Khán giả quay lưng với phim tài liệu
Từ 1.2006, trong khi hầu hết các hãng phim nhà nước bị xóa bao cấp, phải chuyển đổi hình thức làm phim để tồn tại thì Hãng phim Tài liệu và Khoa học (TL&KH) T.Ư vẫn có một chỗ đứng riêng, với ưu thế đặc trưng là một cơ quan truyền thông quan trọng, không chỉ thực hiện các tác phẩm điện ảnh tài liệu nghệ thuật mà còn phục vụ việc ghi hình lưu trữ các tư liệu phản ánh những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Cùng với Hãng phim Hoạt hình, Hãng phim TL&KH T.Ư vẫn được Nhà nước bao cấp. Thêm nữa, họ gần như giữ thế độc tôn khi mỗi kỳ LHP, các giải thưởng cao nhất cho thể loại tài liệu đều thuộc về nơi này. Nhưng điều đó cũng không có mấy ý nghĩa khi phim tài liệu vẫn thiếu vắng khán giả một cách trầm trọng, tới mức dường như không mấy người dân chú ý tới sự tồn tại của nó. Những khán giả được thưởng thức phim tài liệu ở VN quanh đi quẩn lại cũng chỉ là những người làm trong ngành, thậm chí chỉ là đi xem với nhau cho vui, để ủng hộ và "an ủi" nhau mà thôi.
Người nước ngoài biết đến phim tài liệu VN phần lớn qua các LHP quốc tế và cũng rất yêu thích phim tài liệu VN qua nhiều thời kỳ. LHP châu Á - Thái Bình Dương là một ví dụ điển hình khi Hãng phim TL&KH T.Ư đã có đến 4 giải phim tài liệu hay nhất ở các kỳ LHP tầm cỡ khu vực này. Thế nhưng khán giả VN lại đang thờ ơ với phim tài liệu trong và cả ngoài nước. Điều này được thấy rõ khi chỉ có 10 khán giả tại một buổi chiếu phim tài liệu
| Năm 2007, Hãng phim TL&KH T.Ư có 15 phim kế hoạch, quay 4.500 mét tư liệu, 4 băng hình miền núi, hoàn thành 25 bộ phim đặt hàng. Đó là các phim đoạt giải Cánh diều vàng, Cánh diều bạc như Chất xám, Bài ca trên đỉnh Tà Lùng, Lời nguyện cầu, Cha mẹ xin lỗi con và Mẹ, con đã về... Trước đó, tại LHP lần thứ 15, các phim Sự sống ở rừng Cúc Phương, Những nẻo đường công lý, Còn lại với thời gian, Tìm lại dấu vết một kinh thành... đoạt giải Bông sen vàng, Bông sen bạc. Hãng còn là nơi lưu trữ các thước phim mà để có nó, nhiều thế hệ quay phim thậm chí đã trả bằng máu. Hãng đã thực hiện nhiều dự án phim lớn trong nước và nước ngoài cùng các hãng truyền hình lớn như NHK, TF1, A2, ARTE Channel Geographic và làm nhiều phim với các hãng sản xuất phim của Nhật, Pháp, Đức, Tây Ban Nha... các tổ chức phi chính phủ như UN, Oxfam... |
Xem phim tài liệu ở đâu?
Một trong những nguyên nhân khiến khán giả VN quên bẵng sự tồn tại của phim tài liệu vì nó ít được tuyên truyền quảng bá. Chưa có một catalogue trên mạng dành cho phim tài liệu VN, chưa có một nơi có thể đến để gõ cửa xem phim tài liệu. Việc làm website quảng bá cho phim của Hãng phim TL&KH T.Ư đến nay vẫn chỉ là dự định.
Một số ít phim tài liệu được chiếu tại rạp trong các dịp lễ hội, trước giờ chiếu một phim truyện nào đó như thể một bước đệm trong lúc khán giả đang lục tục đến. Chỉ có một số phim được giải mới được báo chí "ưu ái" nhắc đến nhiều, và hiếm hoi lắm mới được một số đơn vị mua bản quyền, phát hành qua hệ thống DVD, song số tác phẩm vẫn chỉ đếm được trên đầu ngón tay.
Trên một số diễn đàn có nhiều người tò mò muốn biết có thể mua, xem phim tài liệu ở đâu, nhưng không có câu trả lời. Một số phim khác đã lên sóng truyền hình. Đây chính là cách nhanh nhất, thuận tiện nhất để đưa phim tài liệu đến với khán giả không chỉ ở VN. Chính vì vậy phim tài liệu dễ lẫn vào các thể tài khác như phóng sự, ghi chép kiểu truyền hình! Và chưa có một "giờ vàng" cho riêng thể loại phim tài liệu trên sóng quốc gia, chưa có một rạp riêng nào dành cho phim tài liệu (ngoài một rạp với gần 200 chỗ nằm trong trụ sở của Hãng phim TL&KH T.Ư). Đến bao giờ phim tài liệu Việt Nam mới được coi trọng và tìm được vị thế ở ngay trên nước mình?
Cát Khuê
Bình luận (0)