Robocon - từ sân chơi đến thực tế

Sở Khoa học - Công nghệ TP.HCM đã triển khai chương trình ươm tạo dành cho 10 - 15 đội tuyển Robocon của thành phố từng đoạt giải trong nước và quốc tế. Thuộc chương trình này, năm 2007 đã có 4 đề tài được triển khai: "Thiết kế và thi công Kit thí nghiệm vi điều khiển dạng module" dùng giảng dạy cho sinh viên khối ngành kỹ thuật (của đội Ram@ction, trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM); "Nghiên cứu thiết kế, thực hiện robot cá trong hồ bơi điều khiển bằng sóng vô tuyến" (đội Atech, ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM); "Thiết kế chế tạo bộ điều khiển tay máy" lấy sản phẩm theo phương thẳng đứng 4 bậc tự do với 2 tay gắp tác động phối hợp (đội BKpro của trường ĐH Bách khoa TP.HCM) và "Nghiên cứu thiết kế chế tạo mô hình máy bay lên thẳng 4 chong chóng có khả năng tự cân bằng và di chuyển trong nhà" (đội Zeus của ĐH Bách khoa TP.HCM).

Trong đó, đề tài của đội BKpro chuẩn bị được nghiệm thu với 5 sản phẩm tay máy lấy sản phẩm cho máy. Đề tài của Zeus với thiết bị bay trên nguyên lý tự cân bằng, có thể ứng dụng tốt trong việc lắp camera quan sát tại các sân bay, trong ngành cảnh sát giao thông mà không làm người bị theo dõi khó chịu. Đội BKpro sau này còn thực hiện nhiều dự án áp dụng vào thực tiễn đời sống như: nghiên cứu và phát triển sản phẩm vi điện tử eWPM sử dụng thẻ thông minh - smart card (hợp tác với Ngân hàng Đông Á), điều khiển hệ thống đèn cao áp khu du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình)... Ngoài ra, đội Telematic (ĐH Bách khoa TP.HCM) đã tham gia làm thiết bị đặt hàng chương trình nội địa hóa máy móc thiết bị với chi phí thấp, đưa chỉ tự động vào kim may trong dệt may. Trường ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng) cũng đăng ký triển khai các đề tài thiết kế và chế tạo robot vét cống, robot lau sàn nhà và sơn tường...

Trong khi đó, Hồ Vĩnh Hoàng, thủ lĩnh của đội Sam - trường ĐH Bách khoa Hà Nội, lại cho ra đời Công ty Tosy chuyên sản xuất đồ chơi công nghệ cao từ năm 2004. Sau triển lãm robot thành công tại Nhật cuối năm 2007, công ty đã chuyển hướng chính sang sản xuất robot và cho ra đời nhiều sản phẩm như: robot TOPIO phiên bản 1.0 chơi bóng bàn ở trình độ cơ bản, các đồ chơi robot khác như quả bóng kỳ diệu, robot đi trên dây đầu tiên... Theo Hoàng, "Robocon thực sự là một sân chơi tốt để mình thực tập các kỹ năng hữu ích cho công việc hiện giờ".

Vẫn thiếu tính ứng dụng

"Kết quả các cuộc thi hầu như chưa được ứng dụng ngay vào trong thực tế. Nguyên nhân một phần ở mục đích cuộc thi vẫn chỉ là... thi chứ chưa phải nghiên cứu và ứng dụng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp chưa thực sự tham gia vào cuộc chơi này trong việc hỗ trợ để đề tài ứng dụng vào thực tế đời sống. Mà điều này lại rất quan trọng để quyết định có thể áp dụng kết quả sáng tạo của sinh viên trong cuộc chơi vào thực tế hay không", TS Võ Trung Hùng, Trưởng phòng Khoa học - sau ĐH - Hợp tác quốc tế trường ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng), nhận định. TS Hùng dẫn chứng, đề tài robot vét cống của trường đăng ký nhưng chưa thực hiện được vì thành phố không có nhu cầu, thay vì đầu tư thiết kế robot thì dùng ống hút sẵn có sẽ tốt hơn! Đề tài robot lau sàn nhà, sơn tường nhà cũng trong tình trạng tương tự.

TS Nguyễn Thanh Hòa - Phó vụ trưởng Vụ Công nghệ cao, Bộ Khoa học và Công nghệ khi nhận xét về hiệu quả của cuộc thi Robocon đã cho biết: "Robocon thực sự là cuộc thi đầy trí tuệ dành cho sinh viên, nhưng chỉ là cuộc thi sáng tạo công nghệ chứ chưa phải là cuộc thi công nghệ. Vì vậy, đây chỉ được xem là bước đệm, hành trang ban đầu để sinh viên tiếp tục phấn đấu trong quá trình học tập, công tác và đặc biệt là nghiên cứu khoa học sau này. Tuy nhiên, vẫn cần phải có sự phối hợp sâu hơn giữa các bộ, ngành để cuộc thi có giá trị thực tiễn hơn".

Hà Ánh