Nơm nớp lo bị phạt về thuế, Cục Thuế nói gì?

"Vừa làm vừa run"

Giám đốc một doanh nghiệp có doanh thu năm khoảng gần 2 tỉ đồng tại Hà Nội cho biết, trong năm 2026, đặc biệt từ ngày 1.7.2026, hàng loạt nghị định, thông tư mới về thuế đồng loạt có hiệu lực làm doanh nghiệp khá bối rối.

"Vừa nghiên cứu quy định này đã thấy có quy định khác phải tìm hiểu. Chúng tôi luôn muốn chấp hành nghiêm chỉnh, yên ổn làm ăn, song thực sự đang vừa làm vừa run", bà bộc bạch.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Bà đề xuất các chính sách mới về thuế cần có thời gian chuyển tiếp phù hợp để người nộp thuế thích nghi. Trong khoảng 3 - 6 tháng đầu từ khi có hiệu lực thi hành, nếu phát hiện sai sót nên ưu tiên hướng dẫn mà chưa xử phạt ngay.

Cơ quan thuế nên phân loại các ngành nghề có tính chất tương đồng để xây dựng hướng dẫn riêng, ngắn gọn, dễ hiểu. "Chúng tôi rất mong làm sao chỉ cần nhìn hướng dẫn là biết ngay mình phải làm các bước cụ thể như thế nào cho đúng", bà nói.

Nhấn mạnh quy định pháp luật về thuế phải được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước, song luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, cũng cho rằng cần xem xét cơ chế chuyển tiếp phù hợp.

Ví dụ, trong khoảng 6 tháng từ khi áp dụng quy định mới, người nộp thuế phát sinh sai sót do chưa kịp thích ứng, trong những trường hợp phù hợp có thể được xem xét miễn trừ trách nhiệm, không xử phạt.

Cạnh đó, trong thực tiễn áp dụng các quy định mới, phải rà soát, phát hiện nhanh những khó khăn người nộp thuế gặp phải, kịp thời đưa ra giải pháp tháo gỡ.

Cảnh báo sớm, tập trung quản lý trường hợp có rủi ro cao

Xung quanh lo ngại nêu trên, trả lời Thanh Niên, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, từ ngày 1.1, Việt Nam bỏ phương pháp thuế khoán đối với cá nhân, hộ kinh doanh, chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế.

ẢNH: ĐAN THANH

Song song đó, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp mới thành lập cũng là nhóm được Nhà nước đặc biệt quan tâm hỗ trợ thông qua các chính sách miễn, giảm thuế và đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế.

Đây là thay đổi lớn về phương thức quản lý thuế. Cơ quan thuế xác định rõ trách nhiệm đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế trong giai đoạn chuyển đổi.

Cơ quan thuế đang tiếp tục hoàn thiện các ứng dụng hỗ trợ kê khai, nộp thuế điện tử theo hướng đơn giản hóa thao tác, tận dụng dữ liệu sẵn có, tăng cường gợi ý, cảnh báo, hướng dẫn trực tuyến. Mục tiêu là để hộ kinh doanh có thể thực hiện nghĩa vụ thuế đúng, đủ, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, hạn chế sai sót trong kê khai.

Ngành cũng ghi nhận, tổng hợp cơ sở dữ liệu về tình hình hộ kinh doanh trong năm 2026 và các năm tiếp theo, hình thành cơ sở dữ liệu lớn về người nộp thuế; xây dựng hồ sơ, mức độ tuân thủ của từng nhóm hộ kinh doanh, làm cơ sở quan trọng để hỗ trợ đúng đối tượng, cảnh báo sớm, tập trung quản lý đối với các trường hợp có rủi ro cao.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện các tài liệu hướng dẫn theo hướng dễ hiểu, dễ làm, bám sát từng nhóm đối tượng; đa dạng hóa hình thức hướng dẫn (tài liệu hướng dẫn, video, nội dung hỏi - đáp, livestream và các nội dung phổ biến trên mạng xã hội) để người nộp thuế nắm được ngay các yêu cầu, bước triển khai mà không nhất thiết phải đến trực tiếp cơ quan thuế", đại diện Cục Thuế khẳng định.