Thái Ngọc San sinh năm 1947, quê quán tại xã An Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình và lớn lên tại Huế. Từ những năm 60 của thế kỷ XX, anh hoạt động trong phong trào học sinh - sinh viên Huế trên mặt trận Thanh Trí Vận. Năm 1970, anh được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản VN). Năm 1972, anh lên chiến khu tiếp tục góp sức chiến đấu giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, hướng tới một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Trái tim nồng nàn yêu nước và yêu con người của Thái Ngọc San là nguồn gốc của những bài thơ và những bài báo mà anh đã sáng tác, đăng tải. Trước năm 1975, hai tập thơ Nguồn mạch mới và Ngày quật khởi của anh và một vài bạn bè đã được bí mật in ấn, phát hành. Năm 1985, tập thơ riêng Khát vọng của Thái Ngọc San đã được xuất bản, trong đó bài Về những con đường khô cây (viết năm 1968) đã được in lại trong tuyển tập Thơ miền Trung thế kỷ XX, tuyển tập Thơ Bình Định thế kỷ XX. Mặc dù được viết năm 1968, nhưng về Những con đường khô cây đã thấp thoáng bóng dáng của quê hương, trong những ngày sau này:
Tôi trở lại thành phố này
Tôi đã trở lại thành phố này
Khóc âm thầm trong chiều vắng
Đợi tiếng loa vang khắp mọi đường
Một ngày tốt trời hy vọng...
Phải, ngay trong thời điểm mà cuộc sống đang mang trên những vòng thép gai của quân xâm lược, ngay trong tâm hồn Thái Ngọc San "Tình yêu buồn như viên gạch cũ - ở phía con đường kia", ngay lúc ấy Thái Ngọc San vẫn vượt lên nỗi niềm riêng để hướng về niềm hy vọng chung. Niềm hy vọng chung của quê hương, trong đó cả Huế - nơi tất cả những con đường đều in dấu chân Thái Ngọc San, đã được anh góp phần thể hiện trong các truyện ngắn, các bài báo sau năm 1975, nhất là thời kỳ anh làm thường trú Báo Thanh Niên tại Huế.
|
|
Trung thực, thẳng thắn nhưng chân thành, vì thế rất nhiều bài viết phê phán những hiện tượng tiêu cực qua một vụ việc cụ thể nào đó, người ta vẫn nhận ra trong sự quyết liệt của anh một tấm lòng. "Một tấm lòng" - có lẽ đó cũng là điều mà anh tâm niệm, bởi vậy đôi khi trong vô thức, anh luôn hát như đọc một câu của Trịnh Công Sơn: "Sống trong đời sống chỉ cần một tấm lòng...".
Nhiều năm sống cùng anh ở Huế, rồi đi xa, rồi gặp lại anh ở Huế, tấm lòng của anh vẫn thế. Có thể nói không ngoa rằng, anh là chỗ dựa tinh thần của bạn bè ở Huế và bạn bè ở xa khi đến Huế. Bạn bè, đồng nghiệp tin anh, quý anh vì trước hết anh sống vì bạn bè. Cuộc đời của anh có thể không có nhiều thứ, nhất là tiền bạc, nhưng có một thứ ít người có được, nhiều người muốn cũng chưa chắc có được, đó là bạn bè.
Anh là người đầu tiên báo cho tôi tin nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, sau đó là hoạ sĩ Bửu Chỉ - những người bạn anh - ra đi. Bây giờ thì tôi lại là người báo cho bạn bè hung tin về anh, mặc dù trong thâm tâm, tôi chưa một lần dám nghĩ đến, chưa thể tin được là anh đã ra đi...
Anh vừa báo cho Văn phòng đại diện tại miền Trung kế hoạch về chuyến đi Quảng Bình, một số bạn đọc Thanh Niên ở Pháp, thông qua Báo Thanh Niên giúp xây dựng nhà tình nghĩa cho cựu TNXP nhiều năm nay, bây giờ tiếp tục xây nhà và triển khai cho cựu TNXP vay tín dụng. Chỉ vài ngày nữa thôi, anh sẽ ra Quảng Bình, thế mà bây giờ...
0h45 ngày 25/7/2005 (20/6 - Ất Dậu) thời điểm trái tim Thái Ngọc San ngừng đập, nhưng tất cả những người thương yêu anh ở khắp nơi trên quê hương đều thấy chữ "chết" không phù hợp đối với một con người như thế. Đối với nhà thơ, nhà báo Thái Ngọc San, những người thân yêu anh đều nghĩ rằng, với anh sự chết chỉ là cuộc chuyển hóa sự sống vào tâm hồn người sống.
Huế 25/7/2005
Lê Văn Ngăn - Nguyễn Thế Thịnh
Bình luận (0)