Tiếng nói ở hậu trường
“Khi Laura bước vào Nhà Trắng vào ngày 20.1.2001, mọi người đều muốn biết bà sẽ là mẫu đệ nhất phu nhân như thế nào. Bà sẽ là một Mamie Eisenhower mới? Bà sẽ theo bước chân của Barbara Bush? Hay sẽ là một Hillary Clinton thứ hai? “Tôi nghĩ tôi sẽ là Laura Bush”, bà nhẹ nhàng đáp”.
Trong cuốn sách Laura Bush: Chân dung đệ nhất phu nhân Mỹ*, tác giả Ronald Kessler đã viết như thế về bà Laura Bush. Khác với Hillary Clinton, vốn thường được báo chí coi là cố vấn không chính thức của ông Bill Clinton hoặc thậm chí là “đồng tổng thống”, bà Laura Bush thường được người ta miêu tả như là một người vợ “ngoan ngoãn, phụ thuộc chồng”. Lúc còn là đệ nhất phu nhân ở tiểu bang Texas và ngay cả khi bước vào Nhà Trắng, Laura thường được báo giới đặt câu hỏi: “Bà có phải là mẫu phụ nữ truyền thống hay không?”. Trên thực tế, bà Laura Bush đã không ít lần đóng vai trò cố vấn không chính thức cho phu quân.
Một tối mùa thu năm 2003, ông Bush và vài quan chức cấp cao của chính quyền đang thảo luận một vấn đề nan giải tại bữa ăn ở khu cư xá Nhà Trắng. Họ không có chủ ý tìm lời khuyên của Laura, nhưng bà đã tự do phát biểu và họ rất quan tâm tới ý kiến của bà.
Lúc đó họ đang thảo luận chuyện một nhân vật có quan hệ với giới thượng lưu được đề cử vào chính phủ nhưng ông này lại bị nghi ngờ đã lừa dối chính quyền Bush về một vấn đề cá nhân. Vị quan chức nội các phụ trách cơ quan liên quan tới việc bổ nhiệm ngả theo hướng tiếp tục bổ nhiệm. Nhưng bà Laura lại nói: “Tôi không nghĩ như vậy”. Và rồi người được đề cử kia chẳng bao giờ được đảm nhận cương vị cả.
“Có vài lần bà đã phản đối một ứng viên tiềm năng nào đó”, Andy Card - một cố vấn thân tín của ông Bush - cho biết. “Chúng tôi thường hỏi bà sớm trong tiến trình bổ nhiệm để có thể thay đổi quyết định. Ý kiến của bà khi đó sẽ được xem xét như một sự gợi ý”.
 |
| Bìa cuốn Laura Bush: Chân dung đệ nhất phu nhân Mỹ |
“Bà ấy không muốn tôi trở thành một gã hiếu chiến, phản ứng một cách khát máu”, ông Bush giải thích. “Tôi muốn nói với các bạn rằng: Bà ấy không phải là một con người nhút nhát. Ý tôi là, nếu tôi làm một việc gì đó mà bà ấy muốn giảm cường độ xuống hoặc tương tự, thì bà ấy sẽ góp ý.”
Ví dụ thứ hai là vào tháng 7.2003, khi ông Bush nói, “Hãy đem chúng đến đây”, ngụ ý đề cập tới những kẻ tấn công lực lượng Mỹ tại Iraq. “Dừng lại đi, Bushie ơi!” bà Laura nhắc khéo chồng.
Còn theo Ngoại trưởng Condoleezza Rice thì chính Laura đã có ý kiến về việc “dập tắt hoàn toàn và triệt để những gì mà chế độ Taliban đang làm đối với phụ nữ” trước khi Mỹ tấn công vào Afghanistan. Tiết lộ này của bà Rice cho thấy đệ nhất phu nhân Laura Bush hầu như đã góp phần vào việc đưa ra quyết định tấn công Afghanistan.
Vũ khí tranh cử
Đệ nhất phu nhân không phải là một chức danh chính thức trong chính quyền liên bang Mỹ. Vị trí này nói chung mang nhiều tính lễ nghi. Tuy nhiên, trên thực tế, nhất là trong giai đoạn gần đây, vai trò của đệ nhất phu nhân ngày càng nổi bật và quyền lực của họ, dù không chính thức, cũng ngày một gia tăng.
Khi trở thành đệ nhất phu nhân ở Texas, bà Laura Bush đã có hàng loạt sáng kiến về cải cách giáo dục, đặc biệt là phương pháp dạy đọc cho trẻ. Bà cũng là người khởi xướng Liên hoan Sách của tiểu bang. Khi trở thành đệ nhất phu nhân tại Nhà Trắng, nhân vật thường bị đánh giá là “người vợ tầm gửi” này cùng đội ngũ trợ lý đã đưa ra hàng loạt sáng kiến có ảnh hưởng sâu rộng tại nước Mỹ và nhiều nơi trên thế giới. Qua sự tác động của bà Bush, ngân sách liên bang dành cho nhiều cơ quan văn hóa, giáo dục... đã được tăng lên hoặc không bị cắt giảm trong giai đoạn nước Mỹ gặp khó khăn về kinh tế.
Đệ nhất phu nhân còn được coi là nhân vật quan trọng trong các chiến dịch vận động (tranh cử hoặc thuyết giảng các chính sách của tổng thống). Bà Laura Bush, sau khi thể hiện vai trò khá mờ nhạt trong lần tranh cử tổng thống đầu tiên của ông Bush, đã trỗi dậy thành một ngôi sao khi ông Bush tranh cử nhiệm kỳ hai. Một trong những nguyên nhân khiến ban vận động tranh cử sử dụng bà nhiều hơn là do đệ nhất phu nhân đã tạo được dấu ấn khá tốt trong lòng dân Mỹ trong nhiệm kỳ đầu, đặc biệt là trong vai trò trấn an dân chúng sau sự kiện khủng bố 11.9. Tác giả Kessler viết:
“Laura nhanh chóng trở thành thứ vũ khí tuyệt vời trong chiến dịch tranh cử (tổng thống lần hai), bà giúp hình ảnh của tổng thống trở nên mềm mại hơn, bà giải thích các chính sách của chồng và đã thu hút được số tiền ủng hộ hơn 5 triệu USD. Trong chiến dịch tranh cử lần thứ nhất, bà chủ yếu tham gia các sự kiện gây quỹ nhỏ. Còn lần này, bà đã phát biểu trước đám đông lớn và thu hút sự ủng hộ về tài chính rất đáng kể. Ý tưởng dấn thân nhiều hơn so với lần đầu xuất phát từ chính ý nguyện của bà. Đệ nhất phu nhân muốn tiếp tục công việc mà bà và phu quân đã khởi xướng. Đặc biệt trong hoàn cảnh có nhiều lời chỉ trích bất công, bà muốn có thêm nhiều người hiểu những công việc mà ông Bush đã làm và bà đã thành công khi kết quả các cuộc thăm dò cho thấy tỷ lệ ủng hộ bà rất cao. Karl Rove và Ken Mehlman, những người đứng đầu chiến dịch tranh cử, rất vui vì sự thay đổi này của Laura. Bất cứ khi nào họ đề nghị Laura xuất hiện tại các cuộc vận động, bà đều đồng ý. Trong toàn bộ chiến dịch, bà đã nói chuyện tại hai mươi tiểu bang.
“Ban đầu, mọi người đều muốn Laura sát cánh bên tổng thống trong chiến dịch tranh cử vì bà rất vui tính, và tổng thống cũng sẽ thấy thoải mái hơn khi có bà bên cạnh, nhưng bởi bà quá xuất sắc trong các vấn đề chính trị và gây quỹ nên mọi người đã quyết định để bà hoạt động độc lập”. Craig Stapleton - một quan chức ngoại giao và là bạn thân của gia đình Bush - cho biết”.
Cách mạng ở hậu cung
Ngày 18.12.2000, sau khi Tòa Tối cao ra phán quyết về bầu cử, đệ nhất phu nhân Hillary Clinton đã dẫn “người kế nhiệm” Laura Bush đi một vòng quanh Nhà Trắng và họ cùng nhau uống cà phê. Laura không phải là người lạ ở đây.
Từ thời bố chồng còn làm tổng thống, bà đã từng nghỉ trong Phòng ngủ Lincoln và Phòng ngủ Nữ hoàng. Giờ gặp lại, bà cảm thấy thất vọng trước những gì mình thấy. Không chỉ thảm và đồ đạc bị lột ra cùng với tình trạng thiếu chăm chút tại Khu Tây và khu vực công cộng, Phòng Bầu dục cũng được trang trí bằng những tông màu chói - gồm đỏ, xanh và vàng. Phòng ngủ Lincoln trông rất cũ vì nó đã được trang trí từ quá lâu. Khu Đông thì bị chia thành nhiều văn phòng nhỏ với cáp điện lộ ra chằng chịt. Nhiều đồ đạc quá cũ.
Để khẳng định dấu ấn của mình, bà Laura Bush đã cho trang trí lại nhiều phòng ốc ở Nhà Trắng. Bà thích một không gian thoáng đãng, với vẻ bề ngoài dễ nhìn, những màu sắc nhẹ nhàng. Khi những tấm thảm xanh da trời ở Khu Tây đã quá cũ, bà chọn loại thảm màu lông lạc đà để thay. Bà chọn đá sa thạch để trang điểm cho các bức tường. Bên cạnh việc chăm chút lại Phòng Bầu dục, bà còn tu bổ lại Phòng Nội các. Bà cho lắp đặt lại sáu cái chân đèn bằng vàng vốn được lắp cho căn phòng này vào năm 1934, khi Franklin Roosevelt còn làm tổng thống.
Ảnh hưởng của Laura còn lan tới tận Trại David. Khi một nguyên thủ quốc gia từ Trung Đông sang thăm Mỹ, bà Laura nhận ra rằng phòng tắm là nơi đầu tiên mà người ta nhìn thấy khi bước vào khu trại Dogwood. Thế là Laura đã quyết định dời phòng tắm đi. Những hành động này được coi là những cuộc cách mạng lặng thầm nơi hậu cung Nhà Trắng.
Cách đây vài ngày, vợ chồng tổng thống đắc cử Barack và Michelle Obama đã có chuyến thăm mang tính nghi thức tới Nhà Trắng. Bà Laura Bush với tư cách đàn chị đã dẫn “cô em” Michelle Obama dạo một vòng quanh Nhà Trắng. Trong chuyến đi này, bà Obama đã có những ý niệm đầu tiên về chốn quyền lực này và có thể bà sẽ thực hiện những cuộc đổi thay âm thầm nơi hậu cung. Khác với Laura Bush, một cựu giáo viên và thủ thư, Michelle Obama là một luật sư khá nổi tiếng. Vì thế, người ta cũng chờ đợi ở đệ nhất phu nhân da đen đầu tiên của nước Mỹ này một vai trò nổi bật hơn.
* Tư liệu trong bài viết được lấy từ cuốn Laura Bush:
Chân dung đệ nhất phu nhân Mỹ của Ronald Kessler vừa được NXB Văn Học xuất bản bằng tiếng Việt.
Đỗ Hùng
(tổng hợp)
Bình luận (0)