Sinh thái - văn hóa - nghệ thuật: Cách Flamingo kiến tạo không gian bền vững cùng thời gian

Ngày 9.9, tại Nhà hát Hồ Gươm, Diễn đàn "Kiến trúc & Doanh nghiệp đồng hành kiến thiết tương lai" diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Diễn đàn là một trong những hoạt động đáng chú ý tại kỳ Đại hội. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, biến đổi khí hậu, yêu cầu phát triển bền vững ngày càng đặt ra những bài toán mới, kiến trúc không còn đơn thuần là câu chuyện của người thiết kế, mà ngày càng đòi hỏi sự đồng hành giữa kiến trúc sư, doanh nghiệp và cộng đồng.

Diễn đàn quy tụ đại diện Hội Kiến trúc sư Việt Nam cùng các chuyên gia, kiến trúc sư và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam đặt vấn đề về một quan hệ mới giữa kiến trúc và doanh nghiệp: Không chỉ là "bên thiết kế, bên đầu tư", mà là những đối tác cùng kiến tạo giá trị lâu dài.

Những không gian được ghi nhớ bằng cảm xúc

Tham gia diễn đàn với cả hai vai trò: Kiến trúc sư trưởng đồng thời là Phó tổng giám đốc Tập đoàn Flamingo, KTS Nguyễn Thượng Quân lựa chọn chủ đề "Những không gian sống cùng thời gian".

Theo ông, một dự án luôn bắt đầu bằng rất nhiều thông số: quy hoạch, diện tích, tiến độ, chi phí hay hiệu quả khai thác. Nhưng khi công trình đã đi vào đời sống, những điều công chúng lưu giữ đôi khi lại hoàn toàn khác.

"Người ta nhớ đến một nơi bằng cảm giác mà nơi ấy để lại". Với Flamingo, đó có thể là những khoảng xanh, mặt hồ, không khí của rừng thông hay một tác phẩm nghệ thuật bất ngờ xuất hiện trên hành trình dạo bộ.

Từ tư duy đó, Flamingo hình thành ba lớp giá trị xuyên suốt sinh thái - văn hóa - nghệ thuật trong quá trình phát triển các dự án: hòa nhập và làm giàu hệ sinh thái tự nhiên; tôn vinh văn hóa bản địa; đưa nghệ thuật trở thành một phần của đời sống; đồng thời tạo ra mối quan hệ cộng sinh với cộng đồng địa phương.

Ở các dự án của Flamingo, các giá trị này được thể hiện từ hệ thống hồ nước, rừng cây, thảm cỏ tới cách các công trình lùi về phía sau thiên nhiên. Thay vì đặt kiến trúc như một vật thể cần áp đảo cảnh quan, công trình được nhìn nhận như một thành phần của cảnh quan, hòa vào cây xanh, mặt nước và địa hình.

Tòa khách sạn Forest in the Sky - trái tim của quần thể Flamingo Đại Lải Resort là minh chứng rõ nét nhất, công trình phát triển sinh thái và nghệ thuật theo chiều thẳng đứng, đưa hàng vạn cây xanh lên các tầng cao để tòa nhà vận động và thay đổi cùng mùa, như một thực thể sống động giữa cảnh quan.

Khi kiến trúc trở thành hạ tầng cho văn hóa và nghệ thuật

Nghệ thuật là lớp giá trị cốt lõi được KTS Nguyễn Thượng Quân nhấn mạnh. Từ dự án Art in the Forest khởi xướng năm 2015, Flamingo từng bước hình thành Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Flamingo (FCAM), bộ sưu tập hiện có 150 tác phẩm điêu khắc, hội hoạ, sắp đặt, nơi người xem có thể tương tác với nghệ thuật mà không bị giới hạn bởi không gian bảo tàng truyền thống.

Từ điêu khắc, hội họa của FCAM đến âm nhạc với show nhạc Soul of the Forest, nghệ thuật của Flamingo không đứng bên cạnh kiến trúc như một yếu tố trang trí. Nó được coi như một trong những giá trị cốt lõi bền vững của dự án.

"Khi ấy, kiến trúc vừa là một sản phẩm văn hóa, vừa là hạ tầng cho công nghiệp văn hóa phát triển", ông Quân chia sẻ. Theo ông, một mô hình bền vững là khi kinh tế tạo nguồn lực cho văn hóa; văn hóa và nghệ thuật sau đó quay trở lại bồi đắp giá trị lâu dài cho doanh nghiệp và vùng đất.

Cách tiếp cận này cũng được Flamingo mở rộng khi bước đến những vùng đất giàu bản sắc. Tại Flamingo Heritage Onsen & Resort ở Tân Trào, hình ảnh nhà sàn, hoa văn thổ cẩm và ký ức về Thủ đô Kháng chiến được chuyển hóa thành hình khối, vật liệu và không gian kiến trúc. Nhưng sự tiếp nối văn hóa không dừng ở hình thức: Những không gian dành cho dân vũ, đàn tính, trò chơi dân gian và sinh hoạt cộng đồng được tạo ra để văn hóa tiếp tục được thực hành bởi chính con người địa phương.

Điểm gặp gỡ giữa doanh nghiệp và kiến trúc sư

Trong phần tọa đàm, khi được hỏi đâu là điều quan trọng nhất trong sự đồng hành giữa doanh nghiệp và giới kiến trúc sư, KTS Nguyễn Thượng Quân lựa chọn một từ: "Thấu hiểu".

Doanh nghiệp có bài toán đầu tư và mục tiêu phát triển; kiến trúc sư có tri thức nghề nghiệp, sức sáng tạo và khát vọng để lại những công trình có giá trị. Khi hai phía thực sự thấu hiểu nhau, những khác biệt có thể trở thành chất liệu cho một quá trình sáng tạo tốt hơn.

Phía sau mọi con số hay hình hài kiến trúc, trong rất nhiều năm làm nghề, ông Quân vẫn luôn trăn trở với câu hỏi:

"Sau khi một công trình hoàn thành, chúng ta muốn để lại điều gì cho vùng đất ấy?"

Một quyết định được đưa ra hôm nay có thể tiếp tục tác động đến cảnh quan, môi trường, cộng đồng và ký ức của nhiều thế hệ sau. Và chính ở điểm đó, sự đồng hành giữa kiến trúc sư và doanh nghiệp mới thực sự trở thành hành trình cùng kiến thiết tương lai.