Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ hôm qua (19.6) thông báo các cuộc đàm phán Mỹ - Iran dự kiến tiếp theo sau thỏa thuận chấm dứt xung đột Trung Đông đã bị hoãn lại. Thông báo trên được đưa ra vài giờ sau khi Nhà Trắng thông báo chuyến đi của Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến Thụy Sĩ để tiến hành cuộc đàm phán trên đã bị hủy bỏ. Tại Iran, Hãng thông tấn Tasnim đưa tin "chưa có gì được xác nhận" về chuyến đi của phái đoàn Iran đến Thụy Sĩ.
Trước đó, viết trên mạng xã hội Truth Social vào rạng sáng qua (19.6, theo giờ VN), Tổng thống Trump cho rằng bản ghi nhớ vừa ký kết với Iran là: "Tất cả những gì Hoa Kỳ nhận được là Thành công, Giá dầu thấp hơn và Chiến thắng. Hãy xem thị trường chứng khoán. Đây là tuyên truyền của đảng Dân chủ!".
Nội bộ Cộng hòa chỉ trích
Nội dung trên nhằm phản bác lại những ý kiến chỉ trích bản ghi nhớ vừa ký kết giữa Mỹ với Iran, đồng thời ông Trump quy kết trách nhiệm đối với đảng Dân chủ về vấn đề này.
Nhưng thực tế thì nhiều thành viên cốt cán của đảng Cộng hòa cũng chỉ trích bản ghi nhớ. Theo Reuters, một thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa gọi khung thỏa thuận là "sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập niên", một người khác chỉ trích một số điều khoản được báo cáo dường như "không được khôn ngoan", và một số nhà bình luận ủng hộ đảng Cộng hòa cũng chỉ trích Tổng thống Trump về thỏa thuận.
Vị chủ nhân Nhà Trắng đang đối mặt nhiều áp lực quanh bản ghi nhớ với Iran
Ảnh: Ngô Minh Trí
Trong đó, bình luận trên mạng xã hội X về khung thỏa thuận, Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (thuộc đảng Cộng hòa) cho rằng: "Tham vọng hạt nhân của Iran đã không bị kiềm chế, và họ đã học được rằng đe dọa eo biển Hormuz có hiệu quả và chắc chắn sẽ tận dụng điều này trong tương lai". Ông Cassidy lưu ý rằng trước khi cuộc chiến nổ ra, eo biển Hormuz vẫn được mở và Iran phải đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt. "Bây giờ, 13 người Mỹ đã chết, các gia đình Mỹ đã trả hàng tỉ USD để đổ xăng giá cao, các lệnh trừng phạt sẽ được dỡ bỏ và các vụ đánh bom đã chấm dứt. Đây là sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập niên", nghị sĩ Cassidy chỉ trích.
Thượng nghị sĩ Roger Wicker (đảng Cộng hòa), Chủ tịch Ủy ban Quân vụ - Thượng viên, lo ngại bản ghi nhớ trên đã làm mất đi lợi thế của Mỹ từ các ưu thế trên chiến trường. Ông cũng cho rằng sẽ là "sai lầm" nếu buộc Israel từ bỏ hoạt động quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah ở Li Băng - một điều khoản được đặt ra trong bản ghi nhớ. Vị nghị sĩ này cũng phản đối việc dỡ bỏ bất kỳ lệnh trừng phạt nào đối với Iran hoặc dỡ bỏ phong tỏa tài sản của nước này chỉ để "để đổi lấy thỏa thuận đàm phán thêm 60 ngày nữa".
Thế khó cho Tổng thống Trump
Trả lời Thanh Niên vào hôm qua (4.6), chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá: "Bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran chưa phải là một thỏa thuận cuối cùng, mà chỉ đưa ra các động lực để hai bên hợp tác và đạt được một thỏa thuận chấm dứt chương trình hạt nhân của Tehran".
"Tuy nhiên, khả năng đạt được một thỏa thuận thành công đáp ứng các mục tiêu của Mỹ, cũng như theo yêu cầu của Tổng thống Trump, nhiều khả năng bị cản trở bởi sự chia rẽ chính trị trong quốc hội nước này. Nhiều thượng nghị sĩ thuộc cả 2 đảng chính trị đều coi bản ghi nhớ là một thỏa thuận cuối cùng và sẽ phản đối nỗ lực của Nhà Trắng nhằm buộc Iran phải đạt được một thỏa thuận toàn diện hơn. Iran biết điều đó, nên sẽ áp dụng cách tiếp cận kéo dài và cứng rắn trong các cuộc đàm phán, đồng thời tận dụng tối đa cơ hội từ cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới", chuyên gia Schuster phân tích thêm.
Thực tế, Tổng thống Trump đang chịu áp lực khá lớn quanh cuộc chiến Iran. Hồi đầu tháng này, Hạ viện Mỹ, do đảng Cộng hòa chiếm đa số, thông qua nghị quyết ngăn chặn Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến Iran sau hơn 3 tháng xung đột chưa kết thúc. Theo đó, Hạ viện yêu cầu Nhà Trắng phải rút quân khỏi cuộc chiến, trừ khi Quốc hội Mỹ tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng lực lượng quân sự đối với Iran. Như thế, Tổng thống Trump đối mặt nhiều khả năng phải kết thúc cuộc chiến Iran trong 1-2 tháng.
Mặt khác, khi eo biển Hormuz còn bị đình trệ ngày nào thì giá dầu tiếp tục neo ở mức cao, ảnh hưởng đến giá tiêu dùng ở nhiều nước, bao gồm cả Mỹ, nên áp lực dư luận càng lớn hơn đối với vị chủ nhân Nhà Trắng. Trong khi Tổng thống Trump gặp bất lợi về thời gian thì Iran dường như vẫn đủ sức kéo dài thời gian. Đây chính là hạn chế của Mỹ trên bàn đàm phán.
Tuy vậy, giới quan sát lo ngại rằng thế lưỡng nan với nhiều sức ép thì với tính cách Tổng thống Trump, ông có thể "quay xe" đình chỉ khung thỏa thuận vừa đạt được. Điều này đồng nghĩa với rủi ro xung đột lại tái phát.
Cuộc tập kích táo bạo bằng tiêm kích F-5 của Iran vào căn cứ Mỹ ở Kuwait
Bình luận (0)