Tìm thấy xác máy bay trong thảm kịch thay đổi ngành hàng không

Theo Đài CBS ngày 22.7, một đội tìm kiếm vừa phát hiện xác của chiếc máy bay thuộc hãng hàng không Pan Am lao xuống vùng biển ngoài khơi Puerto Rico vào năm 1952. Vụ tai nạn cướp đi sinh mạng của 52 người này chính là nguồn cơn dẫn đến quy định bắt buộc về hướng dẫn an toàn trên mọi chuyến bay thương mại hiện nay.

ẢNH: AP

Cách đây 74 năm, khi đang trên hành trình đến thành phố New York (Mỹ), chiếc máy bay nói trên mang tên Clipper Endeavor đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống mặt nước sau khi mất động cơ ngay sau lúc cất cánh. 17 hành khách và thành viên phi hành đoàn sống sót kể lại với các điều tra viên rằng tất cả mọi người đều an toàn sau cú va chạm ban đầu. Tuy nhiên, sự hoảng loạn nhanh chóng bủa vây khi nhiều hành khách chật vật tìm áo phao, trong khi phi hành đoàn cũng gặp rất nhiều khó khăn khi lấy phao cứu sinh.

Theo Quỹ Lịch sử Pan Am, các tiếp viên đã cố gắng trấn an 64 hành khách. Tổ chức này cho biết: "Mặc dù Clipper được trang bị phao cứu sinh và áo phao cá nhân cho tất cả mọi người trên khoang, nhưng hầu hết hành khách vẫn ngồi chết lặng trên ghế. Đó là một sai lầm đối với 52 người trong số họ”. Phi cơ đã chìm sau đó vài phút.

Chất xúc tác cho quy định an toàn

Vào tháng 6, đội tìm kiếm đã phát hiện xác chiếc DC-4 này bằng cách sử dụng một thiết bị lặn không người lái tự hành tích hợp sóng âm để xác định vị trí thân và đuôi máy bay ở độ sâu khoảng 600 mét.

Trong một video trên mạng xã hội, người dẫn chương trình Josh Gates của kênh Discovery nhận định: "Vụ tai nạn này đã thay đổi ngành hàng không vĩnh viễn. Nó dẫn đến những thay đổi sâu rộng, bao gồm việc đưa vào áp dụng quy định bắt buộc phải có hướng dẫn an toàn mỗi khi bạn đi máy bay". Nhờ đó, trước mỗi lần cất cánh hiện nay, các tiếp viên hàng không luôn hướng dẫn hành khách về vị trí cửa thoát hiểm, nơi để áo phao và cách làm phồng áo phao.

ẢNH: AP

Chuyên gia an toàn hàng không John Cox bình luận: “Vụ tai nạn này trở thành chất xúc tác, giúp thúc đẩy các bước tiến về an toàn như thiết bị nổi tốt hơn và các buổi hướng dẫn trước chuyến bay. Đây là một bước đệm trên con đường hướng tới sự an toàn hàng không mà chúng ta đang thụ hưởng ngày nay".

Hành trình định vị xác máy bay

Vụ tai nạn này lần đầu thu hút sự chú ý của nhà nghiên cứu Russ Matthews vào năm 2019, khi ông đọc được thông tin về một thẻ hành lý từ chuyến bay trôi dạt vào bờ biển Florida. Ý nghĩa lịch sử của chiếc Clipper Endeavor đã thôi thúc ông đào sâu tìm hiểu trong nhiều năm ròng rã, lùng sục các kho lưu trữ của hãng Pan Am và lực lượng Tuần duyên Mỹ, cũng như báo cáo từ Ủy ban Hàng không Dân dụng - cơ quan tiền nhiệm của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).

Chìa khóa để khoanh vùng vị trí xác máy bay nằm ở hồ sơ lưu trữ tại Puerto Rico từ một phiên điều trần về vụ tai nạn, cùng một bản đồ ước tính vị trí rơi do các phi công Không quân Mỹ vô tình chứng kiến lập ra. Sau một nỗ lực bất thành vào năm 2024 do thời tiết xấu, ông Matthews cùng các tình nguyện viên thuộc Tổ chức Di sản Hàng không - Hàng hải (Mỹ) đã quyết tâm thực hiện một cuộc tìm kiếm thứ hai trước thềm tưởng niệm 75 năm vụ tai nạn.

Vào tháng 4, một tàu của họ tình cờ đi ngang qua khu vực Puerto Rico, mang theo một thiết bị lặn không người lái (drone). Giám đốc Công ty thám hiểm Deep Sea Vision (một bên tham gia quá trình tìm kiếm) Tony Romeo nhớ lại: "Mọi yếu tố đều hoàn hảo vào khoảnh khắc đó: thời tiết tốt, đội ngũ phù hợp, cùng thiết bị và con tàu lý tưởng. Vì vậy, chúng tôi đã thử một phen".

Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu và thời tiết được tổng hợp để tạo ra bản đồ khoanh vùng tìm kiếm rộng 10 hải lý vuông. Chiếc drone đã phát hiện ra mảnh vỡ ngay trong lần quét đầu tiên qua khu vực đó. Khi hình ảnh hiện lên màn hình tại phòng điều khiển, tất cả mọi người đều bùng nổ cảm xúc.

Hiện tại, đội thám hiểm đang làm việc với chính quyền Puerto Rico để thiết lập các biện pháp bảo vệ khu vực xác máy bay. Họ cũng đã liên hệ với gia đình các nạn nhân, bao gồm cả hai người sống sót duy nhất sau vụ tai nạn còn sống cho đến nay.