Phát hiện thiên hà 'ma' gần như vô hình

19/02/2026 11:17 GMT+7

Khắp vũ trụ, đa số các thiên hà tỏa sáng rực rỡ xuyên suốt không gian và thời gian, nhưng vẫn có một nhóm thiên hà gần như vô hình, còn gọi là các thiên hà 'ma'.

Phát hiện thiên hà vô hình CDG - 2 chứa 99 % vật chất tối - Ảnh 1.

Bốn cụm sao cầu ở thiên hà Perseus

ảnh: esa/nasa/UToronto

Thiên hà vô hình, hay thiên hà "ma", chỉ những thiên hà hiếm hoi có độ sáng bề mặt thấp, chủ yếu cấu tạo từ vật chất tối và chỉ chứa một số ít ngôi sao mờ nhạt hiện diện rải rác. Trong đó, vật chất tối là dạng vật chất vô hình, không phản xạ, phát xạ lẫn hấp thu ánh sáng.

Các nhà thiên văn học đã tìm được một trong những thiên hà thuộc nhóm này và đặt tên là CDG-2. Không những thế, CDG-2 nhiều khả năng là một trong số các thiên hà bị vật chất tối chi phối mạnh nhất từng được phát hiện từ trước đến nay.

Báo cáo mới về khám phá trên đã được công bố trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters.

Việc phát hiện những thiên hà mờ nhạt như CDG-2 không hề dễ dàng. Thông qua các kỹ thuật thống kê hiện đại, trưởng nhóm nghiên cứu David Li thuộc Đại học Toronto (Canada) cùng các đồng nghiệp đã tìm ra 10 thiên hà có độ sáng bề mặt thấp từng được phát hiện trước đó, cộng thêm 2 ứng viên mới được xác định gần đây.

Để làm được điều đó, đội ngũ nghiên cứu tập trung tìm kiếm các cụm sao cầu thường xoay quanh các thiên hà bình thường. Sự hiện diện của các cụm sao này có thể mang đến dấu chỉ cho sự tồn tại của một quần thể sao mờ, vô hình ở phía sau.

Nhằm xác nhận một trong các ứng viên thiên hà tối, các nhà thiên văn đã sử dụng đồng thời 2 đài quan sát trong không gian là kính Hubble (Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ) và kính Euclid (Cơ quan Không gian châu Âu ESA) và một kính thiên văn trên mặt đất là Subaru đặt tại Hawaii (Mỹ).

Thông qua đó, họ phát hiện một nhóm gồm bốn cụm sao cầu nằm trong cụm thiên hà Perseus, cách trái đất khoảng 300 triệu năm ánh sáng. Các phân tích tiếp theo ghi nhận sự tồn tại của một thiên hà vô hình đằng sau chúng.

Phân tích sơ bộ cho thấy CDG-2 có độ sáng tương đương khoảng 6 triệu ngôi sao giống mặt trời. Và khoảng 99% tổng khối lượng của thiên hà dường như đều là vật chất tối.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.