Thoạt đầu anh không biết mình có phải là người đầu tiên thực hiện kỷ lục này hay không nên anh đã đến liên hệ với Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam - VIETBOOKS để nhờ thẩm định và xác lập. Kết quả đã được nêu lên một cách nổi bật trong cuộc hội ngộ kỷ lục gia mới nhất vào ngày 10/9/2006 vừa qua tại TP.HCM và dự kiến sẽ giới thiệu với hội nghị APEC tới đây qua một cuộc trưng bày trước các vị đại biểu nhiều quốc gia đến dự. Còn bây giờ, anh thân mật nói đôi lời về quá trình thực hiện kỷ lục trên với phóng viên Báo Thanh Niên như sau:
Quyển catalog giới thiệu 54 chiếc bình gốm tượng trưng cho 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam (Ảnh: T.L)
- Hồi còn nhỏ, tôi thường làm quen với những chiếc nồi, những con tò he và nhiều con vật dễ thương hiền lành khác làm từ đất nung ở lò gốm Thanh Hà của phố cổ Hội An. Chúng gồm những cái lùng binh tức những con heo đất dùng bỏ tiền lẻ dành dụm trong tuổi học trò. Lớn lên những chú heo tội nghiệp kia mãi mãi đẻ cho tôi không phải những đồng tiền vàng mà là những kỷ niệm vàng chắt chiu không bao giờ mất được. Mãi đến khi trên đường sinh nhai lưu lạc đến Vĩnh Long, những kỷ niệm kia bỗng hiện lên bên màu hồng phấn của gốm phương Nam. Tôi nghĩ màu gốm này dầu ở phương Bắc, ở Tây Nguyên, ở quá khứ hoặc tương lai, thảy đều gợi cảm như nhau và có thể dùng làm một màu thống nhất để thể hiện các đường nét văn hóa mỹ thuật của người Việt Nam ở ba miền. Thế là tôi bắt tay vào việc...
* Như thế đòi hỏi anh phải nghiền ngẫm những nét đặc trưng của từng miền, từng vùng đất, rồi chọn lấy nét nào tiêu biểu và thích hợp nhất với chất liệu gốm để thể hiện chứ? Vậy chỉ riêng thời gian dành cho công việc ấy phải lâu lắm?
- Nếu tuần tự như anh nói thì tất nhiên phải kéo dài nhiều năm. Song ở đây có thuận lợi là các thập niên qua xuất bản khá nhiều công trình nghiên cứu văn hóa, mỹ thuật các dân tộc, nên tôi may mắn thừa kế kết quả các công trình đó. Tôi bỏ hơn 3 tháng vào thư viện và lùng sục các hiệu sách để sưu tầm tham khảo nội dung liên quan, chọn lọc các chi tiết về hình họa, hoa văn trên các tấm thảm, các bộ trang phục, đồ gia dụng và đồ thờ cúng của 54 dân tộc trong nước. Điều khó nhất là làm sao để những nét mỹ thuật đã chọn ấy được tái hiện hoặc nói một cách bay bướm hơn là được "sinh đôi" cùng với những "thể xác" mới bằng đất nung. Để bắt tay vào việc, tôi liên hệ với một số lò gốm ở Vĩnh Long nhưng giá thành cũng như cách thanh toán vượt quá khả năng chi trả, gần như "hai bàn tay trắng" của mình. Bấy giờ một người bạn đồng hương ở Hội An hứa cho mượn khoảng ba chục triệu để làm, nhưng rồi sau này con số ấy lên tới hơn trăm triệu, người bạn ấy cũng xoay xở theo. Biết làm sao!
* Anh cho biết đôi nét về kết quả thực hiện?
Nghệ sĩ Huỳnh Văn Đa sinh năm 1956 tại Hội An (Quảng Nam). Ông bắt đầu hoạt động nghệ thuật từ năm 1998; Mở phòng tranh tại 61 Nguyễn Thị Minh Khai, Phố cổ Hội An từ năm 2001; Triển lãm tranh cùng các họa sĩ Câu lạc bộ mỹ thuật Hội An năm 2003; Vào Đồng Nai làm gốm mỹ thuật từ 2005; Có nhiều tác phẩm điêu khắc, trong đó có một tượng Phật cao 3m hiện đặt tại chùa Phước Long ở thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Ông hiện sống và làm việc tại TP.HCM.
- Công việc tiến hành tại mặt bằng của Doanh nghiệp tư nhân Hiệp Lợi III Long Hồ, Vĩnh Long, ráo riết trong hai tháng. Các hoa văn họa tiết của dân tộc Ba Na, Brâu, Bố Y, Chơ Ro, Chu Ru, Chút, Co, Dao, Ê Đê, Giáy, Gia Rai, Gié Triêng, Hmông, Hrê, Khang, Khơ Mu, La Chí, La Ha, La Hu, Mạ, Mường, Nùng, Phù Lá, Pu Péo, Ra Glai, Si La, Tày, Tà Ôi, Thái, Xơ Đăng, Xtiêng... lần lượt hiện lên trên các mặt bình mới ra lò. Tôi dành suy nghĩ và rung cảm của mình rất lâu trước một số các đường nét mỹ thuật xưa và nay của người Kinh, Hoa, Chăm, Khmer là vì chúng đã hiện diện quanh tôi từ rất lâu, trong tuổi thơ và trên đường xa nhà. Tất cả gồm 54 chiếc, mỗi chiếc cao 1,55m - chỗ rộng nhất 0,8m - xương gốm dày 2 cm - nặng 150 kg. Toàn bộ các tác phẩm nặng hơn 8 tấn. Có 4 thợ kỹ thuật hợp tác cùng tôi làm đêm làm ngày với áp lực công việc cao do đặc điểm công trình. Mặc dầu nhiệt độ nơi làm việc rất nóng song vẫn phải thường xuyên bám lò, để thực hiện tác phẩm trong từng ngày theo yêu cầu kỹ thuật. Chỉ có đam mê mới ăn cơm bụi, ngủ tha phương, không rời những chiếc bình đang tượng hình và ám ảnh ngay cả trong giấc ngủ...
Hồng Hạc
(thực hiện)
Bình luận (0)