Các sao tự làm CD
Đã qua rồi thời các công ty "đại gia" trong ngành sản xuất băng đĩa nhạc như Saigon Audio, Bến Thành Audio, Viết Tân Studio, Phương Nam Phim, Kim Lợi studio hay Lạc Vũ... tự do tung hoành. Cho dù thị trường ngày càng bị co cụm lại vì nạn băng đĩa lậu hoành hành dữ dội nhưng xem ra "ý chí" phát hành album ca nhạc của các ngôi sao vẫn không hề sút giảm.
Trước đây, để có một CD đúng nghĩa trên thị trường, ca sĩ phải nhờ cậy vào những công ty sản xuất băng đĩa. Các công đoạn để tạo nên một album ca nhạc trải qua khá nhiều bước: xin giấy phép phát hành, duyệt ca khúc, trả tiền bản quyền cho nhạc sĩ, biên tập nhạc, hòa âm, phối khí, chọn nhiếp ảnh gia chụp ảnh bìa CD, thu âm, xử lý đồ họa thiết kế bìa đĩa... Mỗi công đoạn như thế đều do một ê-kíp phụ trách, mang tính chuyên nghiệp cao. Tuy nhiên, thời gian độ 2 - 3 năm gần đây, do nhu cầu thị trường, do các ca sĩ ngôi sao muốn tự khẳng định mình nên dường như mỗi người đều thành lập một công ty riêng để tự lo phần tổ chức biểu diễn cũng như sản xuất băng đĩa nhạc. Đơn cử như Lam Trường với Công ty GOM, Đan Trường thì có HT Production, Đàm Vĩnh Hưng với Tiếng Hát Việt Entertainment...
Trước sức ép của thị trường, họ không muốn khán giả "quên" mình và câu chuyện khá logic là nếu ngôi sao nào phát hành album được khán giả yêu thích, có bài top hit được chuộng thì y như rằng ngôi sao đó sẽ đắt giá hơn, cát-sê sẽ "rủng rỉnh" hơn. Do vậy mà cho dù làm CD, đến gần như 100% hoàn toàn là lỗ vốn nhưng các ca sĩ vẫn phát hành đều đặn. Hỏi ra tất cả đều nhìn nhận: phải làm để khán giả còn nhớ tới mình, ra CD là cách để tự thể hiện, cách ca sĩ đã thay đổi như thế nào trước công chúng.
Ca sĩ Phương Thanh cho biết: "Khi tự thực hiện CD, chúng tôi sẽ chủ động hơn trong sản xuất. Nếu làm với các công ty, yếu tố thời gian sẽ ràng buộc rất nhiều. Đến ngày giờ là phải thực hiện đúng theo từng công đoạn trong hợp đồng ký kết. Bảy năm qua tôi đã tự làm CD mà không phải qua bất cứ một công ty sản xuất băng đĩa nào cả. Đa số ca sĩ có tiếng tăm hiện nay đều chọn phương án này vì dễ dàng chọn lựa bài hát theo đúng phong cách riêng dù chi phí sản xuất chắc chắn sẽ vượt trội hơn so với việc để các công ty sản xuất băng đĩa lo "trọn gói". Thông thường tôi phải mua 40 ca khúc độc quyền và chỉ dùng 10 ca khúc trong một CD thôi".
Tuy nhiên để thực hiện một CD ca nhạc không hề là chuyện đơn giản và không phải bất cứ ca sĩ nào cũng có thể làm được. Nhiều ngôi sao chỉ biết hát trong khi chuyện sản xuất gắn chặt với kinh doanh, thị trường, thị hiếu khán thính giả. Điều này cũng gây khó khăn cho ca sĩ không ít khi mà nhiều người thiếu những manager chuyên nghiệp, biết vạch ra một chiến lược cụ thể để phát triển nghề nghiệp của ngôi sao. Do làm theo hướng tự phát nên chỉ một vài CD của rất ít ngôi sao được công chúng đón nhận còn đa số đều trở nên nhàn nhạt, thiếu cá tính.
Đến không "sao" cũng làm CD
Thấy đàn anh, đàn chị ca sĩ thành danh, ra CD ca nhạc, nhiều giọng hát còn "măng sữa" hay ca sĩ hát đám cưới, nhà hàng cũng dồn tâm sức vào việc phát hành album cho riêng mình. Rất nhiều "hoàng tử đại dương", "công chúa hát" đã ra đời, nghiễm nhiên nằm chễm chệ trên các quầy bán băng đĩa, bên cạnh các CD của Mỹ Tâm, Quang Dũng, Đàm Vĩnh Hưng, Phương Thanh... Hàng loạt nghệ danh nghe rất kêu của các ca sĩ đã xuất hiện như Thái Tài, Trương Đan Huy, Vũ Anh Chúc, Lưu Chí Vỹ... với các đĩa CD được trình bày rất bắt mắt. Hỏi nhiều người mua bán băng đĩa, ít ai biết họ là ai.
Họ muốn "đổi đời" bằng cách tự mình sản xuất ra CD để giới thiệu với công chúng thị thành. Không bàn đến chuyện chất lượng vì chắc rằng khó tìm ra được giọng hát tài năng, chỉ riêng phần CD của họ tung ra cũng đủ khiến thị trường hỗn loạn, người tiêu dùng không biết đường mà chọn. Hậu quả là khi người nghe không mua thì doanh số bán CD sẽ giảm sút. Các ca sĩ này đã chơi "chiêu" khác: quay sang hào phóng tặng CD cho bạn bè, người quen và cả những người... không quen để giới thiệu giọng ca của mình. Đó là chưa nói đến chuyện, rất nhiều CD dạng này không hề trả tiền tác quyền cho nhạc sĩ, sử dụng cả những ca khúc mà các ca sĩ ngôi sao đã mua độc quyền, không có bất cứ sự đồng ý nào của người sở hữu. Đơn cử trường hợp này là ca khúc Nửa vầng trăng trong CD Lạc mất em của Đàm Vĩnh Hưng đã bị một ca sĩ khác ngang nhiên sử dụng dù anh đã mua độc quyền từ nhạc sĩ Nhật Trung. Một chiêu nữa họ hay áp dụng là nghe ngóng thị trường đang có ca khúc nào ăn khách, lập tức ghi âm đúng ca khúc đó rồi nhờ nhân viên kỹ thuật phòng thu "hòa âm" giọng hát của mình với giọng của ca sĩ ngôi sao. Vậy là một bài hát mới được "sao" này thể hiện đã nghiễm nhiên xuất hiện trên thị trường.
Nhận định về hiện tượng này, nhạc sĩ Lê Quốc Thắng hiện là Giám đốc của Trùng Dương Audio nêu ý kiến: "m nhạc Việt khoảng thời gian gần đây đã xuất hiện nhiều ngôi sao với thu nhập rất cao. Điều này dễ khiến giới trẻ ảo tưởng về nghề ca sĩ. Tôi biết nhiều em còn là sinh viên nhưng đã háo danh, ham lợi, không hẳn vì tình yêu âm nhạc, nghệ thuật nên đã "háo hức" thực hiện album ca nhạc. Các em không hề trau dồi khả năng thanh nhạc, kiến thức về âm nhạc mà chỉ tập trung tiền của vào việc làm CD với ước mong ngày nào đó sẽ trở thành ngôi sao".
Để lý giải cho việc tự làm album, ca sĩ Hồ Bích Ngọc - từng đoạt giải nhất Tiếng hát Truyền hình 2003 do HTV tổ chức - nói: "Theo tôi biết, đa số ca sĩ, đặc biệt là ca sĩ trẻ thích tự làm CD, lý do chính là họ muốn khẳng định khả năng ca hát của mình. Nếu ngồi chờ các công ty băng đĩa để mắt đến thì đến lúc được mời ghi âm chắc tuổi đã... xế chiều. CD Hòa âm của ánh sáng là album đầu tay dù tôi đã đi hát rất lâu. Tôi luôn khắt khe trong việc phát hành album do phải dành nhiều thời gian để chuẩn bị. Album này tôi nhờ nhạc sĩ Quốc Bảo đảm nhiệm phần biên tập nhạc, cũng như hòa âm, phối khí. Đây cũng là album do tôi tự làm mọi thứ từ A tới Z nên mất rất nhiều thời gian".
Theo suy nghĩ của nhiều người từ ca sĩ, nhạc sĩ và cả nhà sản xuất thì hiện tượng các ca sĩ tự phát làm CD vừa có lợi, vừa bất lợi cho thị trường ca nhạc hiện nay. Chưa hết khốn đốn vì nạn băng đĩa lậu tràn lan đe dọa, các ca sĩ ngôi sao phải tự "chiến đấu" với vô số CD của nhiều ca sĩ "mới ra lò". Nên chăng ca sĩ chỉ chuyên tâm tập trung vào giọng hát, còn chuyện phát hành CD như thế nào, biên tập nhạc, hòa âm, phối khí, hình ảnh, thiết kế bìa đĩa ra sao sẽ do những ê-kíp chuyên nghiệp đảm nhiệm? Nếu cứ làm theo kiểu tự phát như hiện nay, ắt hẳn chuyện phát triển nghề nghiệp theo một chiến lược lâu dài của ca sĩ sẽ dần dần bị... đuối!
|
* Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh: "Một thực tế không biết bao giờ mới thoát khỏi: ca sĩ ở Việt Nam giàu lên nhờ chạy show chứ không phải hốt bạc nhờ bán album như các nước phát triển. Việc làm album được hiểu như để "duy trì tên tuổi'' chứ không phải vì lợi nhuận. Từ đó, các ca sĩ có vẻ không trau chuốt các album của mình. Thôi thì sẵn dịp thu một số bài để "có vốn" mà ra Bắc, vào Nam, ghé miền Trung... tùy nơi mà ta hát. Một album có thể phục vụ ba miền. Thực hiện một album "thập cẩm" như thế không cần tới một nhà sản xuất chuyên nghiệp, bất cứ ca sĩ nào cũng có thể tự làm được". * Ông Viết Tân - Giám đốc Công ty TNHH Viết Tân: "Những nhà sản xuất như chúng tôi có kinh nghiệm lâu năm trong việc thực hiện băng đĩa sẽ đưa ra những lời khuyên với các ca sĩ trẻ nếu họ muốn phát hành album. Chúng tôi sẽ hỗ trợ họ nếu phát hiện đây là một giọng ca đầy tiềm năng trong tương lai. Hiện nay, các ca sĩ trẻ tự phát hành album ra thị trường có tỷ lệ thành công chưa đến 10%. Theo tôi, tự sản xuất băng đĩa dễ khiến thị trường ca nhạc thụt lùi vì sẽ sản sinh quá nhiều sản phẩm kém chất lượng". |
Đỗ Tuấn
Bình luận (0)