Thủ đoạn lừa đảo của “tập đoàn Colony”

Hàng chục ngàn người đã tham gia

Chúng tôi tìm gặp anh C., một trong 2 nhân vật đầu tiên giới thiệu kiểu đầu tư của Colony Invest tại Việt Nam. C. cho biết, Colony Group là một tập đoàn đầu tư tài chính nổi tiếng thế giới của Mỹ. Những kẻ lừa đảo nước ngoài đã "mượn" thương hiệu này để đẻ ra cái gọi là Colony Invest (CI) và cho ra đời các "chi nhánh" của CI ở các nước, trong đó có Việt Nam. Theo C., do biết anh ta là người khá có tiếng tăm trong giới kinh doanh trên mạng nên một số người của CI đã tìm gặp và đưa anh sang Thái Lan (cùng với một người khác tên là Thu) để tập huấn.

Tuy nhiên, sau khi từ Thái Lan trở về thì C. quyết định không tham gia phát triển kiểu kinh doanh này. "Tôi nhận định đây là một kiểu lừa đảo nên không tham gia. Đây là một hình thức lấy tiền rất tinh vi lợi dụng vào lòng tham của con người. Khi mạng lưới phát triển rộng khắp thì cũng là lúc bọn người này đã cao bay xa chạy ôm theo số tiền khổng lồ. Tôi không thể tiếp tay với chúng và ngồi nhìn hàng triệu USD chảy ra nước ngoài", C. nói.

Hoạt động kinh doanh của CI chính thức bắt đầu ở Việt Nam từ ngày 15.3.2007 với địa bàn đầu tiên là TP.HCM, sau đó mới phát triển ra các tỉnh lân cận. Hiện nay, hoạt động này đã lan ra Hà Nội và khắp các tỉnh thành trong cả nước. Theo anh C., tại thời điểm ngày 15.4.2007, hệ thống mới phát triển được 40 người, nhưng chỉ một tháng sau đã tăng lên 300 người, và hiện nay là một con số khổng lồ: khoảng 15.000 - 20.000 người.

Mới đây, một độc giả và cũng là nạn nhân của CI cho Thanh Niên biết, các nhóm CI ở Đồng Nai hoạt động khá rầm rộ. Họ tổ chức họp thành viên vào thứ tư hằng tuần ở một địa điểm tại thành phố Biên Hòa. Ngay sau khi Báo Thanh Niên đăng loạt bài Dấu hiệu lừa đảo của "tập đoàn Colony" trong quán cà phê, nhóm này chỉ "xao động" một chút rồi hoạt động lại bình thường. Các lãnh đạo "tầng trên" trấn an thành viên bằng cách cho rằng họ là một tổ chức khác (thực ra chỉ là một); và nhóm Colony nào đó ở TP.HCM hoạt động lừa đảo nên đã bị bắt rồi(!).

Người sau trả cho người trước

Về cách thức hoạt động của "tập đoàn Colony", C. phân tích: ban đầu nhóm CI nước ngoài đưa một lượng lớn tiền điện tử (tức tiền ảo trên mạng) cho các thành viên thân tín chuyển đến cho người phân phối đầu tiên tại Việt Nam. Những người này sẽ phân phối lại cho các thành viên khác trong hệ thống để thu tiền mặt. Song song với việc tung ra tiền điện tử, để tạo lòng tin cho người chơi, bọn họ sẽ đến ngân hàng mở một tài khoản và đóng vào ngân hàng số tiền thật tương đương với tiền điện tử đã phát hành.

Nghĩa là cứ phát hành ra bao nhiêu tiền điện tử thì họ sẽ đóng vào ngân hàng bấy nhiêu tiền thật. Do đó, người chơi sẽ đến ngân hàng đổi được tiền điện tử để lấy tiền mặt. Tuy nhiên, để thực hiện âm mưu lừa đảo, những kẻ cầm đầu rất tinh vi trong việc áp dụng 2 chiêu thức rút tiền mặt từ tiền điện tử như sau: nếu người chơi trực tiếp đến ngân hàng rút tiền mặt thì phải chịu mức phí giao dịch 10%, đồng thời chỉ được tính mức quy đổi theo tỷ giá thấp (100 USD tiền điện tử thành 1.400.000 VNĐ).

Trong khi đó, nếu tự giao dịch giữa các thành viên với nhau thì sẽ không tốn tiền phí 10% mà còn được hưởng mức quy đổi 100 USD tiền điện tử thành 1.600.000 VNĐ. Nghĩa là sau khi tích lũy được một lượng tiền ảo, người chơi sẽ tìm cách bán lại cho các thành viên mới, vừa không thiệt thòi về tỷ giá vừa "thu nạp" được thành viên để "thăng hạng" và hưởng hoa hồng. Mục đích của chiêu thức này là làm cho tiền điện tử chỉ quay vòng trong các thành viên của hệ thống và càng ngày người chơi mua càng nhiều tiền điện tử, đồng thời cũng là để hạn chế người chơi đến ngân hàng rút tiền thật.

Thực chất, các "ông chủ tập đoàn" nắm được tâm lý người chơi sẽ không đến ngân hàng rút tiền vì chịu phí quá cao và giá quy đổi thấp. Chính vì vậy, tự giao dịch giữa người chơi với nhau là cách chọn lựa nhiều nhất. Điều này đồng nghĩa với việc người chơi sẽ nắm giữ số tiền điện tử ngày càng nhiều. Đến một thời điểm nào đó, khi mà người chơi đã mua một khối lượng tiền điện tử khổng lồ thì các "ông chủ" sẽ đến ngân hàng khóa tài khoản lại, rút toàn bộ tiền mặt ra và tuyên bố chấm dứt mọi giao dịch với ngân hàng. Đến lúc này, người chơi sẽ trắng tay vì ôm trong người một đống tiền ảo không giá trị và không biết phải kêu ai.

Như vậy, sự thực số tiền lãi hằng ngày và số tiền thưởng huê hồng các loại là của người sau trả cho người trước và tự trả cho chính người đầu tư đó. Cứ theo cách thức này, sau khi trích số tiền đầu tư thật của người chơi ra trả tiền lời và tiền huê hồng hằng ngày (khoảng dưới 10%), còn lại bao nhiêu tiền các "ông chủ" mang về nước chứ không hề đầu tư vào lĩnh vực nào cả...

Tiến sĩ - luật sư Phan Trung Hoài: Đây là một dạng giao dịch điện tử không hợp pháp "Qua loạt bài của Báo Thanh Niên, có thể nhận định hoạt động của một số cá nhân kinh doanh qua mạng đầu tư vào "tập đoàn Colony" có dấu hiệu không hợp pháp, các "nhà đầu tư" bỏ tiền ra giao dịch trên mạng có thể gặp rủi ro rất lớn. Hệ thống "tầng cấp" có vẻ giống như hình thức bán hàng đa cấp, nhưng đối tượng của việc giao dịch đầu tư trên mạng này là ngoại tệ (USD) và tính chất được coi là một dạng hoạt động tín dụng, nên phải phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam hoặc các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết. Nếu thực tế có tập đoàn Colony thật sự, muốn hoạt động đầu tư trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng thì phải được phép của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như được quy định tại Điều 107 và phải tuân thủ các quy định về chuyển lợi nhuận, thực hiện nghĩa vụ về tài chính được quy định tại Điều 112 Luật Các tổ chức tín dụng”. Do tính chất của hệ thống tầng cấp (tổng cộng có 8 cấp), nên hoạt động nói trên cũng phải tuân thủ Nghị định số 110 ngày 24.8.2005 về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp. Theo đó bán hàng đa cấp là phương thức tiếp thị để bán lẻ hàng hóa đáp ứng được các điều kiện quy định tại Khoản 11 Điều 3 Luật Cạnh tranh. Doanh nghiệp chỉ được tổ chức bán hàng đa cấp sau khi được cấp Giấy đăng ký tổ chức bán hàng đa cấp. Điều 4 của Nghị định 110 nói trên cũng quy định, người tham gia bán hàng đa cấp là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, đã ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp. Các "nhà đầu tư" chủ yếu thực hiện việc giao dịch qua mạng, nên cũng cần quan tâm đến các yếu tố pháp lý nhằm bảo đảm việc giao dịch là hợp pháp và tránh được rủi ro. Giao dịch điện tử là giao dịch được thực hiện bằng phương tiện điện tử. Về nguyên tắc, các bên tham gia giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử được quyền thỏa thuận sử dụng phương tiện điện tử, nhưng phải tuân thủ Luật Giao dịch điện tử được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 29.11.2005. Khi tham gia hoạt động này, các "nhà đầu tư" đã sử dụng thông điệp dữ liệu để tiến hành một phần hoặc toàn bộ giao dịch trong quá trình giao kết hợp đồng điện tử, nên phải lưu tâm đến khía cạnh giá trị pháp lý của thông báo trong giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử như được quy định tại Điều 38 Luật Giao dịch điện tử. Có thể coi đây là một dạng hoạt động giao dịch điện tử không hợp pháp, các cá nhân tham gia vì nhiều nguyên nhân khác nhau, đặc biệt là sức hấp dẫn của "siêu lợi nhuận" từ dạng hoạt động này, họ lại tham gia một cách tự nguyện nên việc phát sinh hậu quả và giải quyết các tranh chấp, khiếu kiện tại tòa án sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Chỉ có thể coi hoạt động của một số cá nhân có dấu hiệu của hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản", khi chứng minh được họ đã dùng thủ đoạn gian dối với mục đích nhằm chiếm đoạt tài sản. Nhân đây cũng cần nói thêm về trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ trên mạng cần phải xây dựng quy chế quản lý và các biện pháp kỹ thuật nhằm phòng ngừa, ngăn chặn việc một số tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ mạng vào mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản". (H.S ghi)

Hùng Sơn - Lệ Chi