Thổ địa

Chương mười bốn:

Nghiệp chướng

Ngày cô Thuận bỏ ra khỏi nhà, Thạch Văn Lài mang con dao phay của bố đặt lên bàn thờ. Lài thắp hương, bày lên một cút rượu... một cái khấu đuôi lợn, năm quả xoài xanh, một bát gạo, một đĩa muối và 13 quả trứng gà. Trong lúc cậu bé Thạch Văn Lài bước sang tuổi mười ba đang quỳ dưới đất rì rầm khấn "Bố có linh thiêng, bố về mà an tọa, an ngự, an hưởng... Bố phù hộ cho mẹ con khỏi bệnh, phù hộ cho con đi chọc tiết lợn thuê được chân cứng, tay cứng, chọc đúng cổ lợn, cạo lông lông đứt, làm dồi dồi thơm, tiết canh con làm xắn ra như bánh đúc, bong bóng lợn con thổi căng như da trống, bóng như vải lụa, giòn tựa cà muối”... thì bà mẹ Lài ôm cột nhà nhe răng ra cười. Bài khấn của Lài, thực ra không phải do Lài nghĩ ra, một người hàng xóm, không biết thực lòng hay xỏ xiên đã bày cho Lài, cả bài khấn lẫn các thứ mua về bày lên bàn thờ.

Tuy Lài chưa đến tuổi làm người lớn, nhưng dân làng Sài vẫn mướn Lài chọc tiết, làm dồi như trước đây họ vẫn mướn bố Lài. Người ta bảo Lài còn thạo hơn bố, dễ bảo hơn bố. Lài chọc tiết làm dồi và được trả công bằng thịt lợn. Lài mang ra chợ bán. Chợ Sài tháng có chín phiên nhưng ngày nào hàng thịt lợn của mẹ con cô Thuận cũng mở cửa. Những ngày bố mới chết, Lài rất căm cô Thuận. Hàng thịt của mẹ con cô mua hời nhất, đông khách nhất nhưng Lài không bán. Lài bán cho cửa hàng khác, cách chỗ mẹ con cô Thuận không xa. Bán xong thịt, Lài cầm con dao phay sáng loáng đi qua hàng cô Thuận dứ dứ vào mặt người mẹ kế. Buổi đầu cô Thuận sợ, mặt tái xanh. Sau, quen dần. Rồi có một ngày, Lài đi qua, múa con dao phay và hát "bọp bẹp, bọp bẹp". Trong lúc cô Thuận cười cười, chào Lài, có một đứa bé gái chín mười tuổi gì đó chạy ra đứng nhìn Lài trân trân. Đôi mắt con bé to tròn, đen láy. Lài giơ con dao phay vào tận mặt, con bé vẫn đứng yên, không chớp mắt. Lài thấy lạ. Lạ lắm! Con bé không biết sợ là gì. Nó còn nhìn mình đến lạ! Lài nghĩ. Gương mặt con bé ám ảnh Lài... Cô Thuận sợ có việc gì đó không hay xảy ra, nên bảo con gái mỗi lần thấy "thằng ấy đến, con vào trong lều mà ngồi". Con bé không nghe. Nó có vẻ thích thú khi nhìn thấy Lài. Rồi nó cười với Lài với con dao phay và câu hát "bọp bẹp, bọp bẹp".

Cuộc sống cứ trôi đi theo nhịp của nó và con người cũng lớn lên. Lài trở thành một thanh niên khỏe mạnh, với con dao phay như người bạn đồng hành. Con gái cô Thuận, được mẹ đặt tên Hòa cũng đã trở thành một thiếu nữ phổng phao. Cô Thuận cũng quen dần với hoàn cảnh rổ rá cặp lại. Người chồng dăm thì mười họa mới ghé làng Sài. Một lần nhá nhem tối, anh ta đến, đứng ngoài ngõ, gọi Thuận ra và bảo "Nó biết rồi ! Nó thuê người về đây ! Nó định cắt cổ tao ! Cắt cổ mày nữa !". Anh ta đưa bàn tay làm một động tác cứa ngay cổ mình. "Tao và mày gặp nhau ở chỗ khác. Tao không ở đây được đâu ! Nó cắt cổ !". "Thế con gái anh thì sao ?". "Mày gả chồng cho nó. Tao không đến dự đâu. Tao đi đây". Anh ta biến vào bóng tối còn Thuận đứng như trời trồng. Hòa nghe được câu chuyện và trong trái tim non nớt của cô bé mười bảy tuổi đã bắt đầu ứa lệ! Nhiều buổi, Thuận giao quầy bán thịt lợn cho cô con gái và tìm lên một nơi kín đáo trên phố huyện, qua đêm với người chồng. Thường những lúc vắng nhà, Hòa để ý đến Lài nhiều hơn. Lài cũng vậy, anh ta thường dừng lại ở cửa hàng của Hòa lâu hơn.

Có lần, Lài mang theo một cút rượu, Hòa luộc cái khấu đuôi, cắt thành lát nhỏ đặt vào mảnh lá chuối với ít muối tiêu rồi mang vào để trên cái chõng tre.

Lài uống rượu một mình. Hòa vừa bán thịt, vừa chạy vào rót rượu cho Lài.

Lài dứ dứ miếng khấu đuôi lợn vào miệng Hòa. Hòa đớp một miếng, tợp một ngụm rượu rồi chạy ra cười như nắc nẻ.

Buổi tối ấy, cô Thuận không về nhà. Căn nhà ngói thấp lè tè Thuận mua vốn là nhà một người thợ sơn tràng. Người thợ này cũng là dân tứ chiếng, dựng ngôi nhà để làm chỗ đi về. Rồi người ta phát hiện ra trong nhà có hàng cấm. Người thợ sơn tràng bị bắt, căn nhà bị chính quyền tịch thu bán sung công. Vì là nhà của người có án tù nên không ai mua. Người ta sợ bị xui xẻo. Dù bà mẹ can ngăn nhưng Thuận thấy quá rẻ, lại ở ngay góc chợ, rất thuận tiện cho việc buôn bán nên đã lên xã nộp tiền xin mua ngôi nhà.

Mấy tháng đầu, Thuận không ở. Cô ở nhờ nhà mẹ, còn ngôi nhà, cô cho những người buôn bán thuê làm chỗ để hàng qua đêm. Khi người chồng trở chứng, Thuận thấy ở nhà mẹ không tiện, nhỡ xảy ra việc gì nên đã mời một thầy cúng về lập đàn cầu an, cúng tế thần linh, lập bàn thờ gia tiên và thần thổ địa. Ngôi nhà được quét ve, sửa sang lại...

Đêm. Chợ Sài vắng lặng. Tiếng dế ri ri. Tiếng mọt nghiến kèo tre, cột gỗ... Những chiếc lán trống hoang trống hoác. Trong bóng tối đen ngòm, thảng hoặc một vài cánh dơi bay vút lên...

Đêm ấy, Lài ở lại nhà Hòa. Họ trải chiếu xuống nền đất ăn uống với nhau rất tự nhiên. Thấy Lài nhìn tấm ri đô màu hoa cà ngăn một góc nhà trong đó kê một cái giường đôi, Hòa đỏ mặt bảo:

"Mẹ em thường ngủ trong đó"

"Hòa ngủ với mẹ à"

"Vâng"

"Lớn tướng rồi còn ngủ chung với mẹ"

"Dạo này em ngủ một mình chỗ kia kìa"

"Ở đó gần cửa sổ mát nhỉ"

"Vâng"

"Ngủ một mình sướng nhỉ"

"Sướng gì mà sướng"

"Mấy giờ đêm thì mẹ về"

"Gà gáy sáng mới về"

"Sướng nhỉ"

"Ngủ một mình em sợ lắm"

"Cho người ta ngủ với"

"Ứ"

"Không làm gì đâu... mà sợ"

"Ứ !"

"Hay ta làm..."

"Ứ"

Trong lúc Hòa dọn dẹp thức ăn thừa, cất mâm, rửa bát, Lài đứng tựa cửa nhìn ra cái khoảng tối đen ngòm của chợ Sài với những lều quán méo mó kỳ dị trong đêm. Cái chợ ban ngày đông đúc ồn ào là vậy mà ban đêm vắng lặng đến rợn người. Lài nghĩ đến Hòa. Nó ngủ một mình trong cái nhà vắng lặng này chắc là sợ lắm !

Hòa tắm xong, ra đứng chải tóc và giục Lài đi tắm. Cái buồng tắm sạch sẽ ra phết - Lài nghĩ - lại có mùi thơm. Mùi thơm dầu gội đầu. Lài tắm xong, theo thói quen như ở nhà, cứ tồng ngồng đi ra khỏi buồng tắm. Hòa ngoái lại nhìn, kêu "Xấu hổ chưa kìa". Lài chạy vụt trở vào lấy cái khăn quấn quanh người đi mặc quần áo.

Họ ngồi trên cái giường một, cạnh cửa sổ, nơi Hòa vẫn ngủ. Cửa sổ cũng nhìn ra một góc chợ Sài, tối như bưng.

Trời oi bức, ngột ngạt. Hòa cầm chiếc quạt nan quạt quạt cho mình rồi quạt sang Lài. Lài hít hít mùi thơm từ tóc Hòa.

- Cởi áo ra cho mát - Hòa bảo.

Lài cởi cái áo nâu mới may, ném xuống góc giường, rồi ôm lấy Hòa.

"Đừng đừng, anh Lài"

Lài chẳng nói chẳng rằng, đè Hòa xuống giường.

"Mẹ em biết thì chết"

"Chết thì chết, sợ gì"

"Anh Lài quen đè người ta thế này à"

"Đè thì đè, sợ gì"

"Để em cởi quần áo ra đã nào"

"Cởi... thì cởi nhanh lên..."

"Che bớt đèn đi... anh Lài"

"Che thì che... sợ gì"

Lài đã vài ba lần đè con người ta ra để làm tình. Đầu tiên là một đứa ở. Lài chọc tiết lợn thuê và quen con bé. Con bé đen như cột nhà cháy nhưng phốp pháp. Lài đè ngửa ra ngay sau chái bếp hôm chủ nhà đi vắng. Con bé sợ hãi, giãy giụa, kêu ú ớ... Lài cũng run lên như đang sốt. Rồi không hiểu sao nó ôm chặt lấy Lài. Khi Lài thấy mình như hụt hơi, hai chân con bé quặp  chặt lấy mông Lài, hai tay nó kéo ghì cổ Lài xuống. Lài cảm thấy toàn thân rã rời, nghẹt thở...

Đó là lần đầu tiên Lài biết thế nào là mùi đời. Đàn bà con gái cứ đè xuống là xong.

Với Hòa, Lài cảm thấy khác. Hòa tự tay cởi quần áo mình. Nhưng quyết không cho Lài đụng vào chỗ ấy... Lài càng nôn nóng, phát điên phát cuồng, Hòa càng cố giữ. Bị Hòa cắn vào bàn tay phải, Lài điên tiết. Cuộc vật lộn, giằng co khiến cả hai mệt nhoài. Lài không ngờ con bé khỏe thế, gan lì đến thế.

Cả hai nằm yên một lúc rồi cuộc vật lộn lại tiếp tục.

"Anh Lài, anh chỉ chơi bời chứ gì"

"Chơi thì chơi, sợ gì"

"Anh có thành tâm với em không? Có lấy em làm vợ không ?"

"Lấy thì lấy, sợ gì"

"Anh nói thật không, anh Lài"

"Thật thì thật, sợ gì"

"Có trời đất chứng giám ! Anh mà nói điêu, em giết anh"

"Giết thì giết, sợ gì"

"Anh không hận mẹ em nữa chứ ?"

"Hận thì hận, sợ gì"

"Anh thề với em đi, thề đi"

“Thề thì thề, sợ gì !"...

...Gần hai giờ sáng, Lài mới ra khỏi nhà Hòa. Áo vắt vai, dò dẫm đi trong bóng tối, người rũ ra như tàu lá héo.

Hòa vẫn trần truồng nằm trên giường, khóc nức nở.

Rồi Hòa ngủ thiếp đi. Gà gáy lần thứ nhất, Hòa choàng dậy, mặc quần áo, bật đèn, sợ hãi khi thấy vệt máu trên chiếu. Hòa tìm cái giẻ lau dấm nước. Lau, lau, vẫn không sạch. Hoảng. Hòa chạy ra lại chạy vào. Mẹ biết thì chết. Hòa chợt nhớ có lần bị đứt tay, máu thấm vào cái áo trắng, mẹ bảo phải lấy nước giải... Hòa chạy vào nhà vệ sinh. Thấm nước giải vào khăn. Hòa bắt đầu kỳ cọ...

Chuyện con anh con tôi đã bắt đầu xì xầm ở làng Sài. Cô Thuận không tin. Cô cho là người làng độc mồm. Cái thằng Lài vẫn thường đi qua hàng nhà mình giơ con dao phay ra dọa, mắt nó nhìn mình gườm gườm, sợ chết! Không thể có chuyện đó được.

Một hôm, từ chỗ người chồng vụng trộm, Thuận trở về nhà sớm hơn. Trên đường đi, ruột gan Thuận nóng như lửa đốt. Trời vẫn còn tối mịt, Thuận đứng trước cửa nhà mình, hoảng hốt vì cửa nhà hé mở. Sao hôm nay đi ngủ con bé không chốt cửa nhỉ? Hay có việc gì với nó ? Nó bỏ nhà đi đâu?... Thuận hấp tấp bước vào tìm cái đèn dầu để trên bậc cửa sổ. Bật diêm, thắp đèn rồi giơ cao lên... Cái gì này ? Thuận như không tin ở mắt mình nữa. Hai đứa trẻ trần truồng đang ôm nhau ngủ.

Thuận đứng sững lại, kêu lên "Trời ơi, trời... Nghiệp chướng ! Nghiệp chướng !".

Chương mười lăm:

Đám cưới bong bóng lợn

Cô Thuận biết sự việc đã đến nước ấy, mình cũng chẳng thể nào ngăn cản được. Mấy tháng trời, Thuận đã xấu hổ, luôn che mặt bằng cái nón lá mỗi khi gặp người dân làng Sài đến cửa hàng mình đặt mua thịt lợn. Rồi cũng qua đi. Thời gian làm lành mọi vết thương. Thời gian cũng xóa đi nhiều ranh giới. Với lại, suy cho cùng hai đứa trẻ cũng chẳng ruột rà, máu mủ gì đâu! Thôi thì, trăm sự là ở cái số của mình nó thế! Cái số chẳng ra gì, yêu chồng quá rồi mang tội sát chồng. Rổ rá cạp lại cũng không xong. Nhiều đêm ngủ bên người mang tiếng là chồng mà cứ nơm nớp lo sợ... Sống với chồng mà vụng trộm như người ta sống với nhân tình, nhân ngãi. Cũng tại mình cả. Vơ quàng vơ xiên. Không vơ quàng vơ xiên cũng chẳng được. Ở cái làng Sài này, đám đàn ông nhìn mình như nhìn một... kẻ dâm phu sát phụ.

Khao khát sống. Khao khát được yêu thương. Ước vọng một tấm chồng. Có những đứa con. Có một mái nhà. Bữa cơm quây quần đạm bạc... Khi bố Lài chết, Thuận đã đau đớn, xấu hổ, muốn vào chùa cạo tróc đầu, ăn chay niệm Phật để sống nốt quãng đời còn lại. Nhưng không thể.

Sau những đêm nằm khóc hết nước mắt, những khao khát lạ lùng trong Thuận lại trỗi dậy. Cứ nghĩ đến những lần ân ái với chồng Thuận lại đỏ mặt. Cái cảm giác rạo rực, nóng ran người khi nghĩ về đàn ông khiến Thuận như những thanh củi chưa cháy hết, vùi trong tro nóng chực bùng lên...

"Nó là giọt máu của mình, của người ấy nữa" - Thuận nghĩ. Nó giống mình lại vừa giống người ấy. Nhìn cái vóc dạc kia, cái mông nó tròn lẳn, cong lên. Ngực nó cũng tròn căng. Cũng giống hệt mình ngày trẻ. Nó lại có cái nét hoang dại của con người miền ngược kia...

Thuận nhớ năm bảy tám tuổi gì đó, nó mang con dao thái thịt của bà chạy đuổi theo một con bé hàng xóm. Nếu người lớn không kịp can ngăn, án mạng đã xảy ra. Thuận giận con, bắt nó nằm sấp trên giường, vớ lấy đoạn dây điện đánh tới tấp. Nó cắn răng xuống chiếu, không kêu một tiếng. Khi Thuận ngừng tay, mông nó bật máu tươi.

Đêm. Khi nó chìm vào giấc ngủ. Thuận ôm con khóc. Cuộc đời con người sao mà lắm đoạn trường. Sướng đấy lại khổ đấy. Khi giận điên lên, con người không phải là người. Khi nằm nghĩ lại, ân hận cũng chỉ là ân hận. Nhiều năm sống với bố Lài, Thuận chỉ mong có một đứa con, ấy vậy mà cứ "thẳng đuồn đuột". Người làng ai cũng bảo "nó tịt". Thuận buồn lắm. Đời người đàn bà không có con chẳng khác gì cây đa đứng một mình giữa đồng không mông quạnh. Chẳng khác gì hòn đá người ta vứt bên đường. Giá mình có con với bố Lài thì sao nhỉ ? Giá mà anh ấy không chết ! Giá mà, giá mà... Đời người buồn nhất là ở cái giá mà ấy.

Dẫu mình trắc trở đường chồng con, nhưng mình vẫn có nó. Nó khỏe mạnh. Nó là trời cho. Mình ngỡ mình đã là giống đực rựa... Trời cho nó là cho mình niềm vui, cho mình hạnh phúc. Mình cảm ơn con người ấy, dù bây giờ vì con người ấy mà mình khổ...

Thuận nghĩ tới bà già tám mươi tuổi ở cạnh nhà mẹ. Bà ấy đẻ mười mấy lần. Đứa thì chết, đứa thì dị tật. Chỉ có một thằng con trai khỏe mạnh, đến tuổi sắp lấy vợ thì bị xe máy cán chết. Căn nhà tranh một nửa đầu hồi đã sập xuống, lúc nào cũng tối như hũ nút, luôn bốc mùi hôi thối vì ba đứa con dị tật, ăn uống xong lại thải ngay ra chỗ nằm, chưa bằng cả loài vật nuôi trong nhà, nó còn biết ỉa đái vào một chỗ... Từ ngày chồng chết, đứa con khỏe mạnh chết, bà già nuôi ba đứa con dị tật bằng rau dại hái ngoài đồng và một ít gạo, khoai, hay sắn hàng xóm thương tình vứt cho. Mỗi lần nhìn ba đứa con đã đến tuổi dựng vợ gả chồng nằm ấp lên nhau, áo quần rách rưới, ruồng nhặng bâu đầy mặt, bà đứng ngay giữa mảnh sân đất nện khóc hu hu như một đứa trẻ lên ba. Đời người khổ vậy. Số phận nhiều người oái oăm là vậy. Ấy vậy mà con người cũng phải sống, ham sống. Dù sống không ra người nhưng có ai muốn chết đâu. "Mình dù vất vả, long đong cũng còn sướng hơn khối người. Mình chỉ mong cho chúng nó sau này...". Thuận nghĩ đến lúc phải làm đám cưới cho hai đứa trẻ...

Thạch Văn Lài cưới vợ cũng chẳng giống ai. Suốt mấy tháng trời Lài không lo tiền bạc, trâu bò, hay lợn gà, hay quần áo trầu cau sính lễ... Lài mải miết thổi bong bóng lợn. Cái dây phơi trước cửa nhà Lài trưa nắng nào cũng thấy treo đầy bong bóng lợn. Không phải để bán như trước đây. Cánh nhà giàu thích ăn nộm bong bóng lợn đến nhà Lài trả giá cao. Lài không bán. Lài bảo "Pháo đấy !". Người ta chẳng hiểu. Lài hếch mũi lên cười hì hì.

Cái tin Thạch Văn Lài lấy vợ, lại lấy đứa con mẹ kế. Người đã làm bố Lài phải chết trên bụng trở thành câu chuyện làm quà cho dân làng Sài.

Nhà ông thối rốn

Nhà mụ sát chồng

Dựng vợ, gả chồng

Ra đường chổng mông

Về nhà chổng đít

Con dâu sụt sịt

Con rể hì hì

Mời bà con đi

Ăn bong bóng lợn...

Không biết kẻ nào đã nghĩ ra bài vè cho trẻ con làng Sài nhông nhông hát ngoài chợ. "Mời bà con đi... ăn bong bóng... lợn...!". "Mời bà con đi ăn bong bóng... lợn".

Lài chẳng mời ai ngoài mấy đứa bạn nối khố. Đó là những "đệ tử" đã theo Lài nhiều năm đi chọc tiết lợn, cạo lông, làm lòng làm tiết canh. Chúng kém Lài vài ba tuổi nhưng luôn coi Lài là "sư phụ" như cách nói của phim ảnh bây giờ. Dân đi chợ Sài xúm đen xúm đỏ hôm Thạch Văn Lài mang lễ vật đến nhà bà Thuận.

Lài mặc một chiếc áo màu xanh trứng sáo, quần xanh sĩ lâm, đôi dép cao su mới toanh và trong tay cầm một cái bong bóng lợn. Mấy đệ tử đi sau cũng như Lài, mỗi đứa cầm một bong bóng lợn trong tay. Sau cùng là một người đàn bà (nghe nói là người bà con xa với mẹ Lài); mặc áo cánh nâu, quần thâm, đội trên đầu một cái tráp sơn son thếp vàng. Không ai biết trong đó đựng gì, chỉ thấy Thạch Văn Lài và đám thanh niên đứng hàng ngang trước cửa nhà mẹ con cô Thuận.

"Hai ba này !" - Lài hô. Lài hô như người chủ trò hô cả dây người kéo co vậy.

Thạch Văn Lài đưa bong bóng lên miệng, phùng má thổi. Đám đệ tử làm theo. Bùm ! Cái bong bóng lợn đầu tiên nổ trên miệng Lài. Bùm ! Bùm ! Bùm ! Bùm !... Những tiếng nổ tiếp theo. Cái tráp sơn son thếp vàng trên đầu người đàn bà mặc áo cánh nâu được hạ xuống.

Hòa đứng ở bậc cửa vỗ tay. Cô Thuận gượng cười. Đám người hiếu kỳ vây quanh hò reo. "Pháo bong bóng lợn, pháo bong bóng lợn".

Cô Thuận phải bỏ tiền làm đám cưới. Mổ một con lợn sáu bảy chục cân. Tiệc cưới Thạch Văn Lài tất cả các món đều từ lợn. Thịt lợn nướng, tai lợn, khấu đuôi lợn, lòng lợn, tiết canh lợn... Độc đáo nhất là món nộm bong bóng lợn do chính Thạch Văn Lài đạo diễn. Dân làng Sài chỉ có một vài người được nếm món đặc sản này. Họ cho là tuyệt hảo. Một đồn mười, mười đồn trăm... Nhiều người háo hức mong được cô Thuận mời để được nếm thử món bong bóng lợn. Đám cưới Thạch Văn Lài đã trở thành một sự kiện của dân làng Sài. Nhiều người ban đầu ái ngại, không muốn đi, nhưng rồi sự tò mò đã thắng thế. Nhà "ông thối rốn", nhà "mụ sát chồng" hóa ra đám cưới lại rôm rả nhất. Cái loa chạy bằng pin được cánh thanh niên thổi vào đó đủ các loại bài hát, hò, vè... Người ta gật gù khen các món ăn ngon. Người ta cười nói. Người ta bả lả nhìn mẹ con cô Thuận... Khi đám cướp sắp kết thúc, một cái bong bóng lợn được thả lên bay lơ lửng giữa bầu trời trong xanh... Đám đông bất giác ngước nhìn. Rồi tất cả giật bắn người vì tiếng pháo nổ đoành đoành từ ngoài ngõ...

"Cái thằng Lài... toàn làm chuyện ngược đời". Một vài người lẩm bẩm.

Đám cưới bong bóng lợn kết thúc trong sự hoan hỉ của dân làng Sài.

Trích tiểu thuyết của Dương Kỳ Anh