Hấp dẫn từ sự khác biệt
Truyền hình thực tế (reality show) khác biệt so với trò chơi truyền hình (game show) về kết cấu chương trình lẫn cách thức tổ chức. Trong khi game show nghiêng về tương tác giữa người chơi với nhau hay giữa người chơi và nhà tổ chức (như Ai là triệu phú, Rồng vàng, Rung chuông vàng, Nốt nhạc vui, Hát với ngôi sao, Tam sao thất bản, Chung sức...), thì truyền hình thực tế (THTT) lại đòi hỏi ê-kíp thực hiện phải tốn nhiều công sức đầu tư hơn, người tham dự cũng không nhằm mục đích nhận thưởng mà phải thực sự trải qua một hành trình không hề dễ dàng.
Được mua format từ nước ngoài, đến nay gần như các chương trình THTT đều được Việt hóa để hợp với “gu” của khán giả trong nước. THTT khá đa dạng về chủng loại: tư liệu (Documentary), tìm nghề (Job search), vượt lên chính mình (Self-improvement), trò chuyện (Talk show), quay lén (Hidden camera)... Tuy vài chương trình THTT chỉ xuất hiện một hai kỳ rồi biến mất (như Khởi nghiệp, Ước mơ của tôi, Phụ nữ thế kỷ 21...), nhưng nhìn chung nhiều chương trình THTT đã tạo được hiệu quả trong thời gian qua khi giành được sự quan tâm của dư luận và tạo ra hiệu ứng có thật trên những người liên quan, như Vượt lên chính mình, Ngôi nhà mơ ước, Người đương thời, Như chưa hề có cuộc chia ly, Vietnam Idol, Everest Vietnam 2008, Hành trình kết nối những trái tim, Người xây tổ ấm...
Trong thời đại bùng nổ thông tin, tất nhiên những chương trình THTT hay gameshow không đạt chất lượng sẽ phải tự đào thải. Vấn đề của THTT là nên chọn những chương trình nào của nước ngoài thật sự phù hợp, hoặc phải thay đổi kịch bản sao cho tương ứng với văn hóa xem của người Việt. Bởi nếu không, chuyện chết yểu của một chương trình THTT trên sóng truyền hình sẽ rất dễ xảy ra .
Nỗ lực kết nối, chinh phục khán giả
Sự thành công của một số chương trình THTT thời gian qua đã minh chứng cho hướng phát triển đúng của thể loại này. Vietnam Idol đưa được sự tương tác giữa thí sinh và khán giả trong suốt quá trình thi hát qua hình thức bình chọn bằng tin nhắn. Vượt lên chính mình hay Ngôi nhà mơ ước thành công vì thể hiện được sự quan tâm của xã hội đến cộng đồng, qua việc chăm lo cho người nghèo, người bất hạnh. Người đương thời khai thác những nét độc đáo, nổi trội của một nhân vật thời sự cụ thể. Người xây tổ ấm, Như chưa hề có cuộc chia ly... lại lột tả những tin cậy vun đắp của từng con người để trao gửi đến từng con người cụ thể khác, hoặc sự khao khát đợi chờ người thân sau bao năm tháng biệt ly đã được bù đắp...
Không có sự kết nối giữa người tham gia chương trình THTT với khán giả, thiếu vắng tính cộng đồng, không có nét độc đáo riêng biệt..., ắt hẳn nhiều chương trình THTT phải chia tay với người xem. Và một vài chương trình THTT kiểu này đã xảy ra trên sóng truyền hình. Hành trình kết nối những trái tim là một ví dụ. Ê-kíp làm chương trình khi thực hiện 1, 2 tập đầu đã không thể thu hút được sự quan tâm của khán giả. Lý do: chỉ phát triển câu chuyện tình yêu tay đôi của chính những nhân vật tham gia chương trình. Tâm lý người xem, đặc biệt người Á đông, luôn quan niệm chuyện tình cảm cá nhân là một cái gì rất riêng tư, chỉ quan trọng đối với hai người liên quan, nên ít quan tâm đến những bộc lộ tình cảm riêng của nhân vật. Sau đó ê-kíp thực hiện và HTV đã phải ngồi lại bàn bạc và quyết định chỉnh sửa kịch bản. Hành trình kết nối những trái tim giờ đây không chỉ là tình yêu nam nữ đơn thuần mà đã biết kết nối với nhiều trái tim nhân ái khác ở những nơi mà đoàn đặt chân đến. Người tham dự có thể tự cảm nhận bản thân, thấy mình trưởng thành hơn, nhận ra được chính mình trước khi có thể tìm thấy một nửa thật sự của đời mình. Trên suốt hành trình dài khắp đất nước, từ vùng cao đến đồng bằng, từ rừng rậm đến duyên hải, người chơi đã không còn thể hiện thứ tình yêu tháp ngà, mà đã biết chung tay vì cộng đồng. Đã có những thăm hỏi, giúp đỡ các gia đình nghèo, neo đơn, đã cùng sửa chữa lại ngôi trường vách đất, mái tranh của các em học trò nhỏ vùng Tây Bắc... Hành trình kết nối những trái tim đã chuyển được thông điệp: Kết nối những trái tim không chỉ trong tình yêu nam nữ mà còn kết nối cả những tấm lòng với đồng bào còn nghèo khó.
Để có thêm nhiều chương trình THTT phục vụ khán giả thay vì các game show đang tràn lan đến mức thừa mứa như hiện nay, các ê-kíp thực hiện buộc phải không ngừng học hỏi, tìm tòi và sáng tạo. Bởi THTT chỉ mới du nhập vào Việt Nam trong vài năm gần đây nên đội ngũ thực hiện chưa thể lập tức có ngay kinh nghiệm. Mặt khác, chúng ta vẫn chưa có môi trường đào tạo nghề làm truyền hình một cách bài bản, chuyên sâu như các nước, nên dù đang mò mẫm tìm hướng, cố gắng của những người làm truyền hình trong THTT vẫn rất đáng được cổ xúy, hoan nghênh.
Đỗ Tuấn
>> Chương trình truyền hình thực tế dành cho gia đình
>> Chương trình truyền hình thực tế về học trò nghèo
Bình luận (0)