Một trong số các bình luận viên nhiều kinh nghiệm và được yêu thích là Quang Huy, anh hiện là giám đốc kênh thể thao VTC3.
Vào nghề từ năm 1997, sau một năm đọc băng (tường thuật chậm), anh mới được tham gia tường thuật trực tiếp. Anh tâm sự, một khi đã xác định theo nghề thì cần phải biết chấp nhận những áp lực, sự vất vả và cả hy sinh.
Làm dâu trăm họ
Một trong những áp lực của bình luận viên là phải nói trước hàng triệu khán giả. Chỉ cần có một cậu bị hớ trong khi bình luận thôi là ngay ngày hôm sau đã bị chê bai không tiếc lời. Chưa kể đến kiến thức chuyên môn, lời ăn tiếng nói của bình luận viên cũng luôn bị “săm soi”. Nói như bình luận viên Quang Huy thì “nghề này cũng giống như làm dâu trăm họ”.
 Mỗi trận đấu đều là niềm vui của tôi, là dịp tôi tích lũy thêm niềm đam mê. |
|
|
BLV Quang Huy |
Với Quang Huy, đã làm nghề này cần phải biết tôn trọng khán giả tối đa, có trách nhiệm với những lời mình nói ra, nhưng “bình luận viên không đưa ra chính kiến thì không phải là điều tốt”. “Làm nghề này luôn phải khiêm tốn, trau dồi kiến thức, nhưng không nên coi mình là một người “bình thường”. Vì khi đã nói trước hàng triệu người thì thật không thể bình thường được. Cũng giống như một cầu thủ xuất sắc, anh không nên hống hách, đẩy cái tôi của mình lên quá cao, nhưng nghĩ mình bình thường như bao nhiều cầu thủ khác, những cái đặc biệt, đặc sắc của anh sẽ mất dần đi với sự tự ti đó. Bình luận viên cần phải biết bày tỏ chính kiến nằm trong giới hạn chấp nhận được”.
Để trận đấu “diễn ra” suôn sẻ, thường các bình luận viên luôn phải chuẩn bị rất nhiều thông tin, bởi “chuẩn bị càng kỹ thì càng nắm được tinh thần trận đấu”. “Giống như cầu thủ khi vào trận, muốn thăng hoa gì thì thăng hoa, đầu tiên là anh phải đá tròn vai. Bình luận viên cũng vậy, vào trận đấu phải tạo cho khán giả niềm tin”, bình luận viên Quang Huy chia sẻ. Bản thân anh, trước mỗi trận đấu, anh thường nắm các tin cơ bản (so với đội hình mạnh nhất, đội tuyển thiếu những ai, ai lấp vào vị trí đó; huấn luyện viên có thay đổi chiến thuật so với trận đấu trước hay không, những thông tin mới nhất về cầu thủ…). Anh có một thói quen là nửa tiếng trước khi trận đấu diễn ra thường ngồi yên suy nghĩ, để có thể tạo ra những “thăng hoa”, điểm nhấn trong bình luận.
Tất nhiên, việc chuẩn bị có tốt đến đâu cũng không thể khẳng định trước điều gì bởi đó là chương trình truyền hình trực tiếp, nhiều tình huống bất ngờ có thể xảy ra. Tai nạn nghề nghiệp với các bình luận viên vì thế không phải là ít, ngay cả với những người làm nghề lâu năm.
Những vất vả cần được chia sẻ
Một trong những tố chất mà bình luận viên cần có là sức khỏe. Các trận bóng quốc tế khi phát sóng tại Việt Nam thường vào ban đêm, vì thế nếu không có sức khỏe tốt thì làm sao mà thức trắng đêm được.
Bình luận viên Quang Huy vẫn nhớ mùa giải Euro 2000. Thời gian đó, chỉ có anh và bình luận viên Quang Tùng theo dõi. Đến cuối mùa giải, mỗi đêm có tới 4 trận đấu, vì vậy hai anh phải chia nhau mỗi người bình luận hai trận. Thức trắng vài đêm, rồi sau đó ngủ bù là chuyện bình thường với nghề bình luận viên. Nhưng, “tác dụng phụ” của việc thức đêm đã khiến bình luận viên Quang Huy trở nên…quá cỡ. Anh cười: “Từ hồi làm nghề, thức đêm nhiều, tôi hay ăn đêm, thành ra lên 15 cân, chứ hồi xưa phom người chuẩn lắm đấy!”.
Việc thức đêm đôi khi có thể khiến bình luận viên có thể…nhỡ lời. “Đôi khi bình luận trận đấu ban đêm, trong đầu nghĩ một đằng nhưng lại nói một nẻo. Ở nhà thức đêm xem bóng đá, nhờ vợ lấy bao thuốc lại nói lấy cái bật lửa là chuyện bình thường”, anh tâm sự. Nhiều người hâm mộ lên tiếng trách móc dữ dội các bình luận viên mỗi khi họ nói sai dù chỉ một ý nhỏ, nhưng nếu đặt trường hợp phải thức liên tục nhiều đêm, những tai nạn nghề nghiệp đôi khi cần được thông cảm.
Với tính chất nghề nghiệp như vậy, những người thân của bình luận viên cũng là những người hiểu hơn ai hết áp lực công việc của họ. Quang Huy tâm sự: “Các bình luận viên khi lập gia đình luôn cố tìm được người cảm thông với công việc của mình và biết chia sẻ. Ngày thường người ta đi làm, mình cũng đi làm. Ngày nghỉ là lúc cao điểm của các trận đấu. Nếu không biết dung hòa giữa công việc và gia đình thì cũng…mệt đấy!”.
Đôi khi, bình luận viên cũng phải “hy sinh” nhiều thứ khác nữa . Chẳng hạn, để giữ giọng, bình luận viên không mấy khi được uống nước có... đá. Thế mới thấy, để có giọng nói trầm ấm, khiến nhiều khán giả “mê” và nhớ đến cũng không đơn giản.
Chưa có nơi đào tạo chuyên nghiệp
Theo anh Quang Huy, ở cả Tây cả ta, vẫn chưa có nơi nào đào tạo bình luận viên chuyên nghiệp. Thường thì, bình luận viên ở Việt Nam tự học hỏi, hay được những người đi trước góp ý, truyền kinh nghiệm.
Anh cho rằng số lượng bình luận viên ở các đài truyền hình hiện nay không phải ít, nhưng có hai xu hướng: Một là, còn trẻ, còn non, nhưng do nhiều đài thiếu người nên họ xuất hiện nhiều, dễ dẫn đến ngộ nhận, tự tin quá mức. Hai là, làm nhiều nhưng vẫn thiếu tự tin, như mới vào nghề. Cả hai xu hướng đó đều không tốt. Nhưng nghề bình luận viên- theo anh- không thể thiếu “niềm say mê”.
Trong dịp World Cup diễn ra sắp tới, bình luận viên Quang Huy sẽ sang tận Nam Phi, và tường thuật trực tiếp trận đấu. Với anh, hơn chục năm trong nghề, dù vẫn có nhiều lời khen lẫn chê, nhưng “tôi khẳng định rằng mỗi trận đấu đều là niềm vui của tôi, là dịp tôi tích lũy thêm niềm đam mê. Tôi vẫn thường nói với các bình luận viên trẻ như vậy”.
Minh Ngọc
Bình luận (0)