Có nơi, người dân đã quen với cảnh ngập mỗi mùa mưa. Nhưng cũng có những khu vực nhiều năm ít bị ảnh hưởng, nay nước bất ngờ tràn vào nhà.
Sau một trận mưa lớn tại khu dân cư CityLand Park Hills (TP.HCM), chị Phụng kể nước tràn vào "như một thác nước". Còn anh Nguyễn Đăng Thông, người thuê văn phòng tại đây, cho biết những năm trước, dù mưa lớn, khu vực này vẫn không xảy ra tình trạng tương tự. Nước ngập kéo dài khiến nhiều thiết bị điện tử đứng trước nguy cơ hư hỏng.
Không chỉ thiệt hại tài sản, ngập nước còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế. Tại phường Tân Thuận, bà Lê Thị Phượng cho biết mỗi khi triều dâng gây ngập, việc buôn bán gần như đình trệ. Trong khi đó, tại phố ẩm thực Phan Xích Long, dù đường không còn ngập, những ngày mưa kéo dài vẫn khiến nhiều hàng quán vắng khách.
Mưa lớn khiến nhiều tuyến đường tại TP.HCM ngập nước, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân
ẢNH: CÔNG KHỞI
Toàn cảnh ngập TP.HCM sau mưa lớn: Vì sao cống vẫn thoát nước, nhưng nước rút quá chậm?
Ngập ở TP.HCM, Vì sao nước rút chậm?
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, toàn thành phố sau hợp nhất ghi nhận 159 vị trí ngập với nhiều mức độ khác nhau. Riêng khu vực TP.HCM trước hợp nhất, bao gồm TP.Thủ Đức cũ, có 76 vị trí; trong đó 24 tuyến đường thuộc nhóm ngập nặng, thường xuyên.
Nhóm này có độ sâu ngập trên 30 cm và nước chưa tiêu thoát hết sau hơn 120 phút kể từ khi mưa kết thúc, theo tiêu chí được nêu trong báo cáo. Một trong những nguyên nhân gây áp lực lên hệ thống thoát nước là lượng mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn.
Tại họp báo ngày 8.10, đại diện Sở Xây dựng cho biết hệ thống thoát nước hiện hữu được thiết kế đáp ứng lượng mưa 85,3 mm trong 3 giờ, với mực triều 1,32 m. Trong khi đó, nhiều trận mưa gần đây đã vượt thông số thiết kế này.
Lý giải từ góc độ chuyên môn, KTS Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, cho rằng hệ thống thoát nước trước đây được xây dựng phù hợp với điều kiện dân cư và lượng mưa tại thời điểm thiết kế. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa cùng những trận mưa lớn đã tạo ra áp lực mới.
"Nếu ngập vài tiếng đồng hồ sau mà thoát được thì có nghĩa là hệ thống cống vẫn thoát nước, chỉ là chưa đủ khả năng rút nước nhanh", ông Mười phân tích.
Theo vị chuyên gia, không thể chỉ nhìn hiện tượng ngập để kết luận cống thoát nước không hoạt động. Từng khu vực cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân cụ thể, từ năng lực hệ thống, tình trạng tắc nghẽn đến hướng nước từ những khu vực xung quanh đổ về.
Đặc biệt, việc nâng đường hay mở rộng một đoạn cống phải tính đến khả năng tiếp nhận nước của toàn tuyến, tránh xử lý một điểm nhưng lại tăng áp lực cho nơi khác.
KTS Khương Văn Mười cho rằng cần đánh giá khả năng thoát nước trên toàn hệ thống, đồng thời xác định nguyên nhân cụ thể tại từng điểm ngập.
ẢNH: CÔNG KHỞI
Đồng bộ giải pháp, giảm thiệt hại cho người dân
Không chỉ lượng mưa, hoạt động thi công và vận hành hệ thống thoát nước cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước tại một số khu vực.
Ông Phạm Quốc Huy, Phó trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết việc triển khai đồng thời một số dự án lớn như cải tạo kênh Tham Lương – Bến Cát, hệ thống thoát nước đường Lê Văn Thọ, Nguyễn Văn Khối có những thời điểm phải chặn dòng phục vụ thi công, ảnh hưởng đến thoát nước. Bên cạnh đó, công tác vận hành hệ thống cống theo phân cấp tại một số địa phương chưa đồng bộ.
Về lâu dài, thành phố định hướng quản lý ngập theo lưu vực, kết hợp hệ thống thoát nước, kiểm soát triều cường và tăng khả năng trữ nước.
Theo GS.TSKH Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường, bên cạnh việc tiêu thoát, đô thị cần có khả năng giữ nước trong những thời điểm hệ thống chưa thể đưa hết nước ra ngoài.
Ông đề xuất phát triển thêm các hồ điều hòa tại những nơi có điều kiện phù hợp. Giải pháp này cũng được thành phố đưa vào định hướng chống ngập, cùng với việc nghiên cứu hồ chứa nước ngầm tại một số không gian công cộng.
Trong khi chờ các công trình lớn hoàn thành, các chuyên gia cho rằng cần tập trung những việc thiết thực như kiểm tra năng lực cống, nạo vét, khơi thông dòng chảy, xử lý điểm nghẽn do thi công và bố trí bơm hỗ trợ tại những khu vực ngập đột xuất.
Giai đoạn 2026–2030, TP.HCM đặt mục tiêu cơ bản giải quyết 50 vị trí ngập thông qua 87 dự án.
Tuy nhiên, hiệu quả chống ngập không chỉ nằm ở số lượng công trình hoàn thành, mà còn ở khả năng kết nối, vận hành đồng bộ của toàn hệ thống.
Với người dân, thước đo thiết thực nhất vẫn là những thay đổi sau mỗi trận mưa: nước rút nhanh hơn, tài sản ít bị thiệt hại hơn và việc đi lại, mưu sinh ít bị gián đoạn hơn.
Bình luận (0)