Tây Ninh dồn sức cho công trình trọng điểm, siết trách nhiệm chống lãng phí

Tây Ninh giải ngân vốn đầu tư công đứng thứ 6/34 tỉnh, thành

Ngày 7.10, chủ trì cuộc họp "Rà soát tiến độ các dự án giao thông trọng điểm", ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, yêu cầu phải khẩn trương phê duyệt đơn giá, phương án bồi thường; phải tổ chức chi trả ngay cho người dân nếu đã đủ điều kiện.

ẢNH: KHẢ NGÂN

Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tây Ninh xác định 5 công trình giao thông trọng điểm với tổng vốn hơn 110.000 tỉ đồng. Ngoài ra, giai đoạn này còn có 4 trục động lực, 14 công trình thuộc chương trình đột phá và 3 dự án công trình giao thông quan trọng được Trung ương hỗ trợ vốn. Các tuyến đường này sẽ góp phần xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại kết nối các vùng động lực phát triển cũng như khơi thông điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển mới; tạo động lực quan trọng để tỉnh hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới, trung tâm logistics và là cửa ngõ thương mại quốc tế của vùng Đông Nam bộ và cả nước.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, trong 5 công trình giao thông trọng điểm, công trình khởi động nhanh nhất là Vành đai 4 TP.HCM, đoạn qua Tây Ninh dài khoảng 78,3 km, đi qua 15 xã. Dự án phải thu hồi khoảng 680 ha đất, ảnh hưởng hơn 5.200 trường hợp. Riêng dự án thành phần bồi thường, tái định cư, đường gom có tổng vốn 24.972 tỉ đồng. Sau 90 ngày tập trung cao điểm giải phóng mặt bằng, tỉnh đã thu hồi khoảng 633 ha, đạt 93% diện tích. Sáu khu tái định cư hoàn thành trên 97%. Dự án sẵn sàng khởi công trong năm nay.

Dự án đường Tân An - Bình Hiệp dài 62,7 km, tổng vốn 9.318 tỉ đồng. Gói thầu đầu tiên dự kiến khởi công ngày 20.11. Tỉnh đặt mốc ngày 19.11 phải xong mặt bằng toàn tuyến, gần 394 ha.

ẢNH: KHẢ NGÂN

Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng nhanh như vậy. Đường động lực Đức Hòa có tổng vốn 10.036 tỉ đồng, riêng chi phí giải phóng mặt bằng chiếm khoảng 7.792 tỉ đồng. Đến nay, dự án vẫn đang hoàn chỉnh đề xuất chủ trương đầu tư. Dự án đường kết nối Mộc Bài - Xuyên Á có vốn khoảng 7.600 tỉ đồng, dự kiến khởi công trong quý 1/2027. Đường tỉnh 827E đang thi công đường dẫn vào 3 cầu. Giá trị thực hiện của 4 gói thầu mới đạt từ 4% đến 34%. Đoạn còn lại của tuyến vẫn đang chờ vốn.

Theo báo cáo kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026 của UBND tỉnh, đến ngày 25.9, Tây Ninh đã phân bổ 36.470,6 tỉ đồng vốn đầu tư công. Số vốn đã giải ngân là 18.858,2 tỉ đồng. Tỷ lệ này đạt 51,71% kế hoạch tỉnh phân bổ. So với kế hoạch Thủ tướng giao đã đạt 64,9%. Báo cáo của UBND tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận tiến độ giải ngân vốn đầu tư công "chưa đạt yêu cầu đề ra". Nguyên nhân do tại một số công trình, dự án còn vướng thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng, có dự án còn thiếu nguồn lực thực hiện.

Thế nhưng, trong khi cùng thời điểm, bình quân các tỉnh, thành cả nước chỉ giải ngân đạt 52,9% so với kế hoạch Thủ tướng giao thì Tây Ninh đạt 64,9%, đứng thứ 6/34 tỉnh, thành.

Đồng vốn chậm được giải ngân cũng là lãng phí

ẢNH: KHẢ NGÂN

Vốn được giao mà không tiêu được thì không chỉ là con số đẹp hay xấu trên báo cáo. Đồng vốn nằm yên trên giấy là đồng vốn chưa sinh lời, con đường chưa thông xe, khu công nghiệp chưa có lối vào. Hàng hóa vẫn phải đi vòng, doanh nghiệp vẫn phải gánh chi phí.

Lãng phí còn đến từ thời gian. Vì dự án kéo dài thì giá vật liệu biến động, dự toán phải điều chỉnh. Mặt bằng bàn giao nhỏ giọt, nhà thầu phải dừng máy chờ việc. Tiền bồi thường chi trả chậm, người dân dễ phát sinh khiếu nại. Khi đó, chi phí xã hội còn lớn hơn số vốn ban đầu.

Nhận diện rất rõ về các vấn đề trên, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn đã đặt ra nhiều yêu cầu các chủ đầu tư phải có kế hoạch triển khai chi tiết đến từng dự án trong 3 tháng cuối năm 2026. Cụ thể, ông Hẳn yêu cầu phải rà soát, xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm từng khâu, từ thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch đến đấu thầu, vật liệu xây dựng.

ẢNH: KHẢ NGÂN

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh cũng khẳng định "vốn sẽ không được giữ chỗ" mà sẽ được kịp thời điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt. Sở Tài chính được giao giám sát chặt chẽ đầu tư công, kịp thời điều hòa vốn. Đồng thời, ông yêu cầu đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và kết quả giải ngân. Chủ đầu tư phải nâng cao vai trò, tăng hiệu quả đấu thầu, hạn chế tiêu cực, vi phạm. Nhà thầu thi công chậm tiến độ phải bị xử lý kiên quyết, kịp thời.

Với giải phóng mặt bằng, lãnh đạo tỉnh Tây Ninh yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động. Phải phân loại từng nhóm hộ dân để có cách làm phù hợp. Cán bộ, đảng viên phải đi đầu bàn giao mặt bằng. Trường hợp cần thiết phải cưỡng chế thì phải làm nhưng phải triển khai minh bạch, đúng trình tự, thủ tục.