Nhằm nhận diện những thông tin sai lệch đang lan truyền trên mạng xã hội và cảnh báo tác động của tin giả đối với người tiêu dùng, doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý, vào lúc 20 giờ, ngày 8.9, Báo Thanh Niên tổ chức talk show với chủ đề "Cẩn trọng với tin giả về vệ sinh an toàn thực phẩm", được phát sóng trên các nền tảng số như YouTube, TikTok, Facebook và website của Báo Thanh Niên.
Chương trình có sự tham gia của PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM; trung tá Nguyễn Khánh Hồng, Phó trưởng phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP.HCM; cùng bà Nguyễn Phương Thắm, Phó giám đốc Công ty cổ phần The 350F.
Tin giả đánh vào nỗi lo trong từng bữa ăn
Tin giả về an toàn thực phẩm không phải là câu chuyện xa lạ. Tại Việt Nam, từng có thời điểm thông tin về "gạo giả", "gạo làm bằng nhựa" lan truyền khiến nhiều người lo lắng, sau đó cơ quan chức năng phải lên tiếng khẳng định không chính xác. Gần đây, tin đồn về "trứng gà giả" cũng từng gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, tiêu thụ trứng gia cầm trước khi được Hiệp hội Gia cầm Việt Nam bác bỏ.
Những ví dụ này cho thấy chỉ một thông tin chưa được kiểm chứng liên quan đến thực phẩm cũng có thể tác động rất nhanh đến tâm lý người tiêu dùng. Bởi thực phẩm không phải là chuyện xa xôi, mà gắn trực tiếp với bữa ăn hằng ngày của mỗi gia đình.
Tại talk show, các khách mời cùng trao đổi về cách nhận diện đâu là thông tin đáng tin, đâu là lời đồn hoặc suy diễn chưa được kiểm chứng. Đặc biệt, những nội dung gắn với các cụm từ như "gây ung thư", "chất độc", "hóa chất", "ngộ độc", "chuyên gia cảnh báo" thường dễ được chia sẻ mạnh, dù người đọc chưa chắc biết nguồn tin có đáng tin cậy hay không.
Ở góc độ an ninh mạng, talkshow cũng đặt vấn đề về các dấu hiệu thường gặp của tin giả: nguồn đăng không rõ ràng, thiếu bằng chứng, sử dụng hình ảnh cũ hoặc cắt ghép, tự nhận là "người trong cuộc" nhưng không có xác minh. Khi những nội dung này được chia sẻ liên tục, việc phân biệt đúng - sai càng trở nên khó hơn.
Doanh nghiệp, người tiêu dùng đều có thể bị ảnh hưởng
Không chỉ khiến người đọc lo lắng, tin giả về vệ sinh an toàn thực phẩm còn có thể kéo theo những tác động ngoài đời thật. Nếu một thông tin chưa kiểm chứng nhắm vào sản phẩm, quán ăn hoặc thương hiệu cụ thể, doanh nghiệp có thể chịu ảnh hưởng ngay trong những giờ đầu tiên, từ niềm tin khách hàng đến hoạt động kinh doanh.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, khi xuất hiện thông tin liên quan đến an toàn thực phẩm, người tiêu dùng có quyền lo lắng và cơ quan quản lý có trách nhiệm xác minh. Vấn đề là phải xử lý thế nào để vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vừa tránh để thông tin chưa được kiểm chứng gây thiệt hại không đáng có cho những đơn vị làm ăn nghiêm túc.
Talk show cũng nhấn mạnh trách nhiệm pháp lý của người tạo ra, đăng tải hoặc lan truyền thông tin sai sự thật. Trong đó, cần phân biệt giữa người vô tình chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng và hành vi cố tình dựng chuyện, cắt ghép, phát tán thông tin sai lệch để câu view, cạnh tranh không lành mạnh hoặc gây thiệt hại cho người khác.
Theo tinh thần chương trình, mỗi người dùng mạng xã hội đều có thể trở thành một "chốt chặn" trước tin giả. Trước một thông tin gây sốc về thực phẩm, điều quan trọng không phải là bấm chia sẻ thật nhanh, mà là dừng lại vài giây để tự hỏi: nguồn thông tin ở đâu, bằng chứng là gì, ai đã xác nhận và việc chia sẻ này đang giúp cộng đồng hay vô tình làm hoang mang lan rộng hơn.
Với doanh nghiệp, minh bạch và phản hồi có trách nhiệm là cách quan trọng để xây dựng niềm tin. Với cơ quan quản lý và lực lượng chức năng, xác minh kịp thời, xử lý nghiêm thông tin sai lệch là điều cần thiết. Còn với người dân, chia sẻ có trách nhiệm không chỉ là bảo vệ chính mình, mà còn là bảo vệ cộng đồng và bảo vệ sự thật.
Bạn đọc có thể theo dõi trọn vẹn chương trình talk show "Cẩn trọng với tin giả về vệ sinh an toàn thực phẩm" trên kênh YouTube, Fanpage Facebook, TikTok và website chính thức của Báo Thanh Niên.
Bình luận (0)