Nhà máy xử lý rác Đà Lạt xin tạm ngưng hoạt động vì kiệt quệ tài chính

Ngày 11.9, Công ty TNHH Môi trường Năng Lượng Xanh, chủ đầu tư nhà máy xử lý chất thải rắn (nhà máy xử lý rác) Đà Lạt, cho biết đã gửi văn bản đến Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, đề nghị tạm ngưng hoạt động của nhà máy từ 0 giờ ngày 1.10.2026.

Theo doanh nghiệp, nguyên nhân là tình hình tài chính đã cạn kiệt, không còn đủ nguồn lực để tiếp tục duy trì hoạt động.

ẢNH: LÂM VIÊN

Đơn giá 277.700 đồng/tấn rác khiến doanh nghiệp gặp khó

Công ty TNHH Môi trường Năng Lượng Xanh cho biết từ tháng 4.2024 đến nay, doanh nghiệp chỉ được tạm ứng chi phí xử lý rác ở mức 300.000 đồng/tấn, đã gồm thuế GTGT. Sau khi tính thuế, số tiền thực nhận chỉ còn 277.700 đồng/tấn.

Với mức này, nhà máy chỉ đủ trang trải những khoản tối thiểu như nhiên liệu, thực phẩm và tiền lương công nhân. Các khoản chi thiết yếu khác như phúc lợi người lao động, bảo trì máy móc, thiết bị và sửa chữa đường giao thông nội bộ cũng gần như không còn khả năng thực hiện.

Doanh nghiệp cho rằng nhà máy đang bị "dồn vào đường cùng".

ẢNH: LÂM VIÊN

Tình trạng nợ các nhà cung cấp cũng khiến công ty thiếu hóa đơn hợp lệ để kê khai thuế. Trong khi đó, phần lớn công nhân của nhà máy là người đồng bào dân tộc thiểu số. Doanh nghiệp cho biết chỉ cần việc trả lương chậm do các phường giải ngân trễ, công nhân có thể nghỉ việc tập thể, khiến nguồn nhân lực thường xuyên thiếu ổn định.

Áp lực nợ nần và nguy cơ bị kê biên tài sản

Một trong những khó khăn lớn nhất của nhà máy xử lý rác Đà Lạt hiện nay là áp lực từ các khoản nợ cũ và việc thi hành án.

Theo Công ty TNHH Môi trường Năng Lượng Xanh, trước tháng 4.2024, khi tỉnh Lâm Đồng áp dụng đơn giá xử lý rác 461.000 đồng/tấn, doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động và có khả năng trả nợ.

Trong giai đoạn này, công ty đã thanh toán hơn 37 tỉ đồng cho Quỹ Đầu tư và phát triển tỉnh Lâm Đồng và hơn 14,5 tỉ đồng tiền thi hành án dân sự, tổng cộng hơn 51,5 tỉ đồng.

ẢNH: LÂM VIÊN

Tuy nhiên, từ khi mức giá giảm xuống còn 277.700 đồng/tấn, doanh nghiệp cho biết đã mất khả năng trả nợ. Các khoản vay cũ không những không giảm được dư nợ gốc mà còn tiếp tục phát sinh lãi.

Đến nay, Quỹ Đầu tư và phát triển tỉnh Lâm Đồng, các chủ nợ đã đề nghị cơ quan chức năng thực hiện các giải pháp kê biên, xử lý tài sản của công ty để thu hồi nợ.

Doanh nghiệp thừa nhận nếu tiếp tục hoạt động trong điều kiện hiện nay, công ty có nguy cơ phá sản khi vốn chủ sở hữu ngày càng suy giảm và có khả năng chuyển sang âm.

Lo rác ùn ứ nếu nhà máy đóng cửa

Việc nhà máy xử lý rác Đà Lạt thông báo xin ngưng hoạt động không phải lần đầu khiến người dân các phường trung tâm Đà Lạt lo lắng.

Theo doanh nghiệp, trong nhiều năm qua, vấn đề này nhiều lần được đặt ra mỗi khi phát sinh vướng mắc về đơn giá xử lý rác hoặc quy trình thanh toán giữa doanh nghiệp và chính quyền.

Từ đầu năm 2026, thủ tục thanh toán giữa các phường và nhà máy được cho là càng bất cập khi hợp đồng dịch vụ được ký theo từng tháng, sau thời điểm giao nhận rác. Điều này khiến quá trình giải ngân kéo dài, ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp.

ẢNH: LÂM VIÊN

Trong khi đó, mỗi ngày các phường khu vực trung tâm Đà Lạt phát sinh khoảng 270 - 300 tấn rác sinh hoạt cần được xử lý.

Nếu nhà máy xử lý rác Đà Lạt dừng hoạt động từ ngày 1.10, lượng rác này sẽ phải tìm nơi tiếp nhận khác. Người dân lo ngại rác có thể ùn ứ tại khu dân cư và trên đường phố, gây mùi hôi, ảnh hưởng đời sống, sức khỏe người dân và mỹ quan của thành phố du lịch Đà Lạt.

Người dân mong UBND tỉnh Lâm Đồng cùng các sở, ngành sớm vào cuộc, tìm giải pháp tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc khiến nhà máy xử lý rác Đà Lạt nhiều lần đứng trước nguy cơ đóng cửa.

ẢNH: LÂM VIÊN

Trước khi nhà máy xử lý rác Đà Lạt đi vào hoạt động, rác sinh hoạt của TP.Đà Lạt (cũ) được đưa về bãi rác Cam Ly, ở phường Cam Ly - Đà Lạt, cách trung tâm Đà Lạt khoảng 5 km, để chôn lấp.

Từ năm 2015, bãi rác Cam Ly phải đóng cửa. Từ đó, rác sinh hoạt phát sinh tại các phường trung tâm Đà Lạt được chuyển đến nhà máy xử lý chất thải rắn Đà Lạt để xử lý.