
Tiến sĩ Dennis Charles McCornac chia sẻ tại hội thảo
ẢNH: NGỌC LONG
Ngày 14.10, Trung tâm đào tạo khu vực của SEAMEO tại Việt Nam (SEAMEO RETRAC) phối hợp Hiệp hội Giáo dục quốc tế Canada (CBIE), Cục Giáo dục quốc tế Alberta (ABIE), Hội đồng Giáo dục quốc tế British Columbia (CBIE) và Trung tâm khu vực của SEAMEO về giáo dục bậc cao và phát triển (SEAMEO RIHED) ở Thái Lan tổ chức hội thảo quốc tế về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lãnh đạo, quản lý giáo dục bậc cao.
Trình bày tham luận tại sự kiện, tiến sĩ Dennis Charles McCornac, ĐH Georgetown (Qatar), đề cập đến khái niệm "employability paradox" (nghịch lý khả năng tuyển dụng) trong giáo dục bậc cao hiện nay. Nổi bật là khi thi cử hoặc làm bài tập trên lớp, giảng viên thường yêu cầu sinh viên hạn chế dùng AI. Thế nhưng sau khi các bạn tốt nghiệp, môi trường làm việc lại đòi hỏi năng lực sử dụng AI thành thạo.
"Chúng ta muốn sinh viên thành thạo AI khi tốt nghiệp - nhưng không muốn sinh viên phụ thuộc quá nhiều vào công cụ này trong quá trình học. Đó là một trong những thách thức cần phải giải quyết", ông McCornac nhận định.
Song song đó, nhiều nghịch lý khác đang hiện diện trong kỷ nguyên AI phát triển. Đơn cử, giảng viên được tiếp cận AI để nâng cao hiệu quả công việc, song trường ĐH lại không có cơ chế tưởng thưởng hoặc kỷ luật tương ứng. Hay, các bộ khung đánh giá khả năng có việc làm như "graduate attributes" (phẩm chất tốt nghiệp) hoặc "skills checklist" (danh sách các kỹ năng cần đạt) lại làm giảm vai trò của tư duy phản biện, năng lực liên văn hóa...
Tiến sĩ McCornac cũng nhấn mạnh, các giải pháp đưa ra để đối phó với AI thậm chí có thể gây ra nhiều vấn đề hơn chính vấn đề ban đầu. Ông còn kêu gọi các bên định nghĩa lại khả năng có việc làm - chuyển từ băn khoăn "Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm được gì vào ngày đầu tiên" sang coi trọng "Các bạn có thể trở thành kiểu chuyên gia nào trong suốt quá trình hành nghề?".

PGS Phạm Nguyễn Anh Huy giới thiệu cách ứng dụng AI vào hoạt động đào tạo ngành tài chính
ẢNH: NGỌC LONG
Một kinh nghiệm được chia sẻ tại sự kiện là đưa người học vào những tình huống mô phỏng được hỗ trợ bởi AI. Cụ thể, PGS-TS Phạm Nguyễn Anh Huy, Trường ĐH RMIT Việt Nam, cho biết khoa ông đang triển khai 3 nền tảng. Thứ nhất là nền tảng mô phỏng tài chính của doanh nghiệp, cho phép các khái niệm tài chính được mô tả một cách trực quan và tạo điều kiện cho sinh viên tương tác trực tiếp để hiểu rõ mối quan hệ giữa các yếu tố.
Thứ hai là nền tảng nhập vai giám đốc tài chính, nơi sinh viên đưa ra quyết định và xem hệ thống phản hồi hệ quả của mỗi lựa chọn. Thứ ba là nền tảng nhập vai linh hoạt lấy bối cảnh phiên tòa thực tế, cho phép sinh viên có thể trở thành thẩm phán hoặc nguyên đơn, bị đơn... để trải nghiệm quy trình xét xử và học cách lập luận, phản biện trong các hoạt động tố tụng - vốn là một hoạt động có thể gặp phải trong quá trình kinh doanh.
Những nền tảng này giúp giảng viên thực sự đánh giá được kiến thức của sinh viên thay vì chỉ dừng ở việc đánh giá khả năng sử dụng AI của các bạn, ông Huy nhấn mạnh.
"Một cách khác chúng tôi đang thử nghiệm là cung cấp tình huống thực tế trên lớp và cố ý cài cắm một số thông tin không chính xác, để xem các bạn có nhận ra sai sót đó hay không", PGS Huy nói thêm.

Sau giai đoạn thử nghiệm, AI đang được ứng dụng rộng rãi trong các cơ sở giáo dục bậc cao, theo tiến sĩ Justin Williams
ẢNH: NGỌC LONG
Chung quan điểm, tiến sĩ Justin Williams, Phó chủ tịch phụ trách học thuật Viện Công nghệ British Columbia (Canada), chia sẻ nhiều cơ sở giáo dục bậc cao trên toàn cầu đang chuyển hướng mạnh mẽ từ thử nghiệm sang ứng dụng AI vào các hoạt động thực tế. Theo một báo cáo được ông dẫn lại, 66% cơ sở giáo dục cho biết đã ứng dụng AI trên toàn hệ thống, trong khi 50% nói đang tích cực xây dựng các chiến lược AI trong trường mình.
Là một trong những trường bách khoa lớn nhất ở Canada với khoảng 45.000 người học, vị phó chủ tịch cho biết đơn vị đang triển khai mô hình quản trị AI với 3 tầng. Cao nhất là hội đồng AI với sự góp mặt của những lãnh đạo cấp cao - đóng vai trò giám sát chung và thông qua các khuyến nghị. Phụ tá cho hội đồng là tổ công tác AI - một đơn vị liên ngành quy tụ đại diện từ mọi bộ phận trong trường, đảm bảo tất cả đều tham gia quá trình ra quyết định.
Cuối cùng, giúp việc cho tổ công tác là các nhóm chuyên biệt sẽ giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ, như nhóm xây dựng nguyên tắc AI. Đồng thời, trường còn thành lập một ủy ban về thiết kế và phát triển chương trình đào tạo tích hợp AI. "Cách quản trị này giúp việc tiếp cận AI được triển khai thống nhất và toàn diện trên toàn hệ thống", ông nói.
Tuy nhiên, tiến sĩ Williams thừa nhận nhà trường đang gặp nhiều thách thức trong quá trình kiểm tra, đánh giá người học song song với việc đảm bảo tính liêm chính. Đây cũng là lĩnh vực mà nhà trường chưa đưa ra hướng dẫn chính thức cho cộng đồng giảng viên, sinh viên.

Bà Lê Thị Thùy Dương (thứ 5 từ trái qua) chụp ảnh lưu niệm cùng các diễn giả và khách mời, sáng 14.10
ẢNH: NGỌC LONG
Đặt con người vào vị thế trung tâm
Bà Lê Thị Thùy Dương, Giám đốc Trung tâm SEAMEO RETRAC, cho biết AI có thể thay đổi cách thức chúng ta làm việc, song chính tầm nhìn, năng lực lãnh đạo và sự cam kết với con người mới là yếu tố định hình nên tương lai của giáo dục. "Chúng ta cần chủ động đón nhận công nghệ mới, khuyến khích đổi mới và giúp cơ sở của mình sẵn sàng cho tương lai. Đồng thời phải luôn ghi nhớ con người mới là trung tâm của giáo dục", bà nhấn mạnh.










Bình luận (0)