 |
Mời nghe đọc bài |
***
Vậy mà phải mất hai mươi năm lang bạt ở Sài Gòn, Phong mới tạo dựng được cái ổ thiên đường đó. Gọi là ổ vì nó khá khiêm tốn, chỉ là căn hộ ba mươi mét vuông trên tầng bốn của cư xá lao động bình dân. Nó ở xa thành phố tới mức mỗi ngày đi làm đủ cho Phong cảm giác rã rời.
Ngày đầu tiên anh chở Uyên về, họ gặp cơn mưa lớn. Cơn mưa chào đón người mới đến tàn bạo đến mức anh ngỡ thiên nhiên đang phẫn nộ, bừng bừng tạo tác lại mọi cảnh giới theo ý nó. Từng dòng nước xé phăng, trút xuống giữa trời như thác đổ. Những cái bong bóng to như nắp xoong, vặn xoáy bập bùng, sôi réo ùng ục trước khi bị nuốt chửng vào họng cống.
Đoàn người nhích tới từng bước. Như thể đo đếm con đường dài. Nhiều kẻ lo âu ngửa mặt nhìn trời. Nước từ từ ngập lên dưới chân. Phong không nghĩ nước có thể dâng lên nhiều đến mức ấy. Hệ thống cống rãnh tê liệt hoàn toàn. Đoạn đường gần đường ray xe lửa, dưới bảng hiệu Coi chừng tàu hỏa trũng xuống, nước từ các nơi đổ về luênh loang cuộn xiết như dòng sông.
Muốn đi tiếp phải băng ngang nên hầu hết các xe rơi tõm xuống đó gầm rú, giãy giụa, vượt thoát. Có chiếc may mắn thoát được, nẹt pô chạy cố mạng, tháo thân. Nhưng phần lớn nối đuôi lũ lượt tắt máy. Nước cứ tiếp tục dâng lên. Xâm xấp mắt cá chân. Liếm lai quần. Và ngập quá ống pô.
Những cái áo dơi sấp ngửa bay lồng lộng trên đường. Đường về nhà sao quá xa. Phong chờn chợn nghĩ cái ổ hạnh phúc của anh khuất mờ sau màn mưa giá lạnh kia. Những ngày đã qua là ở trọ ư? Vậy hôm nay là gì? Ổ trọ.
Hay hình tượng diêm dúa, ổ thiên đường.
Thì cũng lang thang loanh quanh một kiếp mượn thôi mà. Phong như bỏ quên Uyên. Anh đắm chìm vào dòng suy tư khi cả hai tấp vào trú dưới mái hiên. Thời gian thực ra là gì nhỉ? Rất khó định nghĩa cụ thể. Mới đó đã năm năm sau đám cưới. Phong đi hết thời trai trẻ và đã có một cậu con bốn tuổi. Rồi thuê mướn, vạ vật hết hang cùng ngõ hẻm.
Một Sài Gòn của những cửa hiệu u tối, của kiếp trọ. Những cực nhọc đó là thực hay ảo ảnh? Thuê trọ không chỉ khốn đốn bởi tiền bạc hàng tháng réo đuổi dập dồn như trống trận mà còn ngàn lẻ một lý do khác, khi rối boong như mê lộ, lúc trùm úm sấp ngửa như lật bàn tay.
Vui, chủ nhà cho ở - buồn, kiếm cớ đuổi đi. Như cái chặng cuối cùng đẩy Phong đến quyết định phải làm cú liều mạng vay tiền mua nhà là bởi trong vòng tám tháng, vợ chồng anh buộc phải chuyển đổi chỗ ở đến bốn lần. Lần nào cũng vào thế chẳng đặng đừng, bất đắc dĩ, để lại sự ngơ ngác trong mắt con trẻ.
Thằng bé vừa chuyển tới chỗ mới, chưa kịp làm quen với bạn bè đã phải chuyển đi. Lần thứ nhất, căn hộ mướn trên tầng ba của một chung cư cũ kỹ, hai vợ chồng bàn nhau sửa sang lại. Uyên buôn bán áo quần nhì nhằng qua mạng. Có áo quần thời trang, mốt kiểu nào hay đều trưng hết lên web. Người mua vào xem từng cái. Thấy mẫu nào ưng ý thì còm-men (*) hay gọi điện. Đoạn cuối, khách chuyển tiền qua tài khoản, chủ đóng gói chuyển hàng theo địa chỉ qua bưu điện.
Công việc đang khá khẩm thì đột nhiên chủ nhà “nhảy” hợp đồng, lấy lại nhà. Thế là hai vợ chồng méo mặt bấm bụng dọn đi. Lần thứ hai, mới ở được một tháng, thì chủ nhà bán nhà vì được giá, trong khi trước đó treo biển rao hàng năm chẳng ma nào ngó tới. Lần thứ ba, chủ hộ cho thuê nhà để đi mướn lại chỗ khác tiện nghi, gần trung tâm hơn, nhưng nửa chừng không ký tiếp được hợp đồng phải lấy lại nhà để ở.
Và lần thứ tư, lý do có vẻ lạ. Phong là nhà báo. Một lần anh và nhóm cộng sự tác nghiệp bị xem là có vấn đề khi viết về lĩnh vực chống tiêu cực. Loạt bài vừa đăng, lập tức anh bị làm khó dễ. Bằng những mối quan hệ, đối thủ này cản trở, triệt phá anh, không lối thoát. Khi bị lấy lại nhà, anh ngớ người chẳng hiểu vì sao. Tay chủ nhà mặt cứ thơn thớt cười nói, hai tay vung vẩy, miệng xoen xoét: “Tình huống quá bất ngờ. Mong ông anh thông cảm!”.
Sau này khi tình cờ gặp lại, y cho Phong biết rằng y bị ép lấy lại nhà để Phong văng ra đường, lao đao cùng quẫn.
Thời điểm đó Phong căng óc muốn nổ. Vợ dại, con thơ. Đồ đạc ngùn ngụt chất đống. Oải nhất là sách, cả ngàn cuốn. Mỗi lần chuyển nhà, mọi thứ tung tóe như một trận giáp lá cà tử chiến. Đó là chưa kể một loạt công việc khác như ra phường đăng ký tạm trú, thông báo bạn bè thay đổi địa chỉ, số điện thoại bàn, liên hệ các đối tác để tiếp tục nhận bưu phẩm, thông tin từ nhà bán bảo hiểm, ngân hàng cho vay trả góp… Rồi thuê bao lại điện thoại, internet, truyền hình cáp…, những phương tiện gắn chặt đến công việc và đời sống hằng ngày của Phong. Rồi dọn dẹp, chùi rửa, sắp đặt bàn thờ, cúng kiếng…, cả tuần chưa xong.
Cứ tái diễn cảnh này không biết đến bao giờ. Bởi trong hợp đồng cho thuê nhà, bao giờ chủ nhà cũng thòng thêm câu: “Trong trường hợp khẩn thiết cần phải lấy lại nhà thì chủ hộ sẽ báo trước một tháng”.
***
Hôm về nhà mới, trong lúc Uyên làm cơm chiều, tự dưng Phong thấy hưng phấn: Có bao giờ em tính từ khi vào Sài Gòn đến giờ đã sống qua bao nhiêu nhà trọ? Uyên nghĩ ngợi một lúc. Rồi nàng nói nhẹ ơ: Chừng hơn chục cái… Mà em thấy việc đó cũng bình thường. Sài Gòn mà. Người từ bao nhiêu nơi tụ về!
Đúng là bình thường. Mọi thứ phải tự cân bằng để đi tiếp. Hai vợ chồng lại quay qua dọn dẹp, lục tục trong căn hộ mới. Một ổ hạnh phúc từ nay thực sự là của họ. Tha hồ trang hoàng bày biện. Không còn sợ ai gõ cửa đòi nhà ban sớm hay nửa đêm. Tự dưng nước mắt Phong ràn rụa. Anh nhấp mắt chùi vội vào tay áo không để Uyên biết.
Và thật kỳ quặc. Liên tục những ngày sau đó Phong mất ngủ. Tối qua, Phong chợp mắt được một lúc. Anh mơ và la hét loạn xạ. Uyên phải lay gọi mãi Phong mới tỉnh.
“Anh làm gì ú ớ khiếp thế?”. Uyên lấy khăn chườm nước đá lau mặt cho chồng. Mồ hôi còn dâm dấp trên mặt Phong. “Anh mơ giấc mơ lạ quá - Phong kể - Anh thấy mình cứ loanh quanh đủ thứ đường tắt ngõ hẹp mà không thấy lối ra. Rồi toàn thân tự dưng biến thành nhựa dẻo. Ấn vào chỗ nào lún chỗ ấy. Nhưng chỉ cần buông tay một phát, chỗ lún lại phồng lên…”. “Người nhựa - Uyên nhoẻn cười - Chắc anh căng thẳng vì vụ liên tục dọn nhà chứ gì? Em thấy anh như đơ ra, biểu gì làm nấy, như không suy nghĩ gì được…”.
Phong vẫn nằm lơ mơ trong chăn ấm. Nếu Uyên đã sống qua chục cái nhà trọ thì anh phải đến bao nhiêu cái?
Rồi Phong ngủ thiếp đi…
***
Phong biết mình không đủ tiền thuê một chỗ tiện nghi hay rộng hơn mười sáu mét vuông. Anh đã bỏ cái hầm rượu ra đi. Đó là căn nhà trũng thấp hơn mặt đường anh ở chung với bạn. Một căn phòng ngột ngạt, ẩm thấp, lạnh lẽo. Chủ nhà còn mở một quán cơm bình dân. Ông có một hầm rượu quốc doanh quá đát lạc tem cả chục năm, những chai vốt-ka, nếp mới, hồng đào… sản xuất từ thập kỷ tám mươi thế kỷ trước.
Trong một lần cao hứng, ông kể, khi từ miền Tây lên Sài Gòn thuê lại căn nhà này để bán cơm ông đã “tiếp quản” hầm rượu từ một tay buôn tạp hóa. Những chai rượu hết hạn sử dụng chẳng ai dám uống nữa. Đó là giai đoạn sản xuất bao cấp, nước đường, men hóa học đóng chai thành rượu. Chủ nhà đùa nếu muốn lộn trái bao tử thì cứ dùng. Cho không. Một lần cả bọn vã quá, không có tiền kéo nhau ra quán cóc nên mò một chai uống thử. Một thứ nước đo đỏ như sắt gỉ, bốc mùi như quế lâu năm. Uống một chút, nhạt thếch đầu lưỡi. Sau đó cay cay. Uống nhiều vẫn còn khả năng làm nóng người, mê mẩn các giác quan. Nói chung dễ chịu cho một bọn đói tiền muốn tìm hơi men.
Thế là tưng bừng tụ họp nhậu nhẹt. Những chai rượu cứ đập bôm bốp vào tường. Có đứa bị đứt cả ngón tay vì mảnh chai sắc lẻm. Cái hầm rượu quá đát cứ thế vơi dần. Nhiều ngày không có hạt cơm nào trong bụng, bọn Phong vẫn say lê lết. Có khi vật vã nôn mửa. Không thằng nào thèm nghĩ tất cả rồi sẽ đau bao tử khi uống mãi thứ cồn công nghiệp đó. Mồ hôi, mùi thực phẩm cặn bã lâu ngày quyện lại thành một thứ mùi khăm khẳm ngây ngấy, chua lè và buồn nôn.
Và một chuyện quái dị xuất hiện. Những con chuột cống theo thói quen, nửa khuya từ dưới rãnh nước mò lên. Bóng đêm là thế giới của chúng. Bầy chuột lếch thếch, hoang đàng, hung dữ. Bốn cái chân chĩa ra những móng cứng như sắt, kéo vẹt cả mặt bê-tông. Cứ thế, chúng lê chiếc đuôi dài, lừ đừ dấn tới, như không còn sợ ai. Đôi mắt như hốc tối, phả cái nhìn lành lạnh, rờn rợn, như sẵn sàng lao vào xé toạc bất cứ đối thủ nào cản trở bước tiến của chúng.
Bầy chuột vục đầu vào những chai rượu cặn, liếm láp say sưa đến giọt cuối cùng. Có con lướt khướt lăn kềnh ra chổng bốn vó lên trời, thở khìn khịt như lợn. Phong hé mắt nhìn. Trước những con vật khổng lồ ấy, Phong thấy mình quá nhỏ bé. Anh cảm giác bất lực, không thể chống lại. Đàn chuột lổm ngổm, mặc nhiên bò qua người anh, để lại phía sau một mùi hôi thối tanh tưởi, nồng nặc…
***
Trên người và tâm hồn Phong đã đầy những vết thương vuốt sắt. Anh muốn tìm một không gian dễ thở hơn. Cần có thời gian để lành sự mưng mủ. Anh thấy vây bủa quanh mình ngột ngạt cơn điên. Anh cần ở một mình. Và quyết định rời hầm rượu.
Nhưng thời điểm này anh hết tiền, túi không còn một đồng. Đành phải điện thoại mượn người bạn. Anh cũng phải nhờ một công ty môi giới nhà cửa để tìm chỗ ở mới. Như yêu cầu của anh, một nơi rẻ nhất thành phố.
Chọn lựa của Phong lúc này là một chỗ ngủ đêm an toàn, tránh mưa gió, chờ sẽ tính tiếp. Tay dắt mối bảo anh đóng tiền khi mở gói dịch vụ. Y sẽ đại diện công ty dẫn anh đi xem các nhà trọ, cho đến khi anh thuê được.
Giờ thì tên cò phóng xe chạy trước, Phong bám càng theo. Cả hai đang lượn lách ngoằn ngoèo trong một khu lao động nằm phía sau ga xe lửa. Đã nhiều lần Phong đi qua nơi này nhưng chưa hình dung được những con hẻm chằng chịt, lắt léo chạy dài phơi phóng ô hợp một đời sống lao động bình dân.
Hai bên con kênh Nhiêu Lộc cằn khô, ngút mùi cống rãnh. Những người đàn bà phờ phạc, hết nhan sắc, mặt mày cau có dữ dằn như những con cá kiếm lúc nào cũng ở tư thế săn mồi. Những gã đàn ông cởi trần, ngực lép, phô những dẻ xương sườn, tay chân toàn hình xăm. Họ tụ tập trước cửa, săm soi những kẻ tình cờ đi lạc vào, xách mé như nhìn những tờ bạc lẻ. Đó là thế giới riêng mà cuộc đời thuê trọ của anh đã đụng độ không ít.
Đi mãi rồi cũng đến. Cuối cùng, tên cò đưa Phong băng qua cây cầu nhỏ, có mấy miếng ván mục ruỗng do thời gian và mối mọt. Bên dưới lờ đờ dòng nước đen kịt. Bên kia cầu là một căn nhà gỗ tuềnh toàng. Một người đàn bà có khuôn mặt choắt, ranh ma như một con cú đánh hơi thấy mồi thơm: “Cậu thuê nhà hả? Vào xem đi. Mà không phải lúc nào cũng có để thuê đâu nha. May cho cậu đó. Có người mới trả chỗ hôm qua… Chỉ năm mươi ngàn một tháng...”.
Giá này gần như cho thuê chỗ tá túc qua đêm. Một cái ổ chật hẹp để có thể nằm ngủ, không bị ai quấy rầy. Từ đó, có thể đến thiên đường hay bắt đầu cho những cuộc phiêu du hoang lộng. Mọi người thuê chỗ ở đây đều là dân lao động. Đi làm suốt ngày. Tối về vật ra ngủ. Tất cả đều sinh hoạt chung, nhà vệ sinh, phòng tắm và sàn gỗ.
Chỉ có một thứ riêng, hồn ai nấy giữ.
- Ở đây giá thuê rẻ nhất thành phố. Không thể tìm được chỗ nào rẻ hơn đâu - Con cú nói, môi dẩu ra như cái ống.
Phong biết chắc đây không phải chủ nhà mà mình đang đụng thêm một mụ bẻ cò (**) - “Ban ngày đâu ai ở nhà làm gì. Chỉ tối về cần chỗ để ngủ thôi...”.
|
|
Phong quan sát tấm sàn mà mình sẽ được ngả lưng khi là thành viên mới. Khoảng ba mươi mét vuông, đóng bằng thứ gỗ tạp rẻ tiền. Theo thời gian, vệt mồ hôi cứ nâu bóng lên. Nhiều cái nẹp đóng chèn bị mối mọt ăn đã gãy. Những nhát búa gia cố, đóng vội vàng. Cứ nằm một phía thì ổn nhưng khi xoay mình sẽ nghe những tiếng ọp ẹp.
Căn nhà ở cuối hẻm cụt. Tối tăm khủng khiếp. Chỉ có khoảng trời nhỏ nhô ra trước mái hiên lỗ chỗ vết tôn thủng có cây trứng cá là tương đối dễ chịu. Phong đã quyết định ở lại đó. Anh cần phải cố gắng tìm việc làm thật nhanh để thoát khỏi cảnh này.
***
Trên sàn gác, mười bảy người nằm ngổn ngang như những dấu trừ. Phong cũng không biết cụ thể ai là ai. Ban ngày tất cả tản đi khắp thành phố, tất bật với công việc mưu sinh. Hình như ai cũng lao động tay chân cực nhọc với đồng lương ít ỏi, mỏi mòn. Nếu kiếm được khá khẩm hơn thì họ sẽ ra đi để tìm một chỗ tốt hơn. Đó cũng là cách chọn lựa của rất nhiều người trước đây. Như Phong, với tấm bằng vừa tốt nghiệp, anh bươn bả nộp hồ sơ xin việc ở các công ty tuyển dụng. Anh biết mình không thể sống mãi kiếp xô dạt như thế. Nhưng vận may vẫn chưa đến với anh.
Rời khỏi ổ trọ từ sáng sớm, đến tối mịt Phong mới trở về. Căn nhà đón anh với niềm vui sống và nỗi hy vọng ngày mai. Có nhiều đêm đang ngủ, Phong bật dậy. Xung quanh anh khung cảnh lờ nhờ, lặng im như một mặt biển. Phong nhìn quanh quất, không nhận ra ai. Và dường như từ ngày đến đây, anh chưa làm quen hết.
Mỗi mặt người thanh thản lặng sóng. Nhưng nỗi lo âu hình như vẫn lảng vảng đâu đây, trong những hơi thở rách, yếu ớt hay tiếng phì phò khó nhọc như kéo bễ. Dưới ánh đèn vàng vọt, tất cả hiện lên nhạt mờ như những con cá ướp muối. Đó là không khí biển những ngày mùa đông. Giấc ngủ lạnh không tìm ra bờ. Những con cá nằm im hơi bên nhau. Sợ hãi. Đuối sức và vô vọng. Một ngày qua lại đối mặt với bao gian khó mà đôi khi vượt qua rách toạc cả mang. Máu rướm trong bọt phổi li ti.
Phong nằm bẹp, dí sát vào một góc. Mồ hôi túa ra rít rẩm. Ngủ bên cạnh anh là một người đàn ông mù, bại liệt hai chân. Ông vẫn được một người đàn bà chăm sóc. Họ có phải là hai vợ chồng không thì Phong chưa rõ. Chỉ biết mỗi đêm về ông cứ lầm bầm, miệng nồng nặc hơi rượu. Người đàn bà mập ú, gương mặt đăm chiêu, chùi rửa ông như tắm táp một đứa bé. Vừa bỏ lên sạp là ông đã lăn đùng ra ngủ. Trong mơ, ông ú ớ nhiều nhất. Có thể ông mơ thấy quê nhà nghèo khó với những đứa trẻ lam lũ hiền lành như đất. Và rồi ông đành phải rời bỏ mảnh đất thân yêu ra đi để tìm cách nuôi bầy trẻ. Chỉ có rượu mới giúp ông kéo gần lại viễn cảnh sum họp đầm ấm. Rượu xoa dịu, an ủi ông. Để rồi một ngày mới thắp, bà béo lại lên gác ẵm ông xuống xe lăn, đẩy qua các con phố mời chào vé số, bán từng tờ hy vọng…
***
Đêm tối đã thuộc về thế giới khác. Cùng những viên thuốc ngủ, Phong thường cất cánh bay thoát khỏi hiện thực buồn tẻ, tăm tối và nghèo nàn. Anh thấy mình ít ra vẫn còn một ý nghĩa, giá trị hơn. Không bị những con chuột điên cắn vào chân hay những con gián mù bay loạn xạ đâm vào mắt. Chỉ còn hơi thở rấm rít của những con cá muối cần lao. Rồi Phong thấy mình đi theo chiếc xe lăn của ông mù bại liệt để lạc vào con hẻm đầy ma cô mặt mày hung dữ. Sự lam lũ làm tất cả vêu vao, sinh tử, khẳng khiu. Vây quanh Phong còn đám gái non nhưng đã hết đát như đàn bướm xuân tàn tạ nhan sắc. Chẳng khác gì hơi rượu cặn quá niên hạn, ủ căn bệnh bao tử.
Tất cả như vừa thức dậy sau một đêm dài với những ước mơ khát khao trong xanh. Những cánh bướm xòe cánh sà vào gánh hủ tiếu lốc cốc. Những cô khác gọt dũa móng chân, cãi nhau chí chóe. Thấy anh, cả đàn bướm vụt bay lên rập rờn hương sắc, kêu gọi…
***
Phong tỉnh giấc. Thì ra tất cả những gì anh vừa thấy đều diễn ra trong giấc mơ. Bên cạnh, Uyên vẫn ngủ say. Trên môi nàng như đang nở một nụ cười mãn nguyện và hạnh phúc. Căn phòng mới hoàn toàn yên tĩnh. Ánh đèn dịu vặn nhỏ trên bàn khiến Phong càng nghi hoặc, không rõ mấy giờ. Cho đến khi Phong nhìn thấy tấm ảnh cưới của hai vợ chồng vừa treo lúc chiều đang ở trong căn nhà mới của mình.
Một cái ổ hạnh phúc đầy mật ngọt từ giấc mơ thiên đường. Vậy là anh đã thoát khỏi kiếp trọ? Có chắc chắn vậy không?
Mãi Phong vẫn chưa quen được với cảm giác tinh khiết đó. Bao giờ anh cũng ở trong cảm giác thảng thốt là sắp hết tháng. Mình như con thằn lằn xéo giữa vòng vây nợ. Gương mặt bí hiểm, đầy chiêu chước của những bà chủ cho thuê nhà hôm nào. Những cuộc ra đi bầu đoàn thê tử giữa Sài Gòn hoa lệ và nước mắt. Anh bỗng nhớ mùi mồ hôi mặn của những con cá muối.
Từ biển khơi chúng bị dạt lên bờ, búng bẩy, vô vọng. Con cá rách mang bị lèn chặt trong những cái ổ khít khắm. Những sàn gỗ bóng nhoáng mồ hôi. Nó chỉ còn tin vào đường bơi và hơi thở của chính mình. Hơi thở của một ngày mới.
Truyện ngắn của Nguyễn Hữu Hồng Minh
(*) Còm-men: comment, ghi chú vào ý kiến của mình.
(**) Bẻ cò: Mai mối, kiếm tiền, chia chác.
Bình luận (0)