Sao giữa trời sao

* Anh, chị hãy nói về phong cách âm nhạc của mình. Theo anh, chị, phong cách đó có gì đặc biệt trong bức tranh âm nhạc hiện nay?

- Hồng Nhung: Đó là nhạc pop trữ tình-một phong cách nhạc hợp với tôi và cũng hợp với người châu Á, cũng như người VN nói riêng. Đó chính là điều đặc biệt.

- Phương Thanh: Đơn giản, sôi nổi, trẻ trung, luôn thay đổi diễn xuất tùy theo tâm trạng của mình; và phải hát thật thoải mái. Như vậy là đặc biệt rồi.

- Đàm Vĩnh Hưng: Một cách hát dữ dội, có lửa và cao trào trong phong cách vừa thật đời và cũng vừa thật nghệ sĩ; nhưng hôm nay phải khác với hôm qua.

- Đan Trường: Một Đan Trường đơn giản, lịch sự, trẻ trung. Đan Trường muốn mình thật đa dạng, hát được nhiều thể loại để có thể phục vụ được nhiều tầng lớp khán giả.

- Thanh Thảo: Đó là sự hòa hợp giữa phong cách âm nhạc VN và một chút âm hưởng của nền âm nhạc hiện đại (dành cho giới trẻ). Tôi rất vui và hạnh phúc với những gì mình đang làm và sẽ cố gắng nhiều hơn nữa.

- Hồ Ngọc Hà: Phong cách âm nhạc mà Hà đang theo đuổi là R&B. Đây là phong cách mang tính hiện đại nhưng thực tế không phải quá mới mẻ, và Hà chỉ đơn giản muốn chuyển tải những giai điệu VN vào trong hơi thở của R&B.

- Quang Dũng: Luôn luôn trình bày những ca khúc trong dòng nhạc trữ tình một cách đúng nghĩa nhất, và tất nhiên phong cách của Dũng cũng sẽ đi đôi với dòng nhạc đó.

* Anh, chị có chủ trương xây dựng hình ảnh cho mình, và muốn gây ấn tượng về mình như thế nào trong lòng công chúng?

- Hồng Nhung: Không phải muốn hay không mà chính là Hồng Nhung đã có ấn tượng rõ ràng từ lâu rồi. Đó là hình ảnh người ca sĩ tương đối giản dị, trong phong cách hát cũng như khi xuất hiện trước công chúng. Cái chính là làm thế nào chuyển tải được tình cảm qua bài hát, chứ âm nhạc của tôi không phức tạp lắm về kỹ thuật và học thuật.

- Phương Thanh: Có chứ, đó là xây dựng hình ảnh tùy theo lứa tuổi của mình. Trẻ thì sôi nổi nhưng khi đã "hàng 3" rồi thì phải chững chạc, tuy nhiên độ trẻ vẫn còn. Là người của công chúng, ai cũng muốn gây ấn tượng đẹp, với tôi ấn tượng đẹp nhưng phải mạnh mẽ, chứ không đẹp kiểu thùy mị.

- Đàm Vĩnh Hưng: Hưng không có chủ trương xây dựng hình ảnh, mà chỉ hát thật tự nhiên; lâu ngày, khán giả sẽ nhận ra và hễ Đàm Vĩnh Hưng xuất hiện thì "nó" sẽ như vậy. Tôi muốn trong mắt mọi người, Đàm Vĩnh Hưng là người có nghề, có đạo đức và được công chúng nhìn nhận điều đó.

- Đan Trường: Đan Trường không muốn gây sốc, xì-căng-đan để nổi tiếng, mà chăm chỉ tìm những hình ảnh mới trong nghệ thuật để mang đến cho khán giả mà thôi.

- Hồ Ngọc Hà: Mỗi nghệ sĩ bước vào con đường nghệ thuật đều phải xây dựng hình ảnh cho mình. Hà đơn thuần chỉ muốn để lại trong lòng công chúng một hình ảnh Hồ Ngọc Hà trẻ trung nhưng cũng đằm thắm, một Hồ Ngọc Hà ca sĩ chứ không phải một người đẹp hát trên sân khấu.

* Từ khi theo đuổi con đường âm nhạc-biểu diễn đến nay, anh, chị có thay đổi phong cách mình nhiều không? Và sự thay đổi đó có ý nghĩa như thế nào trong sự nghiệp của anh, chị?

- Hồng Nhung: Trong mỗi CD đều có sự thay đổi về phong cách. Đó không phải là thay đổi từ váy dài sang váy ngắn, mà chính là sự thay đổi của bản thân theo quy luật vận chuyển của cuộc sống, xã hội. Mỗi lần như vậy là một lần làm mới mình, đối với bản thân cũng như với công chúng.

- Phương Thanh: Không thể nhớ được! Có khi hôm nay thay đổi nhưng mai lại trở về như cũ. Như đã nói, tôi thay đổi theo tâm trạng, mà tâm trạng tôi thì cực kỳ phức tạp. Xu hướng nghe của khán giả cũng không đơn giản. Chẳng hạn tôi hát nhạc Trịnh Công Sơn, với tôi là nhẹ nhàng, bình thường, nhưng mọi người lại bảo tôi gây sốc.

- Đan Trường: Cũng đôi lần thay đổi, nhưng chỉ là hình ảnh bên ngoài. Nhưng có lẽ khán giả đã quen nhìn Đan Trường hiền lành, tóc hai mái nên không chấp nhận sự thay đổi đó, thế là Trường lại... trở về ngày xưa... Tuy nhiên, khi Trường thử nghiệm một phong cách biểu diễn mới-hát dân ca thì được khán giả ủng hộ rất nhiều. Và Đan Trường đang phát huy bằng 1 album nhạc dân ca sẽ phát hành vào tháng 12/2005.

- Hồ Ngọc Hà: Khi bắt đầu ca hát, Hà đã chọn R&B và đến bây giờ vẫn không thay đổi. Chỉ có điều, với mỗi nhà sản xuất thì hơi hướng âm nhạc của Hà có chút "hương vị" hơi khác nhau thôi.

- Thanh Thảo: Phong cách của tôi vẫn thế. Nhưng tôi nghĩ, cũng cần phải cố gắng rất nhiều vì phong cách của tôi và những bài hát tôi chọn không phải dễ đi vào lòng công chúng.

* Hồng Nhung: "Tôi không bao giờ có chủ trương hay dự định thay đổi phong cách, mà sự thay đổi của tôi đến một cách tự nhiên. Chính cuộc sống của mình sẽ hướng cho mình những quy định về âm nhạc". * Mỹ Linh: "Nghệ sĩ nào cũng có chủ tâm xây dựng hình ảnh của mình để tạo ấn tượng đối với công chúng. Với tôi, tôi muốn mọi người nhìn nhận mình qua cách làm việc, qua lối sống của mình. Vì thế, tôi đã lao động, cần mẫn như một con ong thợ vì tôi nghĩ làm việc là cho mình, cho ý thích của mình chứ không chỉ riêng cho khán giả. Còn chuyện thay đổi hình ảnh, tôi không làm được nên vẫn theo phong cách pop đương đại VN và chỉ biến tấu một chút cho thú vị. Điều quan trọng mà ca sĩ nào cũng muốn đạt đến, đó là "màu" của riêng mình- hát thế nào đểâ khi nghe, người ta sẽ nhận ra mình là ai".

* Anh, chị có nghĩ là cần phải thay đổi phong cách-hình ảnh thường xuyên để tránh nhàm chán?

- Phương Thanh: Cần chứ, nhưng phải thay đổi đúng lúc, và chỉ... một chút thôi. Tùy theo sân khấu mà hát, như trong Duyên dáng Việt Nam, tôi không thể hát kiểu "gấu" được, hay trong Làn sóng xanh, tôi cũng không thể hiền quá; bởi "biết người biết ta trăm trận trăm thắng" mà!

- Đàm Vĩnh Hưng: Rất cần thiết, dù biết mình có hình ảnh nhất định trong lòng công chúng, thay đổi nhiều khi không làm họ hài lòng. Nên phải thay đổi như thế nào cho thật thuyết phục và đến nhanh được với khán giả...

- Hồ Ngọc Hà: Xây dựng hình ảnh và phong cách là rất quan trọng nhưng tốt nhất mình cứ nên là chính mình. Thay đổi nhiều có thể cho cảm hứng mới nhưng chưa chắc đã là điều hay.

- Thanh Thảo: Tôi thay đổi vì biết thời gian luôn luôn đi tới và mọi người luôn thích những điều mới mẻ, khác lạ. Và âm nhạc cũng luôn biến chuyển theo cuộc sống-mới lên hằng ngày. Cũng không bao giờ thay đổi phong cách, mà chỉ đổi mới trong cách hòa âm-chọn những ca khúc cũ nhưng phối lại theo cách chọn lựa của mình, phù hợp với dòng nhạc hiện tại.

* Anh, chị có thần tượng hay ảnh hưởng phong cách âm nhạc của một người nào đó không?

- Đan Trường: Thần tượng thì không, nhưng Đan Trường thích cách xử lý kỹ thuật của Trần Thu Hà và Thu Minh.

- Thanh Thảo: Tôi thích rất nhiều ca sĩ, cũng như thưởng thức âm nhạc của họ; nhưng tôi chỉ muốn tôi là tôi.

- Quang Dũng: Có nhiều người hiểu sai, cho rằng Dũng mượn âm nhạc Trịnh Công Sơn để làm nổi mình. Nhưng không, đó là vì Dũng quá thần tượng ông và âm nhạc của ông.

* Sắp tới, anh, chị có dự định hay sắp thay đổi phong cách của mình không?

- Phương Thanh: Tôi chỉ biết làm và nói về hiện tại, còn tương lai cứ để nó "trôi" tự nhiên.

- Đàm Vĩnh Hưng: Khi tuổi đời và tuổi nghề đã cao thì tất nhiên mình phải chọn hướng đi khác (chứ không lẽ 40, 50 tuổi mà cứ nhảy rầm rầm trên sân khấu). Dù vậy, vẫn không mất đi cái chất Đàm Vĩnh Hưng.

- Thanh Thảo: Thảo sắp phát hành CD những tình khúc vượt thời gian với chủ đề Bảy ngày đợi mong, và phong cách của Thảo theo đó cũng thay đổi cho phù hợp với CD.

* Theo anh, chị, yếu tố quan trọng và cốt yếu nhất tạo nên phong cách của một ngôi sao ca nhạc là gì?

- Hồng Nhung: Phải biết khả năng của mình đến đâu và quan trọng là phải có tính cách riêng-để không lẫn lộn trong biển người của môi trường nghệ thuật.

- Phương Thanh: Xác định giọng hát, tính cách con người của mình-xem nó phù hợp với phong cách nào, dòng nhạc nào (chứ mình vốn hợp với trữ tình mà đi chơi pop rock là... chết ngay!).

- Đàm Vĩnh Hưng: Hát bằng cả trái tim, đặt tính nghệ sĩ lên cao, đừng tạo rào cản với khán giả và sống chết với nghề-với đạo của mình trên sân khấu.

- Đan Trường: Đó là giọng hát, ngoại hình và đạo đức, lối sống. Ngoài ra, không được hát nhép  để tạo niềm tin cho khán giả.

- Quang Dũng: Phải biết thuận lợi của mình là gì để chọn ca khúc và trang phục, cách biểu diễn sao cho phù hợp nhất. Có như vậy mới tự tin trên sân khấu.

- Thanh Thảo: Nếu tôi có thể tạo nên hình ảnh một ca sĩ mới, tôi sẽ bảo họ hãy làm những gì họ thích bằng hết khả năng, để có một phong cách mang đậm chất của mình.

Đổi thay như điều sống còn Người ta vẫn hay nói về người biểu diễn ở đặc tính "chai" trên sân khấu. Điều này đồng nghĩa người biểu diễn đó nhàm chán, đơn điệu hoặc sẽ trình bày cái gì đó mà ai cũng có thể đoán trước được... Và chính vì vậy, đổi thay hình ảnh, khả năng của mình trên mỗi chặng đường biểu diễn được coi như là chuyện sống còn của một đời nghệ sĩ. Nhưng nói vậy, đâu có nghĩa là ai cũng có thể nhận biết khi nào mình nên đổi thay và đổi thay như thế nào. Giới sản xuất trong nghề thì ví von đó là chuyện "tuốt" lại mình sau một thời gian mòn mỏi. Thế nhưng, có một lớp ca sĩ đang không phân biệt được thủ thuật và sự đổi thay. Thủ thuật, nó thường bắt đầu bằng hình ảnh. Chẳng hạn, ảnh bìa sẽ được khai thác vằn vện gì đó, lao nhao giữa ý niệm bìa một CD và bìa của một cuốn phim hài hước hay hình sự rẻ tiền nào đó. Sự bắt mắt của các CD này thường không vẽ lên được nội dung của các âm thanh mà người hát muốn chuyển tải mà thay vào đó là sự bắt mắt, thu hút người xem bằng những hình ảnh gây giật mình, hoặc bắt chước từ một cái gì đó đang ăn khách; chẳng hạn như hình ảnh của một cuốn phim truyền hình lâm ly nào đó đang ăn khách. Các ca sĩ vẫn lạm dụng thủ thuật chỉnh sửa hình ảnh của tin học để làm lạ, làm đẹp mình đến mức xa lạ với người xem. Bạn có thể thấy cô ca sĩ quen thuộc nào đó của chúng ta có đôi chân dài như Angelina Jolie hoặc một nam ca sĩ nào đó lực lưỡng còn hơn cả diễn viên The Rock - Vua bò cạp. Tất cả những điều đó giả tạo và chỉ đem lại một thoáng hài hước nơi cảm quan so với công sức miệt mài dàn dựng của chính các chủ nhân. Thủ thuật, thường còn làm khán giả buồn cười - hoặc cười buồn - khi dùng những tựa đề bài hát lòng thòng, gây ấn tượng một cách thô thiển, ăn cắp nguyên văn của một câu nói nào đó trong phim kiếm hiệp hoặc một câu trách hờn nhau rất ư... bàn nhậu! Trong khi đó, sử dụng một ít thủ thuật như phương thức phụ, việc đổi thay là chuyện được tính toán như một chiến lược cho con đường âm nhạc của đời người. Cũng vì tính toán cho đổi thay bị thất bại mà ngôi sao nhạc rock đang lên Bryan Adams biến mất sau album 18 til I die hay chợt bùng lên và trở thành V.I.P sau một thời gian dài im lìm như nhóm Black Eye Peas. Cuộc đời như một bàn cờ, và những cách tính đổi thay, làm mới mình ở mỗi chặng là một bài tính hết sức tinh vi xảo diệu. Đó thật sự là một nghệ thuật ước tính cho từng sự việc của tương lai. Đổi thay mình, là cách mà mỗi người nghệ sĩ trăn trở và nghĩ cách tìm cho mình một sự thu hút về chiều sâu, không phản bội lại con đường mình đã đi và phát triển mọi thứ đến một tầm mức mới. Già làng về phát hành album ở từng thập niên, đó là nhóm Bee Gees. Ai cũng nghĩ là Bee Gees sẽ mãi mãi trung thành với lối pop ngọt ngào nhưng mỗi album của họ về sau này, đều cho thấy một nỗ lực bám sát các xu hướng âm nhạc đương đại, không lép vế bọn trẻ. Và cũng như vậy, từ vị trí một hình ảnh mờ nhạt và ngốc nghếch của nhóm Take That, chàng ca sĩ Robbie Williams đã lột xác, đổi thay thành một hiện tượng có một không hai trong làng nhạc Anh. Đó là cách mà họ biết đổi thay, biết làm mới mình và biết mình sẽ làm như thế nào để vượt lên một cách nghệ thuật. Ca sĩ Việt Nam đã đổi thay như thế nào? Thật lòng mà nói, hầu hết đều đang nhầm lẫn - hoặc cố tình nhầm lẫn việc ứng dụng thủ thuật cho nghề nghiệp chứ không hướng vào sự đổi thay cho nghề nghiệp. Như một diễn viên kịch nói phải vào vai khác, lối thể hiện khác trong từng vở kịch mà họ trải qua, hầu hết các ca sĩ Việt Nam chỉ khoác chiếc áo mới nhưng lại đọc lời thoại cũ, diễn vai trò cũ - và tất cả những gì họ làm chỉ là tận sức nơi chiếc áo mới, còn mọi thứ thì mòn mỏi y nguyên. Chỉ có ai nhận biết được với điều sống còn này, họ mới có thể tồn tại lâu dài và được yêu mến trong sự sôi động của nhạc trẻ Việt Nam mà thôi. NS Tuấn Khanh

Nguyên Vân
(thực hiện)