Nữ Oa đội đá vá trời
Theo truyền thuyết Trung Hoa thì Nữ Oa là em gái vua Phục Hy thời tiền sử. Thuở ấy có hai hung thần là Cung Công (thần nước) và Chúc Dung (thần lửa) thường gây sự đánh nhau. Cung Công thua trận, đập đầu vào núi Bất Chu làm gãy cây trụ chống trời. Trời sạt lở, bầu trời thủng nhiều lỗ không còn che chở được cho trái đất. Loài người, loài vật và cây cỏ bị thiêu đốt có nguy cơ tuyệt diệt. Bà Nữ Oa phải ra tay cứu vớt. Bà lấy đá ngũ sắc rèn thành từng khối rồi đội đá ấy bay lên trời vá hết hơn 3.000 lỗ thủng. Nhờ đó trái đất lại được bình yên. Bà được nhân dân Trung Hoa tôn là Nữ Oa nương nương, xây rất nhiều đền đài để thờ phụng.
|
Nữ Oa vá trời - Tranh của Lưu Vũ. Bắc Kinh – 1998
|
Truyện Phong Thần của Hứa Trọng Lâm kể rằng cuối đời nhà Thương, vua Trụ đến dâng hương ở đền Nữ Oa để cầu mưa thuận gió hòa. Thấy tượng Nữ Oa xinh đẹp, nhà vua nảy sinh lòng bất kính, lấy bút đề vào tượng mấy câu thơ đùa cợt như sau: Thần tượng ước sao đi đứng được. Đem về cung điện dựa long nhan... Ai ngờ Nữ Oa rất linh hiển. Bà nổi giận sai con hồ ly tinh nhập vào nàng Đắc Kỷ và dùng người đẹp này làm xiêu đổ triều đình vua Trụ, mở ra triều đại nhà Châu văn minh rực rỡ.
Diana - chị Hằng Nga của Hy Lạp
|
Diana
|
Theo thần thoại Hy Lạp thì Diana là con gái của Jupiter (chúa tể càn khôn vũ trụ) và là em ruột của Apollo, thần Mặt trời. Lúc sơ sinh, hai anh em bị kẻ thù là bà tiên ác Junon sai con mãng xà Python săn đuổi phải trốn tránh ngoài hoang đảo đến khi khôn lớn mới gặp được cha. Thấy nàng cực kỳ xinh đẹp, thần Jupiter muốn gả chồng cho con gái và giữ nàng lại thiên đình. Nhưng Diana nhất định không chịu. Nàng chỉ muốn sống độc thân để làm bạn với thiên nhiên. Jupiter nói: "Anh con là Apollo đã làm thần Mặt trời. Vậy ta cho con làm thần Mặt trăng để soi sáng ban đêm và làm trái đất mát dịu. Muốn làm bạn với thiên nhiên, hãy giữ cho trái đất được xanh tươi. Các Nymphes (nữ thần khe suối), nữ thần Flora (thần mùa xuân, làm mặt đất nở hoa), Zephyr (nữ thần gió mát)... sẽ giúp con làm việc đó". Thế còn bà Junon và con ác xà Python ? - Diana hỏi - Không sao. Ta cho con một bộ cung tên. Con sẽ là một thiện xạ đủ sức chống lại mọi ác thú, kể cả Python.
Đối với người phương Tây, Diana là một cái tên đẹp dành cho phụ nữ, cũng giống như người Việt Nam hay lấy tên là Hằng Nga, Nguyệt Nga... vậy.
Việt Nam: Các vị Thánh Mẫu
|
Mẫu trên điện thờ
|
Ở nước ta có một luồng tín ngưỡng bình dân, tin và thờ cúng các vị Thánh Mẫu. Thánh Mẫu là những vị nữ thần có sự tích và tên gọi khác nhau: Mẫu Thiên, Mẫu Địa, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải... Có một đội quân đông đảo những người đồng bóng, tự xưng là lính của Mẫu. Hoạt động của họ ngoài sự nhảy múa thường kèm những trò mê tín dị đoan, đôi khi gây hậu quả rất nghiêm trọng. Đây là những biến tướng, tôn giáo nào cũng không tránh khỏi. Tuy nhiên qua cách gọi tên các Thánh Mẫu - Mẫu Thiên (trời), Mẫu Địa (đất), Thượng Ngàn (rừng), Thoải (tức thủy: nước) ta có thể nhận ra xuất xứ của tín ngưỡng này là vấn đề thiên nhiên và môi trường. Ở Tháp Bà (Nha Trang) và Điện Hòn Chén (Huế) có thờ một Thánh Mẫu gốc Champa là Po-Nagar, tên Việt hóa là Thiên Y Ana. Theo truyền thuyết, mẫu này là một cô gái tàng hình trong thân cây kỳ nam. Vì vậy những người đi tìm trầm ở miền Trung, trước khi vào rừng thường đến cúng bái Mẫu Thiên Y Ana để cầu may mắn. Ở Nam Bộ có vị Mẫu gốc Khmer gọi là Bà Đen (Néang Khmau), vốn là hóa thân của nữ thần KALI trong đạo Bà la môn. Nữ thần này coi việc mưa nắng, làm cho mùa màng tươi tốt. Sự thờ cúng các Mẫu nói trên rõ ràng xuất phát từ ý thức bảo vệ sự an toàn của môi trường thiên nhiên và tài nguyên phong phú trên trái đất.
Ngày nay con người luôn phải đối mặt với những thảm họa môi trường: tầng ozone thủng lỗ, hiệu ứng nhà kính, hiện tượng La Nina và El Nino... Thế nhưng để bảo vệ trái đất, chúng ta vẫn mới chỉ có một động thái tích cực là vận động ký kết nghị định thư Kyoto (mà các nước “cộm cán” vẫn chưa chịu hưởng ứng).
Liệu có cần cầu cứu các vị thiên thần, Thánh Mẫu nói trên không?
Hoàng Phủ Ngọc Phan
Bình luận (0)