Cuốn sách lịch sử có tên Hinschauen Nachfragen (Nhìn lại và Suy nghĩ) đã gây nên một làn sóng chỉ trích khi tác giả Peter Gautschi đã có những kết luận về việc Thụy Sĩ được bình yên trong Thế chiến thứ 2, bất chấp việc phát xít Đức đã xâm lược các quốc gia láng giềng của Thụy Sĩ. Trước đây, hầu hết các quan điểm lịch sử chính thức về vấn đề này đều cho rằng sở dĩ Thụy Sĩ thoát được cuộc chiến tàn khốc là do họ có một lực lượng quân đội dũng cảm, dám hy sinh để bảo vệ tổ quốc và những yếu tố về địa lý khiến quân đội Đức không thể xâm lược.
Tuy nhiên, một thầy giáo lịch sử lại cho rằng: "Có nhiều dấu hỏi đang đặt ra về quan hệ tài chính của chúng ta với Đức Quốc xã, về những gì đã xảy ra với tài sản của người Do Thái, về sự đối xử của người Thụy Sĩ với những người tị nạn chiến tranh". Thực ra, vấn đề này đã được đặt ra từ những năm 90 của thế kỷ trước, thậm chí chính phủ Thụy Sĩ đã chính thức thành lập một ủy ban điều tra về tin cho rằng nước này đã có quan hệ tài chính với Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ 2 và hàng nghìn người Do Thái đã phải quay trở lại với các trại tập trung sau khi họ bị Thụy Sĩ từ chối cho nhập cảnh. Theo Hãng BBC, trong Thế chiến thứ 2, một số nhà kinh doanh và ông chủ các ngân hàng lớn Thụy Sĩ đã dính líu với Đức quốc xã. Ngân hàng lớn nhất Thụy Sĩ UBS thừa nhận họ từng sử dụng 400 lao động cưỡng bức do Đức Quốc xã cung cấp và đã đưa ra khoản tiền đền bù cho các nạn nhân là 1,25 tỉ USD. A.Hitler và cánh tay phải H.Goering, thông qua một số nhà buôn tranh, đã chuyển hàng nghìn bức tranh quý qua Thụy Sĩ và có các tài khoản tại đây như những khách hàng bình thường. Ngoài ra, Đức Quốc xã còn được sử dụng đường xe lửa của Thụy Sĩ để vận chuyển than đá và chở tù binh.
Hơn một thập kỷ trôi qua, trong khi chưa có kết luận nào từ ủy ban điều tra của chính phủ về vấn đề nhạy cảm này thì việc cuốn sách giáo khoa lịch sử trên ra đời với nội dung như trên đã gây ra sự phản đối quyết liệt từ một số quan chức chính phủ và các cựu binh còn sống. Đảng cực hữu Nhân dân Thụy Sĩ đã kêu gọi chính phủ cấm lưu hành cuốn sách này. Còn nghị sĩ Luzius Stamm cho rằng: "Theo cuốn sách thì chúng ta sống sót khỏi Thế chiến thứ 2 là nhờ việc hợp tác với Đức Quốc xã. Điều đó chẳng khác gì dạy con cái chúng ta rằng cha ông chúng đã cộng tác với phát xít Đức". Tuy nhiên, sự phản đối quyết liệt nhất lại đến từ phía các cựu binh, họ cho rằng trong những tháng năm đen tối của nhân loại dưới gót giày của phát xít Đức, họ đã quyết tâm chiến đấu đến cùng để bảo vệ Thụy Sĩ. Trong thời kỳ này, đã có tới hơn nửa triệu binh lính Thụy Sĩ được đưa ra biên giới để đề phòng quân đội Đức tấn công. Thậm chí, năm 1940 đã suýt xảy ra cuộc chiến tranh Đức - Thụy Sĩ sau khi Đức chiếm đóng Pháp. "Chúng ta, không phải nhờ quan hệ với Đức Quốc xã, đã bảo vệ tổ quốc khỏi sự xâm lăng của Đức", cựu binh W.Grenacher đã tuyên bố.
Tác giả Peter Gautschi vẫn cho rằng, cuốn sách của ông không nhằm phủ nhận vai trò của các chiến binh đã góp phần bảo vệ đất nước thoát khỏi Thế chiến thứ 2 và "Thụy Sĩ đã sẵn sàng chiến đấu chống Đức Quốc xã". Tuy nhiên, ông khẳng định rằng cuốn sách đưa ra một cách tiếp cận mới về lịch sử, nó không chỉ bao gồm các sự kiện mà chỉ ra "sự lựa chọn mà Thụy Sĩ đã phải đối mặt" tại thời điểm lịch sử đó.
H.L
Bình luận (0)