Nỗi khổ tìm chỗ đỗ xe trong đô thị

Báo Thanh Niên phản ánh vừa qua có trường hợp một số hộ dân đặt hàng loạt bảng cấm đỗ xe trước cửa nhà, vỉa hè đã thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Câu chuyện nhanh chóng vượt khỏi khuôn khổ việc tranh chấp cá nhân, trở thành tâm điểm tranh luận về quyền sử dụng không gian công cộng. Một bên là nhu cầu tìm chỗ đỗ hợp pháp của tài xế khi hạ tầng giao thông tĩnh quá tải, bên kia là bức xúc của người dân có nhà ở mặt tiền bị chắn kín lối đi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Tình huống cho thấy bài toán quản lý vỉa hè và lòng đường vẫn đang là điểm cần bàn, đòi hỏi những góc nhìn đa chiều, thấu cảm và loạt giải pháp quy hoạch đồng bộ.

Tranh cãi "bất phân thắng bại"

Tranh luận về việc sử dụng không gian trước nhà mặt tiền luôn là vấn đề "bất phân thắng bại". Theo bạn đọc (BĐ) Lương Văn Long, đừng để câu chuyện vỉa hè biến thành sự đối đầu giữa chủ nhà và người đỗ xe, bởi thực tế cả hai bên đều có những cái khó riêng. Người dân có nhà mặt tiền cần được mở cửa, đưa xe ra vào và sinh hoạt bình thường. BĐ này chia sẻ trải nghiệm khi đến thăm người quen ở khu trung tâm, xe của khách gửi kín hai bên cửa từ sáng tới tối, mỗi lần có việc phải nhờ bảo vệ đi tìm chủ xe. Nhìn thoáng qua thì có vẻ nhỏ, nhưng lặp lại mỗi ngày sẽ tạo thành áp lực tâm lý rất lớn cho chủ nhà.

ẢNH: H.T

Đồng quan điểm, BĐ Nguyễn Bá Sơn phân tích thực tế ít được nhắc tới: "Nhiều gia đình ở mặt tiền vừa dùng nhà để ở, vừa phải bảo đảm lối thoát hiểm, chỗ đưa xe vào, thậm chí có người kinh doanh hợp pháp ngay trong nhà. Nếu phía trước bị chắn kín thì không chỉ là bất tiện. Khách không vào được, xe giao hàng không dừng được, khi có cháy nổ hay cấp cứu thì còn nguy hiểm hơn. Vì thế, mỗi khi quy hoạch sử dụng vỉa hè, nên khảo sát từng đoạn phố thay vì áp công thức chung… Nếu cứ xếp xe kín trước mặt tiền rồi bảo chủ nhà "chia sẻ không gian công cộng" thì chưa công bằng. Chia sẻ phải có giới hạn và có qua có lại. Chủ nhà cũng phải tuân thủ quy định, không lấn chiếm; ngược lại, người được phép khai thác vỉa hè cũng không nên xâm phạm lối tiếp cận hợp lý của cư dân. Tôi nghĩ chỉ cần nguyên tắc đó được ghi thật rõ và thực thi nhất quán thì rất nhiều va chạm sẽ giảm".

Sớm có quy hoạch bến bãi đồng bộ

Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ của người điều khiển phương tiện, nỗi khổ cũng không hề nhỏ. BĐ Lê Xuân Hưng bộc bạch, lái xe trong TP ngại nhất không phải kẹt xe mà là không biết đỗ ở đâu. Đến bệnh viện, trường học hay khu trung tâm, nhiều lúc chạy vòng mấy lượt vẫn không tìm được chỗ đỗ hợp pháp...

BĐ Trần Trung Dũng chia sẻ áp lực của người chạy xe dịch vụ: "Khách đặt xe trước khách sạn, bệnh viện hay chung cư, mình vừa tấp vào vài phút đã bị nhắc di chuyển. Chạy sang chỗ khác thì khách lại gọi hỏi sao không đến đúng điểm. Có hôm chở người lớn tuổi, họ đi chậm, tài xế phải vừa nhìn đường vừa lo chỗ dừng, áp lực rất lớn. Không ai cổ xúy chuyện đỗ sai quy định, nhưng quy hoạch đô thị phải tính đến nhu cầu đón trả khách thực tế. Những nơi đông người nên bố trí các ô dừng 3-5 phút, chia theo khung giờ, biển báo rõ ràng. Làm như vậy tài xế dễ chấp hành hơn nhiều. Hiện nay, một số tuyến đường cấm dừng cả đoạn dài nhưng lại không chỉ cho người lái xe điểm thay thế gần đó. Thành ra cứ chạy lòng vòng, tốn nhiên liệu, tăng xe trên đường rồi cuối cùng vẫn phải tấp đại vào một vị trí nào đó. Muốn trật tự thì phải thiết kế được chỗ cho người ta dừng đúng, chứ không thể chỉ dựa vào biển cấm và xử phạt".

Liên quan đến chế tài xử lý, BĐ Nguyễn Thị Dương đề xuất hướng tiếp cận đánh mạnh vào người cố tình vi phạm nhiều lần thay vì xử phạt cào bằng. Các cơ sở kinh doanh mặc nhiên biến vỉa hè thành bãi giữ xe riêng, xem mặt tiền nhà như "của riêng" cũng cần bị xem xét trách nhiệm pháp lý. BĐ Nguyễn Bích Thủy và Nguyễn Hồng Phúc yêu cầu tính thống nhất và minh bạch từ phía cơ quan chức năng địa phương; cần công khai văn bản danh mục các tuyến đường được sử dụng tạm thời, ranh giới rõ ràng, chiều rộng chừa lại cho người đi bộ và khung giờ hoạt động. "Công khai thì xử phạt mới thuyết phục, người dân cũng bớt cảm giác nơi làm gắt, nơi bỏ qua", BĐ Nguyễn Bích Thủy đúc kết.

BĐ Nguyễn Ngân bày tỏ ý kiến: "Đứng ở góc độ nào cũng thấy có cái lý riêng, bởi ai cũng có nỗi khổ khi tìm chỗ đỗ xe đô thị… Thay vì để người dân tự giăng biển cấm hay tranh cãi gay gắt trước cửa nhà, cơ quan chức năng cần sớm có quy hoạch bến bãi đồng bộ và thực tiễn hơn".

Còn BĐ Nguyễn Dương Thành tổng kết, pháp luật không quy định coi vỉa hè, mặt tiền trước cửa nhà để ai thuận tiện thì chiếm dụng, nhưng cũng cần công khai các quy định cấp phép để người dân dễ dàng chấp hành, tránh những tranh cãi không đáng có trong đời sống đô thị.