Lúc nào cũng muốn tiểu
Triệu chứng xảy ra thường đột ngột gồm: đái buốt, đau dọc theo từ niệu đạo lên bàng quang trong suốt thời gian đi tiểu và còn kéo dài sau đi tiểu nhiều phút. Do niêm mạc bàng quang bị viêm nên số lần đi tiểu tăng lên làm cho bệnh nhân lúc nào cũng buồn đi tiểu. Mỗi lần đi tiểu bị buốt, nên thường người mắc bệnh sẽ tiểu không hết nước tiểu (đái dắt). Có cảm giác tức ở vùng dưới rốn (vùng tương xứng với vị trí của bàng quang). Sốt hoặc sốt nhẹ. Nước tiểu đục ở đầu bãi hay toàn bãi (lúc đầu mới tiểu, hay cả thời gian tiểu), đôi khi có máu (đái máu đại thể hoặc đái máu vi thể) - đái máu đại thể là đái ra máu cùng với nước tiểu mà ngay người bệnh cũng biết được; đái máu vi thể là đái ra máu nhưng mắt thường không thể nhìn thấy mà phải làm xét nghiệm soi kính hiển vi tìm hồng cầu trong nước tiểu. Tuy nhiên, đối với nữ giới thì trong và sau hành kinh vài ba ngày trong nước tiểu có thể lẫn hồng cầu, trường hợp như thế này không được gọi là đái máu vi thể.
Nguyên nhân gây viêm bàng quang cấp ở nữ là do cấu tạo sinh lý đặc biệt ở nữ là niệu đạo ngắn, khoảng cách giữa bàng quang và lỗ tiểu rất gần với cơ quan sinh dục và hậu môn, đó là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo gây viêm bàng quang ngược dòng. Ngoài ra, còn do sỏi (sỏi thận, niệu quản, bàng quang), do thăm khám hoặc thực hiện các thủ thuật bằng dụng cụ không được vô khuẩn tuyệt đối gây nên viêm bàng quang ngược dòng. Cũng có trường hợp bàng quang bị tổn thương do sinh hoạt tình dục quá độ... Trong tất cả các loại gây viêm bàng quang thì cốt lõi vẫn là vi khuẩn. Trong hầu hết các loại vi khuẩn gây viêm bàng quang thì vi khuẩn họ đường ruột đứng hàng đầu, đó là E.coli.
Có một số vi khuẩn có độc tính rất cao nhưng gặp ít hơn khuẩn họ đường ruột như trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas Aeruginosa), tụ cầu vàng (S.Aureus), tụ cầu hoại sinh (S.Saprophyticus), vi khuẩn lao...
Để lâu thành mãn tính
Khi nghi bị viêm bàng quang cấp tính cần được siêu âm, soi bàng quang và xét nghiệm nước tiểu để tìm bạch cầu, hồng cầu, trụ niệu, trụ hạt hoặc làm phản ứng (test) xác định LN (lymcocyt- nitrit). Nếu có điều kiện thì nuôi cấy nước tiểu để tìm vi khuẩn và làm kháng sinh đồ giúp cho việc dùng thuốc kháng sinh thích hợp.
Nếu viêm bàng quang cấp tính ở phụ nữ mà không chẩn đoán sớm và điều trị đúng phác đồ thì rất dễ dẫn đến viêm bàng quang mãn tính. Việc không chẩn đoán sớm thường do người bệnh ngại đi khám, nhất là những trường hợp vừa mới kết hôn (do sinh hoạt tình dục nhiều và không đảm bảo vệ sinh).
Viêm bàng quang mãn tính thường xảy ra nhiều lần trong một năm với những triệu chứng tương tự như viêm bàng quang cấp tính nhưng âm ỉ hơn. Do viêm nhiễm bàng quang lâu ngày nên thành bàng quang dày lên, xơ hóa làm cho tính đàn hồi của bàng quang bị suy giảm mỗi lần co bóp để tống nước tiểu ra ngoài, vì vậy có hiện tượng đái són.
Đối với viêm bàng quang mãn tính cũng rất cần làm các xét nghiêm như trong viêm bàng quang cấp tính và nên soi bàng quang để đánh giá tình trạng niêm mạc, u, sỏi dị vật... Trong những trường hợp nghi ngờ ung thư bàng quang thì soi bàng quang còn có khả năng sinh thiết để chẩn đoán tế bào học.
Để phòng bệnh viêm bàng quang cấp cần vệ sinh sạch sẽ hằng ngày ở bộ phận sinh dục ngoài, nhất là trước và sau khi quan hệ tình dục. Khi có bệnh viêm sinh dục, niệu đạo cần điều trị dứt điểm không để mầm bệnh lây lan, đặc biệt là do vi khuẩn lậu, Chlamydia, Mycoplasma...
PGS.TS Bùi Khắc Hậu - BS Bùi Mai Hương
Bình luận (0)