Cụ thể, đối với điều kiện bảo đảm có lối đi theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 220 luật Đất đai và khoản 3 điều 11 Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội, UBND TP.HCM giao cho UBND cấp xã căn cứ tình hình thực tế tại địa phương để xem xét, xác nhận lối đi bảo đảm kết nối đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật khu vực, yêu cầu về thoát nạn, phòng cháy chữa cháy và các điều kiện có liên quan theo quy định của pháp luật.
Theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, nếu người dân phải tự lên UBND xã nộp đơn xin giấy xác nhận lối đi, sau đó mới mang giấy này sang các Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai để làm thủ tục tách thửa sẽ gây phiền hà. Do vậy cần có giải pháp áp dụng cơ chế liên thông tuyệt đối, người dân chỉ nộp một bộ hồ sơ duy nhất tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai theo quyết định ban hành trình tự thủ tục hành chính về đất đai theo Nghị quyết 49/2026.
Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai sẽ là đầu mối gửi văn bản điện tử/phiếu lấy ý kiến sang UBND cấp xã để xác nhận về lối đi và phòng cháy chữa cháy. UBND xã có trách nhiệm trả lời bằng văn bản trong thời hạn nghiêm cụ thể (ví dụ: tối đa 5 ngày làm việc). Khi đó, người dân không phải trực tiếp đi "xin - cho" tại cấp xã, giảm thiểu tối đa tiêu cực và sách nhiễu.
Lo ngại quy định về tách thửa mới có thể làm phát sinh giấy phép con
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Đồng thời cần tránh sự khác biệt khi giao quyền cho UBND cấp xã áp các tiêu chí vào từng sự vụ tách thửa, TS Phạm Viết Thuận đề xuất liên Sở Xây dựng - Công an phòng cháy chữa cháy - Nông nghiệp và Môi trường ban hành bảng tiêu chí kỹ thuật tối thiểu, rõ ràng.
Trong đó, đối với đô thị/khu dân cư mật độ cao có quy hoạch 1/500, quy định cứng bề rộng lối đi chung tối thiểu (ví dụ không nhỏ hơn 3m hoặc 3,5m) để đảm bảo xe cứu hỏa di chuyển, có khoảng quay đầu hoặc thông suốt 2 đầu ngõ.
Đối với khu dân cư hiện hữu tự phát hình thành trước luật đất đai có hiệu lực thì hẻm không nhỏ hơn 2m.
Đối với nông thôn/hải đảo (như Côn Đảo), do địa hình đặc thù, cho phép linh hoạt hạ chuẩn bề rộng (ví dụ tối thiểu 2m đối với ngõ sâu dưới 50m) nhưng phải đảm bảo khoảng cách tiếp cận đến họng nước chữa cháy hoặc có đường thoát nạn dự phòng ra bãi đất trống.
"Khi có con số mét cụ thể, UBND xã chỉ việc cầm thước ra đo và ký biên bản thực địa. Đúng chuẩn thì xác nhận, không đúng thì từ chối bằng văn bản nêu rõ lý do. Xã không có quyền tự sáng tạo thêm điều kiện", TS Phạm Viết Thuận nêu quan điểm.
Chuyên gia kiến nghị nhiều giải pháp "vá" các lỗ hổng này
ẢNH: ĐÌNH SƠN
Luật sư Trần Minh Cường (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng, UBND TP.HCM cần ban hành kèm theo Quyết định một mẫu biên bản kiểm tra thực địa chuẩn hóa. Trong biên bản ghi rõ các mục đích chọn: Chiều rộng bao nhiêu, kết nối với đường nào, có bị nghẽn thoát nước không, có lối thoát nạn không. Khi đó cứ đủ "tích xanh" là thông qua.
Đồng thời, khi UBND xã xác nhận lối đi nào phục vụ tách thửa, tọa độ của lối đi đó phải được cập nhật ngay lên bản đồ địa chính số của cấp xã. Điều này giúp ngăn chặn việc một lối đi bị tự ý thay đổi, lấn chiếm hoặc "bán" tiếp cho các thửa đất phía sau một cách vô tội vạ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công an phòng cháy chữa cháy tiến hành hậu kiểm ngẫu nhiên các hồ sơ tách thửa đã được cấp xã xác nhận. Nếu phát hiện xã nào ký xác nhận bừa bãi cho lối đi không an toàn hoặc cố tình gây khó dễ để trục lợi, sẽ xử lý nghiêm người đứng đầu nếu hồ sơ có "vấn đề".
"Điều quan trọng nhất trong giải quyết hồ sơ tách thửa tại UBND cấp xã là không nên viện cớ mã hẻm có hay không, vì thực tế lối đi chung, lối mòn, hẻm hiện hữu tự phát hàng chục năm xưa nay vẫn chưa đăng ký mã hẻm thành công theo trình tự thủ thủ về trật tự đô thị. Đây cũng là điểm nghẽn chưa xóa được trong thủ tục giải quyết về đất đai của người dân", luật sư Trần Minh Cường cho hay.
Bình luận (0)