Rác thải điện tử gia tăng, người lao động đối mặt nguy cơ nhiễm độc

Việt Nam phát sinh khoảng 100.000 tấn rác thải điện tử mỗi năm. Nếu không được thu gom, xử lý đúng cách, dòng chất thải này không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn đe dọa sức khỏe người lao động.

Thông tin được ông Nguyễn Đức Thành, Phó tổng biên tập thường trực Báo Lao Động, nhấn mạnh tại Diễn đàn "Công nhân lao động vì môi trường 2026", chiều 18.11.

Rác thải điện tử tiềm ẩn nhiều chất độc hại

Theo ông Thành, công nghệ đang thay đổi nhanh chóng, giúp nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất. Nhưng phía sau tốc độ phát triển ấy là câu hỏi: Khi những thiết bị điện tử hết vòng đời, chúng sẽ đi đâu và ai chịu trách nhiệm với những gì còn lại?

Dẫn thông tin từ Cục Môi trường (Bộ NN-MT), Việt Nam phát sinh khoảng 100.000 tấn rác thải điện tử mỗi năm. Theo ông Thành, đây là thách thức ngày càng lớn trong quá trình chuyển đổi số. Vì vậy, chuyển đổi số không thể chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn phải gắn với bảo vệ môi trường, sức khỏe và quyền lợi người lao động.

Rác thải điện tử gia tăng, người lao động đối mặt nguy cơ nhiễm độc - Ảnh 1.

Diễn đàn "Công nhân lao động vì môi trường 2026"

ẢNH: TÔ THẾ

Tại diễn đàn, ông Hồ Kiên Trung, Phó cục trưởng Cục Môi trường, cho biết quá trình chuyển đổi số diễn ra càng nhanh, vòng đời thiết bị điện tử càng có xu hướng rút ngắn, kéo theo lượng chất thải gia tăng và áp lực lớn đối với công tác thu gom, tái chế, xử lý.

Theo báo cáo The Global E-waste Monitor 2024, năm 2022, thế giới phát sinh khoảng 62 triệu tấn chất thải điện tử, nhưng chỉ 22,3% được ghi nhận thu gom và tái chế theo phương thức bảo đảm môi trường.

"Đáng lo ngại, chất thải điện tử có thể chứa chì, thủy ngân, cadimi và các hợp chất brom chống cháy. Nếu không được thu gom, lưu giữ, tháo dỡ và xử lý đúng quy trình, những chất này có thể phát tán vào không khí, đất và nước. Người lao động trực tiếp thu gom, phân loại, tháo dỡ và tái chế là nhóm có nguy cơ tiếp xúc cao, nhất là tại các cơ sở thủ công, thiếu trang thiết bị bảo hộ và điều kiện làm việc an toàn", ông Trung cảnh báo.

Rác thải điện tử gia tăng, người lao động đối mặt nguy cơ nhiễm độc - Ảnh 2.

Ông Hồ Kiên Trung, Phó cục trưởng Cục Môi trường

ẢNH: TÔ THẾ

Nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu

Chia sẻ tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Thùy Linh, đại diện Tổ chức môi trường Tagom cho biết khoảng 90% lượng rác thải điện tử được thu gom bởi lực lượng phi chính thức, khiến công tác quản lý dòng thải này gặp nhiều khó khăn.

Từ thực tiễn vận hành các điểm thu gom của Tổ chức Tagom, bà Linh nhận định kiến thức phân loại rác của người dân còn hạn chế. Nhiều người mang rác đến điểm thu gom nhưng chưa phân loại đúng, khiến rác thải điện tử bị đưa nhầm nhóm, gây khó khăn cho quá trình xử lý.

Trong khi đó, hoạt động thu gom phi chính thức còn thiếu thiết bị chuyên dụng. Người thu gom thường chỉ tập trung vào những thành phần có giá trị cao, khiến các phần còn lại bị thất thoát và không được xử lý phù hợp.

Rác thải điện tử gia tăng, người lao động đối mặt nguy cơ nhiễm độc - Ảnh 3.

Diễn đàn “Công nhân lao động vì môi trường 2026”

ẢNH: TÔ THẾ

Trước thực trạng này, Phó cục trưởng Cục Môi trường cho rằng cần hoàn thiện chính sách, nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và phát triển hệ thống thu gom, tái chế hiện đại. Đặc biệt, phải đào tạo người lao động nhận diện thành phần nguy hại, hướng dẫn quy trình xử lý, trang bị phương tiện bảo hộ và kiểm soát nguy cơ phơi nhiễm.

Đối với lao động tại các cơ sở thu gom, tái chế phi chính thức, cần có chính sách hỗ trợ chuyển đổi việc làm, từng bước đưa họ tham gia hệ thống thu gom, tái chế chính thức.

Theo ông Trung, cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường kiểm tra hoạt động thu gom, tái chế, xử lý chất thải; doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ, bảo đảm an toàn lao động. Tổ chức công đoàn và người lao động cũng cần tích cực tham gia xây dựng mô hình sản xuất xanh, thực hành tiết kiệm tài nguyên và phân loại chất thải.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.