Tá hỏa vì phải nộp thêm thuế 'khủng' khi làm tiếp thị liên kết

Gần đây, trên một nhóm công khai chuyên về thuế thu nhập cá nhân với hơn 142.000 thành viên nóng lên câu chuyện cá nhân làm tiếp thị liên kết (Affiliate) với Công ty TNHH Shopee, có doanh thu năm 2025 trên 3 tỉ đồng (đã khấu trừ 10% tại nguồn), song vẫn phải nộp thuế thu nhập cá nhân gần 700 triệu đồng. 

Người này khá hoang mang bởi hơn 3 tỉ đồng thu về không phải chỉ toàn thu nhập mà còn phải trừ đi nhiều chi phí như thuê nhân công, chạy quảng cáo…

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Trao đổi với Thanh Niên, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, phân tích, về nguyên tắc, nghĩa vụ thuế từ hoạt động tiếp thị liên kết của cá nhân được xác lập dựa trên tình trạng pháp lý của cá nhân đó.

Nếu cá nhân có đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được tính cho hoạt động kinh doanh. Khi đó, nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh có thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ được tính là 7% (5% thuế giá trị gia tăng và 2% thuế thu nhập cá nhân).

Ngược lại, nếu cá nhân không có đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được xác lập theo tính chất tiền lương, tiền công. Điều này đồng nghĩa, các khoản thu nhập nhận được khi làm tiếp thị liên kết sẽ tạm khấu trừ 10% trước khi chi trả.

Cuối năm, khi quyết toán thuế, toàn bộ thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản giảm trừ, phần thu nhập tính thuế còn lại sẽ tính thuế theo bậc lũy tiến từng phần. Phần chênh lệch giữa tạm khấu trừ và thuế phải nộp khi tính lại, sẽ được hoàn trả hoặc nộp thêm khi quyết toán năm.

Với tình huống được lan truyền trên mạng, giả định người này có thu nhập từ hoa hồng tiếp thị liên kết là 3,4 tỉ đồng trong năm 2025, nghĩa vụ thuế sẽ được tính như sau:

Nếu cá nhân có đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được xác định là: 3.400.000.000 đồng x 7% = 238.000.000 đồng.

Nếu cá nhân không đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được xác định như sau:

Thu nhập tính thuế = 3.400.000.000 - 132.000.000 (giảm trừ gia cảnh cho bản thân) = 3.268.000.000 đồng.

Giả định chỉ giảm trừ gia cảnh cho bản thân, không có người phụ thuộc, thuế thu nhập cá nhân tính theo biểu thuế lũy tiến phải nộp là: (60.000.000 - 0) x 5% + (120.000.000 - 60.000.000) x 10% + (216.000.000 - 120.000.000) x 15% + (384.000.000 - 216.000.000) x 20% + (624.000.000 - 384.000.000) x 25% + (960.000.000 - 624.000.000) x 30% + (3.268.000.000 – 960.000.000)  x 35% = 1.025.600.000 đồng.

Do bên chi trả đã khấu trừ 10%, tương ứng số tiền thuế đã khấu trừ là: 340.000.000 đồng, nên số tiền còn lại phải nộp khi quyết toán thuế năm 2025 là: 1.025.600.000 - 340.000.000 = 685.600.000 đồng.

Làm tiếp thị liên kết thế nào để lợi nhất về thuế?

Năm 2026, nghĩa vụ thuế có nhiều thay đổi so với năm 2025. Theo quy định mới về nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh tại luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP, nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân của hộ, cá nhân kinh doanh được xác định theo từng nhóm doanh thu.

Ông Tuấn phân tích, khi đó, nếu người làm tiếp thị liên kết có đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được xác định như sau:

Doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống: được miễn thuế.

Doanh thu năm từ trên 1 tỉ đồng đến 3 tỉ đồng (có 2 cách tính thuế thu nhập cá nhân là theo doanh thu tính thuế hoặc theo thu nhập tính thuế): nếu tính thuế thu nhập cá nhân theo doanh thu, tổng thuế phải nộp là 7% doanh thu (gồm 5% thuế giá trị gia tăng và 2% thuế thu nhập cá nhân).

Với doanh thu năm từ trên 1 tỉ đồng nói chung: tính thuế giá trị gia tăng 5% doanh thu và thuế thu nhập cá nhân tương ứng là 15%, 17% hoặc 20% lợi nhuận tùy doanh thu.

Cụ thể, doanh thu năm từ trên 1 tỉ đồng đến 3 tỉ đồng (thuế suất 15%); doanh thu năm từ trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng (thuế suất 17%); doanh thu năm trên 50 tỉ đồng (thuế suất 20%).

Ngược lại, nếu không có đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế được tính theo dạng tiền lương, tiền công, gồm 5 bậc lũy tiến từ 5 - 35%.

Để tiện so sánh, có thể chia ra 2 trường hợp như sau:

Trường hợp 1: giả định người làm tiếp thị liên kết có đăng ký kinh doanh và lựa chọn tính thuế theo phần trăm doanh thu. Hộ kinh doanh được trừ 1 tỉ đồng ngưỡng miễn thuế khi tính thuế thu nhập cá nhân 2% và tính thuế giá trị gia tăng 5% cho toàn bộ doanh thu. Khi đó sẽ có bảng so sánh sau:

Như vậy, khi thu nhập dưới 186 triệu đồng/năm thì theo cả 2 phương thức, cá nhân đều không phải đóng thuế thu nhập cá nhân.

Trường hợp này, người làm tiếp thị liên kết nên thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công. Bởi việc đăng ký kinh doanh sẽ được quản lý chặt chẽ hơn, tốn thời gian, chi phí khi thực hiện đóng giấy phép kinh doanh.

Khi thu nhập cao hơn mức giảm trừ gia cảnh, việc đăng ký kinh doanh sẽ giúp hộ kinh doanh được miễn thuế hoặc đóng thuế thấp hơn khi so sánh với tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công.

Trường hợp 2: giả định người làm tiếp thị liên kết có đăng ký kinh doanh và lựa chọn tính thuế theo phần trăm lợi nhuận. Với giả định hộ kinh doanh không có nhiều chi phí được trừ, khi đó, thuế thu nhập cá nhân tính thuế suất 17% và thuế giá trị gia tăng tính 5% doanh thu, sẽ có bảng so sánh như sau:

Với giả định tính thuế theo lợi nhuận, hộ kinh doanh cũng có nghĩa vụ thuế thấp hơn khi so sánh với nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công.

"Người làm tiếp thị liên kết cần hiểu rõ nghĩa vụ thuế để có lựa chọn tối ưu nhất theo từng mức hoa hồng dự kiến được nhận, nhưng vẫn phù hợp theo quy định hiện hành", ông Tuấn nhấn mạnh.