Nhà bán hàng trực tuyến Việt Nam thuộc top đầu Đông Nam Á về ứng dụng AI

Khảo sát này là sự hợp tác giữa Lazada và Kantar, mang đến một phân tích toàn diện về các xu hướng ứng dụng AI (trí tuệ nhân tạo), cùng với những thách thức và cơ hội đi kèm. Nghiên cứu cung cấp những hiểu biết sâu sắc về cách người bán có thể tận dụng AI để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong bối cảnh thương mại điện tử đang phát triển ở Đông Nam Á. Báo cáo này dựa trên khảo sát 1.214 người bán hàng trực tuyến tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam vào tháng 2.2025.

Nghiên cứu chỉ ra rằng các nhà bán hàng trực tuyến ở Đông Nam Á có sự quen thuộc nhất định với AI, với gần 7 trên 10 người (68%) cho rằng họ có hiểu biết về AI. Con số này ở Việt Nam là gần 8 trên 10 nhà bán hàng (77%), cao hơn trung bình ở khu vực.

Tuy nhiên, mặc dù người bán hàng ở thị trường Đông Nam Á tin rằng họ đã tích hợp AI vào khoảng 47% các khâu trong hoạt động kinh doanh trực tuyến của mình, con số này trên thực tế chỉ đạt 37%. Điều này phản ánh khoảng cách rõ rệt giữa việc nhận biết và mức độ ứng dụng AI trên thực tế của các nhà bán hàng. Mặc dù khoảng cách này cũng có mặt ở Việt Nam (42% ứng dụng thực tế so với 53%), nhà bán hàng trực tuyến ở Việt Nam vẫn thuộc top dẫn đầu khu vực trong việc áp dụng AI.

Ảnh: Lazazda

Ngoài ra, các nhà bán hàng trực tuyến cũng gặp khó khăn trong việc đánh giá hiệu quả của AI và tác động về chi phí của nó. Mặc dù 89% người bán thừa nhận vai trò của AI trong việc nâng cao hiệu suất công việc, nhưng gần 2/3 trong số đó (61%) vẫn hoài nghi về mức độ hữu ích nói chung của AI. Hơn nữa, mặc dù gần như tất cả người bán (93%) đều đồng ý rằng việc sử dụng AI sẽ giúp tiết kiệm chi phí trong dài hạn, 64% vẫn lo ngại rằng chi phí và thời gian cần để thực hiện là rào cản trong việc tích hợp AI đối với họ. Tại Việt Nam, các nhà bán hàng nhìn chung có cái nhìn tích cực về lợi ích của AI (94%), đặc biệt trong việc thúc đẩy năng suất, và họ cũng ít e ngại hơn về vấn đề chi phí và thời gian (35%).

Mức độ "sẵn sàng ứng dụng AI" khác nhau giữa các thị trường

Trong toàn khu vực, Việt Nam và Indonesia dẫn đầu với tỷ lệ ứng dụng AI chiếm 42% trong các hoạt động kinh doanh, theo sát là Singapore và Thái Lan với tỷ lệ 39%. Dựa trên mức độ ứng dụng AI với 5 khía cạnh cốt lõi trong hoạt động kinh doanh của người bán, cụ thể là vận hành và hậu cần, quản lý sản phẩm, tiếp thị và quảng cáo, dịch vụ khách hàng, quản lý nhân sự, báo cáo phân loại ra 3 nhóm nhà bán hàng riêng biệt gồm:

• Nhà bán hàng thành thạo AI: Những người bán đã tích hợp AI vào ít nhất 80% hoạt động kinh doanh của họ, cho thấy họ là những người tiên phong trong việc ứng dụng AI. Ở Việt Nam, chỉ có khoảng 1/5 (22%) người bán thuộc nhóm này (so với 24% trong khu vực).
• Nhà bán hàng quan tâm đến AI: Những người bán đã tích hợp một phần AI vào hoạt động kinh doanh của họ, nhưng còn loay hoay khi ứng dụng thực tế AI ở các công đoạn quan trọng. Chủ yếu các nhà bán hàng ở Việt Nam thuộc phân khúc này (64%, so với 50% ở Đông Nam Á).
• Nhà bán hàng thận trọng với AI: Nhóm này chiếm 14% còn lại trên tổng số người bán được khảo sát ở Việt Nam (so với 26% ở Đông Nam Á), họ bị tụt hậu trong việc ứng dụng AI, với hầu hết các khâu trong hoạt động kinh doanh vẫn được xử lý thủ công.

Ảnh: AFP

Kết quả nghiên cứu cho thấy Thái Lan có tỷ lệ nhà bán hàng thành thạo AI cao nhất, với 30% người bán thuộc nhóm này. Với việc phần lớn người bán hàng Đông Nam Á (76%) thuộc nhóm nhà bán hàng quan tâm đến AI và nhà bán hàng thận trọng với AI, những người này đang tích cực tìm kiếm các giải pháp hỗ trợ AI hiệu quả hơn, thể hiện nhu cầu cao đối với các công cụ ứng dụng AI (42%) và sự hỗ trợ tốt hơn cho người bán (41%).

Nhìn chung, phần lớn nhà bán hàng trực tuyến ở Việt Nam đang trong giai đoạn đầu của quá trình ứng dụng AI vào kinh doanh, với 78% thuộc nhóm Quan tâm và Thận trọng với AI. Tại Việt Nam, các chức năng hướng tới khách hàng như dịch vụ khách hàng, tiếp thị và quảng cáo (43%) đang có mức độ áp dụng AI cao hơn so với các chức năng liên quan đến vận hành và hậu cần (38%). Bên cạnh đó, dù kiến thức về AI tại Việt Nam hiện thấp hơn so với các nước trong khu vực, với sự tập trung vào đào tạo và nâng cao kỹ năng AI, các nhà bán hàng trực tuyến ở Việt Nam sẽ có khả năng củng cố vị thế của mình trong khu vực.

"Nghiên cứu của chúng tôi đã chỉ ra một điểm đáng chú ý trong hệ sinh thái thương mại điện tử Đông Nam Á hiện nay. Mặc dù hầu hết các nhà bán hàng đều hiểu rõ tiềm năng chuyển đổi của AI, nhưng nhiều người trong số họ vẫn đang loay hoay trên con đường từ nhận biết đến triển khai"- Ông James Dong, Giám đốc điều hành của Lazada Group, chia sẻ. "Với tư cách là nền tảng thương mại điện tử hàng đầu ở Đông Nam Á, chúng tôi mong muốn thu hẹp khoảng cách về kiến thức và ứng dụng AI bằng cách phát triển các giải pháp AI dễ tiếp cận, giải quyết những thách thức riêng mà người bán phải đối mặt ở các thị trường khác nhau, cuối cùng là làm cho công nghệ trở nên dễ tiếp cận hơn và thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh bền vững bất kể quy mô hay trình độ kỹ thuật của người bán", ông James Dong nói.

Để hỗ trợ người bán trong hành trình ứng dụng AI, Lazada ra mắt cẩm nang sẵn sàng áp dụng trí tuệ nhân tạo cho nhà bán hàng trực tuyến, cung cấp các hướng dẫn mang tính chiến lược dựa trên mức độ thành thạo đối với AI của mỗi người bán hàng.