Theo Hãng tin AP, siêu máy tính LineShine của Trung Quốc đã vượt qua El Capitan của Mỹ trong bảng xếp hạng Top500 công bố ngày 23.6. Bảng xếp hạng này vốn thường được xem là thước đo năng lực công nghệ của các quốc gia. Đây cũng là lần đầu tiên LineShine xuất hiện trong danh sách này.
Trung Quốc công bố siêu máy tính LineShine mới được xây dựng tại Thâm Quyến ngày 27.4.2026
ẢNH: SOUTH CHINA MORNING POST
Điểm khác biệt là LineShine vận hành hoàn toàn bằng các bộ xử lý trung tâm (CPU) thông thường, thay vì dựa vào bộ xử lý đồ họa (GPU), loại chip thường được sử dụng trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu năng cao. Theo Top500, cỗ máy này cần khoảng 42,2 megawatt điện để hoạt động.
Các nhà khoa học tham gia dự án Top500 cho biết LineShine, đặt tại Trung tâm siêu máy tính quốc gia Trung Quốc, đạt hiệu năng 2,198 exaflops, tương đương khả năng thực hiện hơn 2 triệu tỉ phép tính mỗi giây.
Siêu máy tính El Capitan, đặt tại Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Livermore của chính phủ Mỹ ở bang California, hiện xếp thứ 2. Hai vị trí tiếp theo cũng thuộc về các siêu máy tính Mỹ đặt tại các phòng thí nghiệm quốc gia ở bang Tennessee và bang Illinois.
Đứng thứ 5 là siêu máy tính Jupiter của Đức. Theo The Guardian, 5 hệ thống nói trên hiện là những siêu máy tính exascale duy nhất trên thế giới được xác nhận công khai. Các quốc gia khác có hệ thống lọt vào top 10 gồm Ý, Thụy Sĩ và Nhật Bản.
Siêu máy tính có tốc độ xử lý nhanh hơn máy tính thông thường rất nhiều lần và được sử dụng trong các lĩnh vực đòi hỏi năng lực tính toán cực lớn, từ tìm kiếm đột phá y học, mô hình hóa khí hậu, mô phỏng vụ nổ hạt nhân, dự đoán hành vi con người đến thử nghiệm vũ khí ảo.
Việc Trung Quốc trở lại vị trí số 1 diễn ra trong bối cảnh siêu máy tính, chip và AI ngày càng trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn. Từ lâu, Mỹ đã duy trì ưu thế nhờ các phòng thí nghiệm quốc gia và hệ sinh thái chip tiên tiến, trong khi Trung Quốc đẩy mạnh năng lực tự chủ công nghệ giữa lúc đối mặt nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Washington.
Theo Reuters dẫn lời các chuyên gia, việc Trung Quốc giành chiến thắng trong danh sách này nhiều khả năng cho thấy Bắc Kinh muốn được công nhận về những nỗ lực thiết kế chip của mình. Ông Jimmy Goodrich, nghiên cứu viên tại Viện xung đột và hợp tác toàn cầu thuộc Đại học California (Mỹ), nhận định: "Trung Quốc đang hy vọng thuyết phục thế giới rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu là vô ích bằng cách mong chúng ta phớt lờ các chi tiết cụ thể".
Cuộc đua siêu máy tính cũng đang mở rộng tại châu Âu. Năm 2025, Liên minh châu Âu (EU) công bố kế hoạch trị giá 20 tỉ euro nhằm xây dựng các trung tâm được trang bị siêu máy tính quy mô lớn để phát triển thế hệ mô hình AI tiếp theo, trong nỗ lực bắt kịp Mỹ và Trung Quốc.
Theo tài liệu chiến lược của EU, các "nhà máy AI" hiện đại có thể được trang bị tới 25.000 bộ xử lý AI tiên tiến, trong khi các "siêu nhà máy" AI có thể sở hữu hơn 100.000 bộ xử lý. Những cơ sở này được kỳ vọng tạo ra đột phá trong y tế, công nghệ sinh học, công nghiệp, robot và nghiên cứu khoa học, theo The Guardian.
Tuy nhiên, tham vọng đó cũng kéo theo thách thức lớn về năng lượng và môi trường. Một quan chức EU cho biết các cơ sở tiêu thụ nhiều điện và nước làm mát này nên được vận hành "càng nhiều càng tốt" bằng năng lượng xanh, đồng thời có kế hoạch tái sử dụng nước nếu cần thiết.
Các nhà hoạt động môi trường lo ngại làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và siêu máy tính có thể làm gia tăng áp lực lên lưới điện, nguồn nước và các mục tiêu khí hậu của châu Âu.
Bình luận (0)