Thượng tướng Bế Xuân Trường: Không buông bỏ vụ 6 cựu chiến binh kêu oan

Liên quan vụ án 6 cựu chiến binh bị TAND tỉnh Lâm Đồng phạt 6 - 7 tháng tù về tội "hủy hoại rừng", dù đã chấp hành xong hình phạt tù nhưng vẫn kêu oan, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam nhiều lần có văn bản kiến nghị các cơ quan tư pháp xem xét thận trọng về vụ án.

Báo Thanh Niên có cuộc trao đổi với thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, về những căn cứ kiến nghị giám đốc thẩm và hướng giải quyết tiếp theo.

ẢNH: HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM CUNG CẤP

Chưa nhận được bất kỳ văn bản phản hồi nào

Phóng viên: Thưa thượng tướng, sau khi kiến nghị Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng Viện KSND tối cao xem xét vụ án 6 cựu chiến binh theo thủ tục giám đốc thẩm, Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã nhận được phản hồi chưa?

Thượng tướng Bế Xuân Trường: Cho tới nay, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam chưa nhận được bất kỳ văn bản phản hồi nào của các cơ quan chức năng.

Chúng tôi tôn trọng quy trình xem xét, giải quyết theo thẩm quyền và hiểu rằng việc nghiên cứu hồ sơ một vụ án kéo dài, có nhiều tài liệu và vấn đề pháp lý phức tạp cần có thời gian. Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn kiến nghị của hội được tiếp nhận, xem xét và phản hồi theo quy định.

Nếu tiếp tục chưa nhận được phản hồi, Hội Cựu chiến binh Việt Nam sẽ có những động thái gì, thưa thượng tướng?

Việc có kháng nghị giám đốc thẩm hay không thuộc thẩm quyền của người có thẩm quyền theo luật định. Hội không thay thế cơ quan tư pháp trong việc quyết định vấn đề này.

Tuy nhiên, Hội Cựu chiến binh Việt Nam sẽ không vì vụ án kéo dài mà buông bỏ trách nhiệm đối với hội viên. Với trách nhiệm của tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp của cựu chiến binh, chúng tôi không thể thờ ơ khi còn những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định sự thật khách quan của vụ án cần được xem xét thấu đáo.

Nếu trong thời gian tới chưa nhận được phản hồi, hoặc nhận được phản hồi nhưng những vấn đề cốt lõi chưa được làm rõ, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện trách nhiệm bằng các biện pháp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quy định pháp luật.

ĐỒ HOẠ: NGÂN NGA

Lý do kiến nghị giám đốc thẩm, dù vụ án kéo dài 11 năm

Vụ án đã trải qua nhiều lần xét xử, các bị cáo cũng đã chấp hành xong hình phạt tù. Vì sao Hội Cựu chiến binh Việt Nam vẫn đặc biệt quan tâm và nhiều lần kiến nghị xem xét vụ án, thưa thượng tướng?

Trước hết, tôi khẳng định Hội Cựu chiến binh Việt Nam luôn tôn trọng Hiến pháp, pháp luật, hoạt động độc lập của các cơ quan tiến hành tố tụng và các phán quyết của tòa án.

Việc hội quan tâm, kiến nghị xem xét vụ án không phải là sự can thiệp vào hoạt động xét xử, càng không phải vì các bị cáo là cựu chiến binh mà đòi hỏi phải được đối xử đặc biệt.

Vụ án xảy ra từ năm 2015, đến nay đã kéo dài hơn 11 năm. Sáu cựu chiến binh gồm các ông Đỗ Mạnh Hùng, Ngân Xuân Dũng, Hoàng Văn Sằn, Nguyễn Nam Thái, Vũ Tất Đắc và Cao Minh Điến vẫn kiên trì kêu oan, dù đã chấp hành xong hình phạt tù.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã cử cán bộ nghiên cứu hồ sơ và tham gia bào chữa cho các bị cáo tại tòa. Chúng tôi nhận thấy có nhiều vấn đề về chứng cứ kết tội chưa được hai cấp tòa sơ thẩm và phúc thẩm làm rõ.

Cụ thể, những vấn đề nào trong hồ sơ vụ án khiến Trung ương Hội tiếp tục kiến nghị giám đốc thẩm, thưa thượng tướng?

Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM giám đốc thẩm, hủy các bản án sơ thẩm, phúc thẩm từng kết tội 6 bị cáo để điều tra lại. Tuy nhiên, vừa qua, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng và TAND tỉnh Lâm Đồng tiếp tục xét xử lần 3, tuyên phạt 6 cựu chiến binh từ 6 - 7 tháng tù về tội "hủy hoại rừng".

Một trong những căn cứ kết tội là Quyết định 67 năm 2015 của UBND tỉnh Đắk Nông (cũ) phê duyệt kết quả kiểm kê rừng năm 2014 và kết luận giám định tháng 4.2015 của ông Huỳnh Văn Triệu, xác định 0,98 ha rừng sản xuất bị hủy hoại, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Trong khi đó, theo điều 189 bộ luật Hình sự 1999, đối tượng tác động của tội "hủy hoại rừng" phải là rừng và đáp ứng được các tiêu chí về rừng theo Thông tư 34 năm 2009 của Bộ NN-PTNT (cũ). Tuy nhiên, theo các bị cáo, khu vực xảy ra vụ án trước đó đã không còn rừng mà chỉ là khoảnh đất nằm giữa các rẫy của người dân. Tức là không đáp ứng được các tiêu chí về rừng.

Đáng chú ý, trong một vụ án hình sự khác cũng liên quan Quyết định 67 năm 2015 của UBND tỉnh Đắk Nông, đại diện đơn vị kiểm kê từng thừa nhận chỉ kiểm tra thực tế khoảng 20% diện tích lâm phần. Khoảng 80% còn lại, trong đó có khu vực xảy ra vụ án, được "ước lượng bằng mắt", "khoanh vẽ trên giấy" dựa vào ảnh vệ tinh cũ. Hơn 4.000 ha đất bị người dân xâm canh làm nương rẫy trước năm 2004, thế nhưng vẫn được kiểm kê là "có rừng".

Vậy kết luận giám định mà tòa dùng để kết tội các bị cáo, có gì không ổn không, thưa thượng tướng?

Đối với kết luận giám định năm 2015 của ông Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ), ông này từng thừa nhận không có chức năng giám định trắc địa nên sử dụng số liệu diện tích từ biên bản khám nghiệm hiện trường.

Sau khi bị giám đốc thẩm hủy án, năm 2022, các cơ quan tố tụng đã trưng cầu giám định đến Hội đồng giám định tư pháp thuộc Bộ NN-PTNT (cũ) và có kết quả khác. Theo kết luận giám định này, không đủ cơ sở xác định ranh giới, diện tích và trạng thái rừng bị thiệt hại do thiếu căn cứ về hệ thống số liệu biên bản hiện trường và không có ảnh vệ tinh phù hợp.

Theo chúng tôi, khi xét xử lại, hai cấp tòa tại tỉnh Lâm Đồng cần xem xét, đánh giá kết luận giám định năm 2022 của Bộ NN-PTNT (cũ). Tuy nhiên, tòa vẫn tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội các bị cáo. Trong khi giám định của ông Triệu từng bị cấp giám đốc thẩm nhận định là vi phạm tố tụng.

Thưa thượng tướng Bế Xuân Trường, điều gì mà Hội Cựu chiến binh Việt Nam mong muốn nhất khi tiếp tục kiến nghị xem xét lại vụ án?

Sáu cựu chiến binh đã từng phục vụ trong quân đội, nay trở về đời thường, mong muốn quyền và lợi ích hợp pháp của mình được xem xét công bằng theo pháp luật.

Chúng tôi xác định rõ mục tiêu cuối cùng không phải là bảo vệ bằng mọi giá cho các bị cáo, mà là bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật, bảo đảm mọi người đều được xét xử công bằng, không bỏ lọt tội phạm và cũng không làm oan người vô tội.

Xin cảm ơn thượng tướng!