NXBGD Việt Nam phát động cuộc thi viết về ‘Trang sách và mái trường’

Hành trình đi tìm lại ký ức đẹp nhất đời người

Sự kiện nhằm hướng đến kỷ niệm 70 năm thành lập NXBGDVN (1957 - 2027). Cuộc thi hướng tới tôn vinh những giá trị tốt đẹp của mái trường, người thầy và văn hóa đọc, đồng thời khơi dậy cảm hứng sáng tạo văn học xoay quanh giáo dục - một lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của đất nước.

Phát biểu tại khai mạc, ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc NXBGDVN, nhấn mạnh sự kiện không chỉ là một cuộc thi mà còn là: "Sự đồng hành với một hành trình văn hóa. Một hành trình đi tìm lại những ký ức đẹp nhất của đời người thông qua sách và mái trường".

Ông Tiến Thanh cho rằng, một bài học có thể được quên đi theo năm tháng, nhưng một giá trị sống được gieo vào tâm hồn từ những trang sách tốt sẽ ở lại rất lâu với con người. Mái trường cũng vậy. Mái trường không chỉ dạy kiến thức. Mái trường dạy cách sống cùng người khác. Dạy lòng biết ơn. Dạy tinh thần trách nhiệm. Dạy con người đứng dậy sau những thất bại đầu tiên của tuổi trẻ.

Nếu gia đình là nơi con người học yêu thương, thì nhà trường là nơi con người học trưởng thành. Có lẽ vì thế mà trong rất nhiều đề tài của văn học, nhà trường luôn là một miền ký ức đặc biệt.

Ở đó có tuổi trẻ. Có những rung động đầu đời. Có những người thầy lặng lẽ đi qua cuộc đời học trò nhưng để lại dấu ấn suốt cả một đời người. Có những người bạn mà nhiều năm sau gặp lại vẫn thấy như chưa từng xa cách. Có những thất bại, những nuối tiếc, những hy vọng. Và có những giấc mơ.

"Chúng tôi muốn lắng nghe. Muốn được đọc. Muốn được gặp lại những ký ức, những câu chuyện, những suy tư về sách và mái trường từ chính những người đã sống trong những câu chuyện ấy. Chúng tôi không tìm kiếm những khuôn mẫu. Chúng tôi tìm kiếm những tiếng nói chân thật", ông Tiến Thanh chia sẻ.

Phát biểu tại sự kiện, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, cũng nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của cuộc thi khi đặt văn học và giáo dục trong mối quan hệ gắn bó mật thiết.

"Ngay từ rất lâu, khi những mái trường được dựng lên và khi các nhà văn cầm bút sáng tác, thì văn học và giáo dục đã cùng đi trên một con đường - con đường hướng tới vẻ đẹp con người. Hai lĩnh vực tuy khác tên gọi nhưng chung một mục đích, một sứ mệnh. Chính vì vậy, cuộc thi này không chỉ nhằm tìm kiếm tác giả mới mà quan trọng hơn là dùng văn học để khám phá, tôn vinh những vẻ đẹp còn ẩn sâu trong môi trường giáo dục, trong người thầy, người cô và trong mỗi học sinh", nhà văn Nguyễn Quang Thiều nêu quan điểm.

Ba thể loại dự thi

Theo thể lệ cuộc thi mà Ban tổ chức cuộc thi công bố, các tác phẩm dự thi thuộc 3 thể loại: truyện ngắn, thơ và tản văn, tập trung phản ánh những giá trị chân - thiện - mỹ, những câu chuyện giàu cảm xúc về đời sống học đường, người thầy, học sinh và những con người gắn bó với sự nghiệp giáo dục.

Đối tượng tham gia là mọi công dân Việt Nam trong và ngoài nước, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp.

Mỗi giải nhất ở 3 thể loại có giá trị 50 triệu đồng. Giải đặc biệt là tác phẩm xuất sắc vượt trội được trao thưởng lên tới 100 triệu đồng, cùng các giải thưởng khác và quà tặng từ Ban Tổ chức.

Thời gian nhận bài từ ngày 9.6.2026 đến hết ngày 30.4.2027. Những tác phẩm xuất sắc không chỉ được trao giải mà còn có cơ hội được tuyển chọn, biên tập và xuất bản thành sách phục vụ đông đảo bạn đọc.

Ban Tổ chức dự kiến tổ chức 2 trại viết, một trại viết tại miền Bắc vào cuối năm 2026 và một trại viết tại miền Nam vào đầu năm 2027. Tác giả có nhu cầu tham gia trại viết gửi đề cương tác phẩm, phần bản thảo đã hoàn thành hoặc chùm tác phẩm dự kiến về Ban Tổ chức theo thời hạn trước 30.11.2026. Đề cương cần nêu rõ chủ đề, nhân vật, cấu trúc, dự kiến độ dài, tiến độ hoàn thiện và cam kết gửi tác phẩm dự thi đúng thời hạn.

Việc tham gia trại viết không phải là điều kiện bắt buộc để dự thi và không đồng nghĩa với việc tác phẩm được vào chung khảo hoặc đoạt giải.

Tiêu chí chấm chọn bao gồm: Bám sát chủ đề nhà trường, giáo dục, sách, văn hóa đọc và các giá trị nhân văn của cuộc thi. Có phát hiện mới về đời sống, con người, ký ức, hiện thực hoặc tương lai của nhà trường Việt Nam.

Có chất lượng nghệ thuật, ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh, cấu trúc chặt chẽ, giọng điệu riêng, phù hợp đặc trưng thể loại. Có tính chân thực, sức lay động, khả năng lan tỏa tới học sinh, thầy cô, phụ huynh và bạn đọc rộng rãi. Có khả năng biên tập, xuất bản, giới thiệu trong tuyển tập hoặc các ấn phẩm sau cuộc thi.

Cuộc thi viết về "Trang sách và mái trường" được kỳ vọng sẽ tạo nên một diễn đàn sáng tạo giàu cảm hứng, góp phần lan tỏa tình yêu học tập, văn hóa đọc và những giá trị nhân văn bền vững của giáo dục Việt Nam trong thời đại mới.