Quyết định trên bắt nguồn từ việc giới chức ở nước Bắc Âu này nhận thấy năng lực đọc và viết của học sinh, đặc biệt là nhóm trẻ nhỏ, đang suy giảm, theo Chủ tịch Ủy ban Giáo dục của Quốc hội Thụy Điển Joar Forsell. "Chúng tôi đang giảm dần việc dùng màn hình vì tin rằng sách giấy và các phương pháp học tập truyền thống sẽ tốt hơn cho trẻ", ông Forsell chia sẻ.
Minh chứng, ông Magnus Haake, phó giáo sư khoa học nhận thức ở ĐH Lund (Thụy Điển), nhận định việc học bằng tài liệu giấy kích hoạt các vùng não liên quan tới vận động và cảm giác của trẻ, qua đó "thúc đẩy toàn bộ hệ thống hoạt động". Nhiều học sinh ở Trường trung học Malmö Borgarskola (Thụy Điển) cũng cho biết sau khi bị cấm sử dụng điện thoại trong lớp, các em ít xao nhãng trong tiết và nhờ đó học tốt hơn.
"Tụi em tiếp thu kiến thức dễ hơn nhiều khi học bằng sách", em Aslan Özhan Kilicasan chia sẻ. Ông Patrik Sander, Phó hiệu trưởng nhà trường, thông tin thêm đơn vị còn khuyến khích học sinh hạn chế dùng latop trong lớp trừ khi giáo viên yêu cầu, dù mỗi em đều được trang bị một máy. "Chúng tôi điều chỉnh cách tiếp cận sau khi nhận ra viết bằng tay với bút chì giúp các em ghi nhớ tốt hơn", ông Sander nói.
Việc Thụy Điển cấm điện thoại gây bất ngờ, bởi nước này vốn có nền giáo dục thuộc nhóm phát triển công nghệ số hàng đầu thế giới và cũng là quê hương của nhiều tập đoàn nổi bật như nền tảng nghe nhạc trực tuyến Spotify và hãng viễn thông Ericsson, theo AP. Bên cạnh lệnh cấm, chính phủ Thụy Điển còn dành 555 triệu krona (khoảng 1.436 tỉ đồng) để hỗ trợ các trường mua sách giáo khoa và tài liệu hướng dẫn cho giáo viên trong năm học này.
Bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, trẻ em Thụy Điển dưới 2 tuổi cũng chỉ được sử dụng các tài liệu phi kỹ thuật số như sách giấy và trẻ mầm non nói chung không bắt buộc phải dùng các công cụ học tập kỹ thuật số. Một chương trình giảng dạy mới ưu tiên học tập dựa trên sách giấy cũng dự kiến ban hành vào 2028.
Ngày càng nhiều quốc gia tái xem xét việc đưa điện thoại thông minh vào trường học
ẢNH MINH HỌA: PEXELS
Kế hoạch của Thụy Điển nằm trong xu hướng chuyển dịch rộng lớn hơn trên toàn cầu, khi nhiều quốc gia bắt đầu tái xem xét việc đưa điện thoại thông minh vào trường sau giai đoạn đầu tư mạnh mẽ vào máy tính xách tay, máy tính bảng và các ứng dụng (app) học tập. Màn hình ngày càng xuất hiện dày đặc trong lớp đã khiến không ít phụ huynh, giáo viên lẫn học khu cho rằng tới lúc cần hạn chế.
Trước đó 2 năm, vào 2024, quốc gia Bắc Âu khác là Na Uy đã ban hành lệnh cấm điện thoại thông minh trong trường học. Mới đây nhất vào tháng 8, nước này thậm chí tiến xa hơn khi gần như cấm hoàn toàn học sinh tiểu học sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, bên cạnh đó hạn chế dùng các công cụ này trong các cấp học cao hơn. Điều này nhằm ngăn chặn AI tác động tiêu cực tới việc tiếp thu tri thức, theo Reuters.
Na Uy bắt đầu đưa máy tính vào lớp học từ những năm 1990 và tiếp tục phổ biến máy tính bảng sau khi iPad ra mắt năm 2010. Quá trình này khiến việc dùng sách giáo khoa và luyện viết bằng tay ngày càng suy giảm. Thế nên vào tháng 4, chính phủ nước này cho biết sẽ đề xuất dự luật cấp kinh phí để tăng cường dùng sách giấy trong lớp học.
Còn tại Đan Mạch, nước này hồi tháng 8 bổ sung 50 triệu krone (190,6 tỉ đồng) vào chương trình phân bổ miễn phí sách giáo khoa tới các trường, dự kiến đưa thêm 200.000 quyển nữa vào các lớp học công lập trên toàn nước này. Khoản tài trợ trên tiếp nối nguồn kinh phí 540 triệu krone (khoảng 2.059 tỉ đồng) dự kiến phân bổ vào giai đoạn 2025-2034, giúp bổ sung khoảng 2,4 triệu sách giấy cho các trường - bao gồm sách giáo khoa và các học liệu khác.
"Quá nhiều học sinh rời ghế nhà trường mà chưa biết đọc tốt, trong khi đọc là chìa khóa để tiếp thu kiến thức mọi môn học. Học sinh đọc tốt hơn nhờ đọc sách, nên sách cần trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt hằng ngày ở trường. Vì thế, chúng tôi đang bảo đảm các trường có thêm nhiều sách", ông Magnus Heunicke, Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch, lý giải trong một tuyên bố.
Cũng theo Chính phủ Đan Mạch, mục tiêu của khoản đầu tư cũng để hỗ trợ thực hiện những khuyến nghị về giảm thời gian dùng màn hình, đồng thời tăng cường năng lực tập trung và đào sâu kiến thức cho học sinh trong quá trình dạy học.
Theo Thanh Niên thống kê, nhiều quốc gia khác như Pháp, Phần Lan, Tây Ban Nha, New Zealand, Hàn Quốc, Singapore... đang áp dụng đa dạng biện pháp, từ cấm điện thoại trong trường, yêu cầu viết tay đến hạn chế bài tập về nhà dựa trên màn hình - như giao bài hay yêu cầu làm trên các thiết bị kỹ thuật số. Và tính đến tháng 3.2026, 114 hệ thống giáo dục, tương đương 58% quốc gia và vùng lãnh thổ, đã cấm điện thoại trong trường, UNESCO cho hay.
Trong khi đó, học khu Los Angeles lớn thứ hai nước Mỹ thông tin sẽ cấm học sinh dùng màn hình tới khi học hết lớp 2 và giới hạn thời gian sử dụng màn hình hằng ngày theo từng khối lớp. Tính tới đầu năm nay, Mỹ có tổng cộng 37 bang và thủ đô Washington đã ban hành luật hoặc ra quy định hạn chế học sinh dùng điện thoại và các thiết bị điện tử khác trong trường - tương đương 74% số bang.
New Zealand là một trong những quốc gia cấm học sinh sử dụng điện thoại trong trường, trừ một số trường hợp đặc thù như thanh toán bữa ăn
ẢNH: NGỌC LONG
Trường nào cấm AI, Google sẽ ngừng cung cấp công cụ tìm kiếm
Google hôm 3.11 thông báo rằng từ đầu năm tới, hãng sẽ mặc định tắt các công cụ AI trong những phần mềm phổ biến cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp 12, trừ khi ban giám hiệu chủ động chọn cho phép sử dụng. Song quyết định này đi kèm một điều kiện: những trường hạn chế hoàn toàn AI cũng sẽ mất quyền truy cập vào công cụ tìm kiếm Google Search của hãng này.
Quyết định của Google lập tức gây tranh cãi, khi doanh nghiệp công nghệ này đang sở hữu vị thế áp đảo trong các trường phổ thông tại Mỹ, theo tờ The New York Times. Hệ sinh thái giáo dục của hãng, gồm Gmail, Docs và nền tảng giao bài tập Classroom, hiện vô cùng phổ biến. Dòng laptop giá rẻ "Chromebook" của Google cũng là thiết bị được cấp phát phổ biến nhất cho học sinh tại các trường Mỹ.
Hơn nữa, Google cũng đồng nghĩa với khái niệm tìm kiếm trên internet - công cụ thiết yếu với học sinh toàn cầu
Phản hồi thông báo của Google, Thị trưởng New York Zohran Mamdani viết trên mạng xã hội rằng: "Không tập đoàn nào nên có quyền quyết định cách chúng ta giáo dục trẻ. Trường công lập tồn tại để phục vụ học sinh, chứ không phải để gia tăng lợi nhuận cho các ông lớn công nghệ". New York mới đây cũng thông qua một đạo luật về an toàn chatbot, trong đó cấm các công ty cung cấp một số tính năng AI cho trẻ vị thành niên.
Ông Morgan Polikoff, giáo sư giáo dục của ĐH Nam California, nhận định quyết định của Google có thể tiếp thêm động lực cho phong trào phản đối công nghệ đang âm thầm lan rộng trong cộng đồng phụ huynh và các nhà giáo dục. "Đây là ví dụ rõ ràng cho thấy ngành công nghệ cố tình ép buộc tất cả chúng ta phải chấp nhận AI, ngay cả khi chúng ta nói mình không muốn đụng tới", ông nói.
Bình luận (0)