Nguy cơ ‘dịch chồng dịch’ với sốt xuất huyết, não mô cầu, tay chân miệng

Theo Cục Phòng bệnh, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 57.599 ca mắc tay chân miệng, 10 ca tử vong, tăng 96,7% so với cùng kỳ năm 2025; 41.684 ca mắc sốt xuất huyết, 8 ca tử vong, tăng 47,1% so với cùng kỳ. (1)

"Điểm nóng" sốt xuất huyết, bác sĩ cảnh báo nguy cơ "dịch chồng dịch"

Theo thông tin từ khoa Nhiễm - Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP.HCM), tình hình điều trị các ca sốt xuất huyết đang gia tăng áp lực. Điển hình là trường hợp con gái 15 tuổi của anh T.V.B (phường Cát Lái, TP.HCM) phải nhập viện cấp cứu do biến chứng sốt xuất huyết sau 3 ngày sốt cao li bì. Phụ huynh bệnh nhân chia sẻ: "Gia đình theo dõi thấy cháu nóng sốt, buổi chiều nóng sốt rồi cho uống thuốc thông thường. Ở nhà thì hay cho cháu uống hạ sốt nhưng không giảm được. Ngày hôm sau lại tái tiếp. Gia đình cũng đưa cháu đến bệnh viện từ ngày đầu. Đến ngày thứ ba thì bác sĩ đề xuất cho cháu nhập viện để điều trị".

Đáng báo động, đây không phải là trường hợp hiếm hoi. Đại diện khoa Nhiễm cho biết, số ca nhập viện do sốt xuất huyết gần đây đã tăng gấp đôi. Trong đó, các ca biến chứng chuyển nặng cần can thiệp y tế sâu tăng đột biến tới 5 lần so với tuần trước.

Chuyên gia y tế nhận định, đáng lo ngại nhất của năm nay là nguy cơ dịch chồng dịch. Trẻ em đang phải đối mặt cùng lúc với 3 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: Sốt xuất huyết, tay chân miệng và não mô cầu. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo mà còn có thể gây quá tải hệ thống điều trị nếu số ca bệnh tăng vọt cùng lúc.

Do đó, việc người dân nâng cao ý thức chủ động phòng ngừa sẽ hỗ trợ tích cực cho các bác sĩ tuyến đầu trong công tác phòng chống dịch. Đối với những trường hợp em bé sốt cao liên tục 3 ngày vẫn không rõ nguyên nhân, người nhà cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời để thăm khám và xét nghiệm.

Bác sĩ lưu ý thêm, hơn 50% số ca sốt xuất huyết hiện nay là người lớn. Người lớn cũng phải lưu ý, sốt xuất huyết không phải chỉ là bệnh của trẻ em mà là bệnh của cả người lớn, và thực tế ghi nhận tử vong ở cả người lớn và trẻ em.

Nhiều bệnh lây nguy hiểm gia tăng trong mùa mưa, cẩn trọng với "bệnh tử 24H"

Bên cạnh sốt xuất huyết, viêm não mô cầu, tay chân miệng cũng gia tăng trong mùa mưa. Theo thống kê của HCDC, trong tuần 29, TP.HCM ghi nhận 1.031 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm đến nay là 26.236 ca.

Với não mô cầu, đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, người bệnh - đặc biệt là trẻ em có nguy cơ tử vong trong 24 giờ nếu không được can thiệp điều trị kịp thời. Bệnh lây truyền chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng.

ThS-BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu khuyến cáo, đây là bệnh có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu từ ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn. 

.ẢNH: H.KHÁNH

"Trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, khiến nguy cơ nhiễm vi khuẩn não mô cầu cao hơn. Bên cạnh đó, thanh thiếu niên cũng thuộc nhóm nguy cơ do thường xuyên tiếp xúc gần trong môi trường đông người như lớp học, ký túc xá, trung tâm giải trí hay quán cà phê - tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây lan. Đối với người cao tuổi và những người mắc bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường, phổi tắc nghẽn mạn tính hay suy thận, sức đề kháng suy giảm khiến bệnh nếu xảy ra thường diễn tiến nhanh và nguy cơ tử vong cũng cao hơn", chuyên gia dịch tễ cho biết thêm.

Trước tình hình nguy cơ "dịch chồng dịch", bác sĩ lưu ý, bên cạnh chú ý rửa tay thường xuyên, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng, diệt muỗi, lăng quăng… thì tiêm chủng là giải pháp phòng bệnh chủ động hiệu quả cho trẻ em và gia đình trong các thời điểm. Theo BS Thanh Khôi, Việt Nam đã có vắc xin phòng sốt xuất huyết, viêm não màng não do não mô cầu, ghi nhận hiệu quả cao trong phòng bệnh và nguy cơ biến chứng nặng. 

Hiện hệ thống Trung tâm tiêm chủng Long Châu cung cấp đầy đủ vắc xin, phòng các tuýp huyết thanh gây bệnh não mô cầu gồm nhóm A, C, Y, W và nhóm B; có thể được tiêm cho nhiều độ tuổi và đối tượng. Bên cạnh đó, vắc xin phòng sốt xuất huyết đã có ở hệ thống, dành cho đối tượng từ 4 tuổi trở lên; đạt hiệu quả bảo vệ hơn 80% đối với nguy cơ mắc bệnh và trên 90% trong việc giảm nguy cơ nhập viện và mắc bệnh nặng.

Với tay chân miệng, Bộ Y tế đã phê duyệt vắc xin phòng tay chân miệng, phòng ngừa các biến chứng nặng do virus EV71. Động thái này được kỳ vọng mở ra cơ hội phòng bệnh chủ động, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tránh quá tải y tế khi cao điểm dịch.

Thời tiết mưa ẩm kéo dài đang biến TP.HCM trở thành một "điểm nóng" của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Chính vì vậy, mỗi người dân cần phải nâng cao ý thức thông qua những hành động cụ thể như là diệt muỗi, tiêm phòng hay đeo khẩu trang để tránh kịch bản "dịch chồng dịch" xảy ra.