Một trong những nội dung đáng chú ý của dự Luật này là quy định người tiêu dùng không có nghĩa vụ phải chứng minh lỗi sản phẩm. Cụ thể, điều 44 của dự Luật quy định: “Trong vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng và tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không phải chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Nghĩa vụ chứng minh không có lỗi thuộc về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ”.
Trình bày dự thảo báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của QH Đặng Vũ Minh lý giải, việc quy định người tiêu dùng không có nghĩa vụ chứng minh lỗi trong vụ án dân sự không có nghĩa là miễn trừ tất cả nghĩa vụ chứng minh của người tiêu dùng. “Để thực hiện việc khởi kiện, người tiêu dùng vẫn phải chứng minh thiệt hại, cung cấp chứng cứ về thiệt hại cũng như hành vi gây ra thiệt hại mà không cần phải chứng minh lỗi của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ gây ra thiệt hại đó”, ông Minh nói rõ.
Theo giải thích thì quy định này xuất phát từ vị trí yếu thế của người tiêu dùng trong mối quan hệ với tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. “Thực tiễn các vụ việc xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng trong thời gian qua cho thấy người tiêu dùng không thể chứng minh được các chất hóa học có hại trong sản phẩm như vụ xăng pha aceton, vụ sữa nhiễm melamine, vụ nước tương nhiễm 3-MCPD...”, vị Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường dẫn chứng.
Cũng với quan điểm bảo vệ người tiêu dùng vốn là nhóm người yếu thế, dự Luật quy định “người tiêu dùng và tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tham gia vụ án dân sự về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được miễn tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án”. Trong trường hợp người tiêu dùng thua kiện, thì nghĩa vụ nộp án phí, lệ phí của người tiêu dùng vẫn phải thực hiện theo quy định của pháp luật.
Ông Đặng Vũ Minh cho rằng, quy định trên phù hợp với xu hướng hiện nay, trong một số vụ việc liên quan đến lợi ích của xã hội thì Nhà nước cần phải có cơ chế hỗ trợ người khởi kiện thông qua việc miễn tạm ứng án phí hoặc lệ phí tòa án (trong vụ việc Công ty Vedan gây ô nhiễm môi trường, thậm chí án phí cho việc khởi kiện còn được cơ quan Nhà nước hỗ trợ).
Góp ý về nội dung dự thảo Luật, Trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban TVQH Trần Thế Vượng tỏ ra băn khoăn trước nhiều quy định quá thiên về quyền lợi của người tiêu dùng. Theo ông Vượng, nếu giải quyết tranh chấp dân sự thì buộc phải căn cứ theo hợp đồng giữa hai bên chứ không thể thiên về bên nào. “Tóm lại, hợp đồng là căn cứ số 1 để giải quyết chứ không thể có lợi cho bên nào. Không thể bất chấp quyền lợi của người kinh doanh để bảo vệ tối đa người tiêu dùng”, ông Vượng nêu quan điểm.
Dự Luật Bảo vệ người tiêu dùng sẽ được TVQH bổ sung, chỉnh lý sau phiên thảo luận sáng 29.9 để trình ra kỳ họp thứ 8 của QH.
Bảo Cầm
Bình luận (0)