'Nghịch lý' trong giảm nghèo ở Việt Nam

1 Thanh Niên
Đánh giá kết quả giảm nghèo chưa đồng đều và tiến độ chậm, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng chỉ rõ nhiều bất hợp lý trong giảm nghèo giữa các vùng miền.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp
 /// Quang Khánh Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp - Quang Khánh
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu tại phiên họp
Quang Khánh
Nhiều hộ không muốn thoát nghèo để trục lợi chính sách, tỉnh có điều kiện thuận lợi lại tái nghèo và phát sinh hộ nghèo mới cao hơn các tỉnh miền núi khó khăn... là những bất hợp lý mà nhiều đại biểu Quốc hội chỉ ra như những hạn chế của công tác giảm nghèo tại VN.
Giảm nghèo chưa bền vững
Trình bày báo cáo thẩm tra về kết quả 2 năm (2017 - 2018) triển khai Nghị quyết 76 của QH về đẩy mạnh thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng 17.9, Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội QH Nguyễn Thúy Anh đánh giá mặc dù đạt được nhiều kết quả song thành quả giảm nghèo chưa bền vững.
Bà Thúy Anh dẫn chứng, tuy đã có 8/64 huyện 30a (huyện thuộc Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững theo Nghị quyết 30a của Chính phủ - PV) thoát nghèo, 14/30 huyện hưởng cơ chế 30a thoát khỏi tình trạng khó khăn, nhưng lại bổ sung 29 huyện vào danh sách huyện nghèo giai đoạn 2018 - 2020.
Bên cạnh đó, 12 tỉnh có tỷ lệ tái nghèo tăng rõ rệt (từ 0,03% trở lên), trong đó có cả một số tỉnh có điều kiện phát triển KT-XH thuận lợi như Vĩnh Phúc, Khánh Hòa, Kiên Giang. Số hộ tái nghèo bằng khoảng 1/20 số hộ thoát nghèo; số hộ nghèo mới phát sinh bằng khoảng 1/4 số hộ thoát nghèo. Đáng chú ý, khoảng cách giàu nghèo ngày càng gia tăng, nhiều nhóm dân tộc chỉ đạt mức thu nhập bình quân 7 - 8 triệu đồng/người/năm, bằng khoảng 1/5 thu nhập bình quân đầu người của cả nước (37 triệu đồng/năm).
Trưởng ban Công tác đại biểu Trần Văn Túy nói ông rất băn khoăn với bức tranh giảm nghèo qua những con số nêu trên, khi số huyện nghèo mới lại cao hơn số giảm đi. Đánh giá kết quả giảm nghèo chưa đồng đều và tiến độ chậm, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng chỉ rõ nhiều bất hợp lý trong giảm nghèo giữa các vùng miền. Dẫn chứng số hộ nghèo phát sinh trong năm 2017 của Thái Bình là 2.506 hộ, trong khi Lai Châu chỉ có 1.581, Nam Định có tới 3.738 hộ trong khi tỉnh Hà Giang chỉ có 2.900 hộ, Chủ tịch QH khẳng định đây là những con số rất mâu thuẫn và đề nghị xem xét lại số liệu, đi sâu phân tích, đánh giá để tìm ra nguyên nhân, đưa ra giải pháp để chính sách đi đúng đối tượng, đúng mục đích.
Trục lợi chính sách giảm nghèo
Trục lợi chính sách giảm nghèo cũng là một trong những vấn đề mà Ủy ban Về các vấn đề xã hội đánh giá như là hạn chế trong công tác giảm nghèo thời gian qua, nhất là trong công tác bình xét hộ nghèo. Bên cạnh đó, kết quả phát hiện, xử lý các vi phạm pháp luật còn rất hạn chế. Đặt câu hỏi về vấn đề này, bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp QH, cho biết vừa qua dư luận phản ánh rất nhiều về chuyện cán bộ đưa người thân vào đối tượng danh sách hộ nghèo, hoặc các đối tượng được hưởng hỗ trợ về nhà ở, cây, con giống... để trục lợi và đề nghị Chính phủ cho biết thực tế tình trạng này và con số vi phạm đã xử lý.
Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Đào Ngọc Dung thừa nhận khi xác định hộ nghèo thông qua bình xét thì vẫn còn tình trạng “năm nay nhà tôi là hộ nghèo, đến năm sau tới lượt nhà anh” hay “xin không thoát nghèo”. Tuy nhiên, ông Dung khẳng định từ khi chuyển sang xác định hộ nghèo theo tiêu chí thì tình trạng này về cơ bản đã được khắc phục. Còn tình trạng trục lợi của một số cán bộ xã, huyện thì ông Dung thừa nhận là có. “Chẳng hạn một số xã ở Nam Định, có chủ tịch xã cho con cái đi làm con nuôi để đưa vào danh sách hộ nghèo nhằm hưởng chính sách. Đã có chủ tịch xã phải đi tù vì chuyện này”, ông Dung cho hay.
Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng cần đánh giá tình trạng người dân không muốn thoát nghèo để hưởng chính sách, từ đó đưa ra cơ chế chấm dứt thực trạng này.
Sẽ cấm quảng cáo rượu, bia trên 15 độ
Cấm quảng cáo cả rượu, bia trên 15 độ dưới mọi hình thức thay vì chỉ cấm quảng cáo rượu như hiện nay là một điểm mới trong dự thảo luật Phòng chống tác hại rượu bia mà Bộ Y tế, cơ quan chủ trì soạn thảo vừa trình UBTVQH tại phiên họp sáng 17.9. Dự thảo cũng quy định rượu dưới 15 độ và bia từ 5,5 - 15 độ sẽ không được quảng cáo trong các chương trình thể thao, văn hóa, sân khấu, điện ảnh, các phương tiện quảng cáo ngoài trời.
Ngoài ra, việc quảng cáo phải tuân thủ các quy định như nội dung quảng cáo không được có thông tin, hình ảnh uống, thúc đẩy uống rượu, bia; hướng đến trẻ em, học sinh, sinh viên, thanh niên, phụ nữ mang thai; không quảng cáo trên các phương tiện giao thông, trên báo hình, báo nói trong thời gian từ 18 - 21 giờ hằng ngày; không quảng cáo trong khoảng cách 200 m so với các cơ sở giáo dục, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành cho trẻ em... Bên cạnh đó, nội dung quảng cáo phải có cảnh báo về tác hại của rượu, bia theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Dự thảo luật cũng đưa ra nhiều quy định mới như cấm bán cả rượu và bia cho người dưới 18 tuổi thay vì chỉ cấm bán rượu như hiện nay, đồng thời bổ sung quy định không bán rượu bia trên internet.
Theo báo cáo thẩm tra dự án luật do bà Nguyễn Thúy Anh trình bày tại phiên họp, thường trực ủy ban này thống nhất với quy định không bán, cung cấp rượu bia cho người dưới 18 tuổi, nhưng để đảm bảo tính khả thi cần bổ sung quy định về biện pháp thực hiện. Bà Thúy Anh cho biết, thường trực ủy ban đa số đồng tình việc bổ sung mặt hàng bia vào đối tượng không được bán trên internet. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, quy định này không khả thi và không đồng bộ với việc không cấm quảng cáo mặt hàng này trên internet.

Bình luận 1

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
quile

quile

Nghèo phân ra nghèo thành thị, nghèo nông thôn, nghèo miền núi, nghèo trung du, nghèo miền xuôi, nghèo dân tộc thiểu số, nghèo người kinh, nghèo do thiên tai, bệnh tật, nghèo do thất bại hay do lười biếng, tệ nạn…phải có phân tích thấu đáo thì mới có chính sách sát thực cho từng đối tượng. Tuy nhiên nền kinh tế còn khó khăn, kinh tế nông nghiệp phải hứng chịu tác động của biến đổi khí hâu và đặc biệc là liên kết chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị còn yếu, là những mặt còn bộn bề, giảm nghèo còn hết sức khó khăn còn ở chỗ tư duy từng cá nhân con người và không có gì bảo đảm khi có cần câu họ sẽ câu được cá nên không thể duy ý chí về tỷ lệ giảm. Như vậy 3 khu vực: CN, NN,DV phát triển sẽ giải giúp giảm nghèo cho từng đối tượng, ở từng vùng miền, khu vực khác nhau. GS Phan Văn Trường có nói nếu chúng ta quy hoạch phát triển tốt ở từng vùng miền sẽ phát huy được tiềm năng thế mạnh, riêng về lĩnh vực NN ông cho biết là chúng ta chưa tổ chức được một hệ thống VD như ở France, mà ở đó DN muốn tìm hiểu thị trường, bán hàng thì gọi cho tham tán thương mại ở tại nước đó sẽ có ngay thông tin đầy đủ, không cần phải tự mình đi rất tốn kém và giới hạn. Ở chúng ta tình trạng cán bộ đi học tập xưa nay nhiều, làm thì chẳng được bao nhiêu VD như mới đây ở Cà Mau vợ ông chủ tịch tỉnh có tên trong danh sách đi Russia; rồi Hà Nội có ông ngành nông NN về hưu cũng được đi học tập nước ngoài … nhưng hiệu quả là gì, xúc tiến đầu tư, thương mại được gì, tổ chức liên kết SX được gì?. 15 triệu/ hộ là thoát nghèo, 1 con bò/ hộ là thoat nghèo, là thành tích hay bền vững, đó là chưa nói tới chính sách VD như ở các xã đảo thực hiện quyết định 50 của TT về hỗ trợ nông hộ, phối tinh bò giống được hỗ trợ 250.000đ/ con, có bao nhiêu ý nghĩa gì khi giá làm dịch vụ chỉ 300.000đ/con, tay nghề giỏi hơn, nhiệt tình hơn, gọi là đến ngay, ngược lại tinh thần thái độ phục vụ của bên kia thế nào?... đó là chưa kể giá chênh lệch của con cây giống đầu vào, chất lượng không có cơ sở đảm bảỏ… Hay nói đến quy hoạch chuyển đổi, VD khi giá mía lao dốc điểm đến của lao động là Bình Dương, TPHCM, một số ở lại thì làm liều chuyển đổi sang tôm thẻ trong điều kiện thiếu kiến thuc tay nghề, hạ tầng , vốn, các chính sách hỗ trợ …. Các hộ này nhìn bên ngoài giống như Trùm sò trong Ngao Sò Ốc Hến, bên ngoài bề thế bóng loáng, bên trong toàn là cẩn ốc xà cừ…. Giảm nghèo bền vững chỉ có được khi chính sách kiến tạo thúc đẩy phát triển từng ngành lớn hiệu quả kéo theo sự phát triển của các ngành bên trong thì hộ nghèo mới có thị thị trường ổn định, từ đó tự động liên kết gia công cho DN, HTX nâng cao giá trị SX NN và giảm nghèo bền vững

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm