Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN

Sáng 15.11, tại Trung tâm Hội nghị quốc tế Philippines (PICC) ở thủ đô Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng và lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN đã dự lễ khai mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị cấp cao liên quan.

ẢNH: CHINHPHU.VN

Tại phiên họp toàn thể ngay sau lễ khai mạc, các nhà lãnh đạo ASEAN đánh giá cao nỗ lực và vai trò dẫn dắt của nước Chủ tịch Philippines, đã giúp ASEAN vượt qua nhiều khó khăn do biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhận định ASEAN đang đứng trước những cơ hội chiến lược để bứt phá, đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi các nước thành viên nâng cao đoàn kết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược chung. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã đề xuất 3 định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN.

Thứ nhất, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. ASEAN cần tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, phát huy các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung để giải quyết bất đồng.

Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác quốc phòng, an ninh và pháp luật, triển khai hiệu quả Diễn đàn Cố vấn pháp lý ASEAN về công pháp quốc tế (AFLA) và sớm xây dựng Quy tắc điều phối và thông tin về ứng phó với khủng hoảng khẩn cấp của Hội đồng Điều phối ASEAN. Thủ tướng cảm ơn các nước đã ủng hộ Tuyên bố ASEAN về nâng cao vai trò của cơ quan thực thi pháp luật trong ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp do Việt Nam đề xuất.

Thứ hai, kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường. Thủ tướng đề nghị ưu tiên triển khai hiệu quả Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA), thu hút đầu tư chất lượng cao và tăng cường tham gia các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết bảo đảm an ninh kinh tế, nhất là chuỗi cung ứng, năng lượng và lương thực.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng đóng góp tích cực vào việc triển khai kết nối Lưới điện ASEAN (APG) và Sáng kiến Năng lượng Manila (MEI).

Thủ tướng đề xuất sáng kiến "Không gian vì phát triển và khả năng chống chịu" hướng tới 3 mục tiêu: chia sẻ, khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển; nâng cao năng lực bảo đảm không gian an toàn, bền vững; kết nối nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và đầu tư để phát triển kinh tế vũ trụ trong khu vực.

ẢNH: TTXVN

Thứ ba, phát huy bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết bền vững. Thủ tướng đề nghị ASEAN đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là kỹ năng số, tạo thuận lợi cho di chuyển lao động khu vực và bảo đảm an sinh xã hội.

Thủ tướng hoan nghênh nỗ lực hoàn tất đàm phán Hiệp định thành lập Trung tâm ASEAN về các Tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi (ACPHEED), khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Indonesia, Thái Lan và các nước thành viên để sớm đưa trung tâm vào hoạt động.

Thủ tướng cũng đề xuất ASEAN đi tiên phong trong triển khai Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì sự phát triển bền vững" của Liên Hiệp Quốc, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.

Nhìn lại hành trình hợp tác năm 2026, các nhà lãnh đạo nhận định ASEAN đã gặt hái nhiều kết quả quan trọng nhờ tinh thần đoàn kết và có quyết tâm chung. Trong lĩnh vực chính trị - an ninh, ASEAN tiếp tục phát huy vai trò trung tâm trong duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực, trên cơ sở đề cao các nguyên tắc cơ bản của Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), đồng thời tăng cường hợp tác biển và ứng phó với các thách thức xuyên quốc gia.

Quan hệ đối ngoại của ASEAN ngày càng được củng cố và mở rộng. Bên cạnh đó, lĩnh vực kinh tế là điểm sáng với bước tiến lớn về tự cường, giúp ASEAN chủ động ứng phó với các "cú sốc", nhất là tác động từ khủng hoảng tại Trung Đông. Liên kết kinh tế, thương mại khu vực được thúc đẩy với việc hoàn tất nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và ký kết Hiệp định Khung kinh tế số ASEAN (DEFA). Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, ASEAN ưu tiên các vấn đề an sinh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Kết thúc phiên họp, các nhà lãnh đạo đã thông qua và ghi nhận 87 văn kiện định hướng hợp tác của ASEAN trên cả 3 trụ cột Cộng đồng, trong đó có các nội dung đáng chú ý về quản lý thương mại chiến lược nhằm bảo đảm thương mại khu vực an toàn, thúc đẩy tăng trưởng của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) dựa trên trí tuệ nhân tạo, nâng cao năng lực tự cường và tăng cường an ninh nguồn cung dầu cho khu vực, đẩy mạnh vai trò của cơ quan thực thi pháp luật ASEAN trong sẵn sàng ứng phó và cứu trợ thảm họa khẩn cấp (sáng kiến do Việt Nam đề xuất)…