Thả diều sáo gây nguy hiểm ở TP.HCM: Có nên cấm tuyệt đối?

Liên quan vụ việc thả diều sáo uy hiếp an toàn bay tại khu vực lân cận sân bay Tân Sơn Nhất, ghi nhận của PV Thanh Niên từ ngày 15 - 18.8 cho thấy với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, bãi đất trống cạnh khu công nghiệp Tân Bình (giáp ranh phường Đông Hưng Thuận và phường Bình Hưng Hòa, TP.HCM) đã hoàn toàn vắng bóng người đến thả diều.

Có nên cấm tuyệt đối thả diều sáo ở nội đô?

Tại tuyến đường kênh Tham Lương, lực lượng công an đã cho treo băng rôn nghiêm cấm thả diều và các loại thiết bị bay. Trước đó, trong bài viết "Vụ thả diều sáo uy hiếp an toàn sân bay Tân Sơn Nhất: Nguy cơ khôn lường", đã dẫn chứng nhiều vụ việc uy hiếp an toàn hàng không, chập cháy lưới điện cao thế cho đến tai nạn đứt lìa tay...

Từ đó, có nhiều ý kiến khuyến nghị cơ quan chức năng cần nhanh chóng ban hành lệnh cấm tuyệt đối việc thả diều sáo, trong phạm vi đô thị và vùng phụ cận sân bay.

Đánh giá về tính cấp thiết của vấn đề này, luật sư Mai Thanh Bình, Giám đốc Công ty Luật TNHH Mai Thanh Bình (TP.HCM) cho biết: "Việc nghiên cứu ban hành quy định cấm thả diều sáo tại các khu vực đô thị có mật độ dân cư cao và đặc biệt tại khu vực phụ cận cảng hàng không, sân bay là cần thiết và có tính cấp bách".

Ảnh: Nhật Diễm

Phân tích thêm về góc độ pháp lý, luật sư Bình nhấn mạnh vào việc thận trọng với khái niệm "cấm tuyệt đối" trên toàn bộ phạm vi đô thị. Một quy định cấm chỉ có giá trị pháp lý khi được ban hành bởi cơ quan có thẩm quyền, có căn cứ pháp luật, xác định rõ phạm vi địa lý, đối tượng và hành vi bị cấm.

Đối với khu vực phụ cận sân bay, việc thiết lập khu vực cấm hoặc hạn chế thả diều theo ranh giới và tiêu chí an toàn hàng không cụ thể có cơ sở thuyết phục hơn. Đây là cách tiếp cận phù hợp với nguyên tắc phòng ngừa rủi ro: không nhất thiết phải chờ xảy ra tai nạn hàng không mới áp dụng biện pháp hạn chế.

Đặc biệt, nếu kết quả đánh giá kỹ thuật xác nhận diều sáo cỡ lớn có khả năng bay vào khu vực hoạt động của tàu bay, gây nhầm lẫn tín hiệu ánh sáng, gây nguy hiểm khi đứt dây hoặc rơi tự do, thì cơ quan quản lý có cơ sở để xem xét một chế độ quản lý nghiêm ngặt hơn đối với loại diều này, thay vì áp dụng cùng một cách quản lý cho mọi loại diều.

Theo đó, giải pháp phù hợp có thể là cấm thả diều sáo trong khu vực bảo đảm an toàn hàng không, khu vực cấm/hạn chế bay và các hành lang nguy hiểm đã được xác định. Đồng thời quy định điều kiện, địa điểm và giới hạn an toàn đối với hoạt động thả diều ở những khu vực khác.

Ảnh: Trần Kha

Quan trọng hơn, việc ban hành lệnh cấm cần đi kèm cơ chế công khai bản đồ khu vực cấm, biển cảnh báo, tuyên truyền và chế tài đủ sức răn đe. Nếu một người cố tình đưa diều vào vùng cấm sau khi đã được cảnh báo, mức độ trách nhiệm pháp lý sẽ nghiêm trọng hơn so với trường hợp người chơi không biết hoặc không có khả năng nhận biết khu vực hạn chế.

Cần phối hợp liên ngành, tránh "bắt cóc bỏ dĩa"

Để quản lý hiệu quả hoạt động thả diều sáo tại khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hàng không, luật sư Mai Thanh Bình cho rằng: "Cần chuyển từ cơ chế xử lý vụ việc đơn lẻ sang cơ chế quản lý theo khu vực và phối hợp liên ngành".

Theo luật sư, trước hết, cần rà soát và công khai thống nhất bản đồ các khu vực cấm, khu vực hạn chế thả diều, đặc biệt là vùng phụ cận sân bay, khu vực cất hạ cánh và các khu vực có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động bay. Ranh giới phải đủ rõ để người dân có thể nhận biết, kể cả tại các khu đất trống, khu vực giáp ranh giữa các địa bàn.

Cần xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm. Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý địa bàn, trong khi cơ quan quản lý hàng không cung cấp thông tin chuyên môn về khu vực ảnh hưởng đến an toàn bay. Công an và lực lượng chức năng cần có cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý nhanh khi phát hiện diều xâm nhập khu vực nguy hiểm.

Ảnh: Trần Kha

Phải thiết lập cơ chế phối hợp liên tỉnh, liên phường/xã và liên ngành, đặc biệt đối với các khu đất trống nằm sát ranh giới hành chính. Không nên để việc xác định "địa bàn nào chịu trách nhiệm" trở thành nguyên nhân khiến hành vi vi phạm không được xử lý.

Cần tăng cường biện pháp phòng ngừa, thay vì chỉ chờ đến khi diều xuất hiện trong vùng hoạt động bay mới xử lý. Tại các điểm thường xuyên tập trung người chơi diều, có thể bố trí biển cảnh báo, tuyên truyền trực tiếp và tổ chức kiểm tra theo khung giờ thường phát sinh vi phạm.

Cần có quy định cụ thể về việc xử phạt khi vi phạm, đối với trường hợp cố tình tái phạm, tổ chức hoạt động thả diều quy mô lớn hoặc đưa diều vào khu vực có nguy cơ trực tiếp đối với hoạt động bay, cần áp dụng đầy đủ các chế tài hành chính và xem xét trách nhiệm hình sự nếu hành vi đáp ứng các dấu hiệu của điều 278 bộ luật Hình sự về tội "cản trở giao thông đường không". Việc xử lý nghiêm các trường hợp điển hình sẽ có giá trị răn đe cao hơn nhiều so với việc chỉ xử phạt hành chính ở mức thấp.

Công an lập trạm trên nóc chung cư, giám sát 24/24

Hiện tại, để kiểm soát triệt để, Công an phường Đông Hưng Thuận đã phối hợp cùng Ban Chỉ huy quân sự phường, lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở và cảnh sát trật tự triển khai các tổ tuần tra, giám sát liên tục 24/24.

Điểm đặc biệt trong đợt cao điểm lần này là việc thiết lập các trạm quan sát cố định trên nóc những tòa chung cư cao tầng trong khu vực. Từ trên cao, lực lượng chức năng dùng ống nhòm chuyên dụng bao quát toàn cảnh không phận lân cận sân bay, kịp thời phát hiện từ sớm các vật thể bay để báo về cho các tổ tuần tra mặt đất tiếp cận xử lý ngay lập tức.

Chia sẻ với PV Thanh Niên trong lúc làm nhiệm vụ tại bãi đất trống phường Đông Hưng Thuận, một thành viên tổ bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở cho biết: "Dưới mặt đất, chúng tôi bố trí tổ tuần tra 3 người đi dọc các bãi đất trống, hễ phát hiện ai mang diều ra chuẩn bị thả là đến nhắc nhở, tuyên truyền ngay để bà con hiểu việc thả diều ở đây ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn bay. Trên nóc chung cư, lực lượng an ninh cơ sở kết hợp với phường đội cử 2 người trực 24/24 dùng ống nhòm quan sát".

ẢNH: TRẦN KHA

Tính từ ngày 13.8 đến nay, riêng các tổ công tác tại phường Đông Hưng Thuận đã kịp thời phát hiện, xử lý 6 trường hợp có hành vi thả diều trái quy định.

Ghi nhận trong chiều 18.8, có vài phụ huynh chở con nhỏ mang theo diều đến bãi đất trống định vui chơi. Tuy nhiên, ngay khi vừa dừng xe, lực lượng chức năng đã có mặt giải thích về quy định cấm và mức độ nguy hiểm của việc thả diều đối với phễu bay sân bay Tân Sơn Nhất, người dân đều đồng thuận cất diều và đưa con quay về.

Chứng kiến sự thay đổi rõ rệt này, một người dân sống lâu năm cạnh bãi đất trống chia sẻ: "Trước đây, người ta chỉ thả diều nhỏ bay thấp. Về sau, chiều tối nào cũng có người lái ô tô chở diều sáo cỡ lớn tới thả rợp trời, tiếng sáo hú inh ỏi đinh tai nhức óc đến nửa đêm làm xáo trộn cả khu dân cư. Mấy ngày nay công an ra quân chốt chặn liên tục, tiếng còi hú tắt hẳn, người dân xung quanh ai nấy đều nhẹ người".