Toan tính của Mỹ khi cùng Israel tấn công Iran

01/03/2026 04:40 GMT+7

Hôm qua (28.2), trong một diễn biến không quá bất ngờ, Israel và Mỹ thông báo tấn công quân sự nhằm vào Iran.

Đến tối qua (28.2, theo giờ VN), Reuters dẫn các nguồn thạo tin nói rằng Bộ trưởng Quốc phòng Iran Aziz Nasirzadeh và Tư lệnh Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Mohammad Pakpour thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel.

Mỹ - Israel phối hợp tấn công

Trước đó, cùng ngày 28.2, ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, xác nhận đang mở màn chiến dịch nhằm "loại bỏ các mối đe dọa đối với Nhà nước Israel" và mô tả đây là một cuộc tấn công phủ đầu.

Truyền thông nhà nước Iran IRINN đã phát dòng tin nóng trên bản tin ngày 28.2 xác nhận các vụ tấn công ở Tehran, thông báo và cột khói về tiếng nổ ở thủ đô. Ngoài Tehran, một số thành phố khác của Iran ở Qom và Isfahan cũng ghi nhận những vụ nổ. Các nhân chứng mô tả sự hỗn loạn trên đường phố khi người Iran đổ xô tìm nơi trú ẩn, tìm người thân hoặc chạy trốn khỏi thành phố.

Toan tính của Mỹ khi cùng Israel tấn công Iran - Ảnh 1.

Khói bốc lên từ một khu vực ở Tehran sau khi bị tấn công vào ngày 28.2

Ảnh: Reuters

Tiếp đến, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo nước này "bắt đầu các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iran". Vị chủ nhân Nhà Trắng cáo buộc Iran đang phát triển các tên lửa tầm xa có khả năng đe dọa Mỹ và các quốc gia khác, đồng thời tìm cách tái thiết chương trình hạt nhân. Từ lý do đó, Tổng thống Trump tuyên bố Washington có hành động quân sự mạnh mẽ đối với Iran, bao gồm "tiêu diệt hải quân", "phá hủy các tên lửa và xóa sổ ngành công nghiệp tên lửa". Tất cả được cho là nhằm "đảm bảo Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân". Không những vậy, Tổng thống Trump còn tuyên bố sẽ thay đổi chính phủ hiện tại ở Iran.

Thực tế, cuộc tấn công của Mỹ và Israel được cho là nhằm mục tiêu vào giới chỉ huy quân sự và chính trị tại Iran, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei cùng Tổng thống Masoud Pezeshkian. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tối qua cho biết Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và Tổng thống Masoud Pezeshkian đều an toàn, song ông thừa nhận "một vài chỉ huy quân sự" của Iran đã bị thiệt mạng, nhưng khẳng định "đó không phải vấn đề lớn".

Đáp trả lại, Iran đã phóng loạt tên lửa vào Israel và tập kích một số căn cứ của quân đội Mỹ ở Qatar, Bahrain, Kuwait và UAE. Theo Đài Al Jazeera, Bahrain xác nhận trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, đặt tại thủ đô Manama, đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công bằng tên lửa. Còn Bộ Quốc phòng Qatar cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn tên lửa phóng từ hướng Iran. IRGC xác nhận đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) về phía Israel để đáp trả. Vì thế, Israel cũng đã báo động trên cả nước và sẵn sàng sơ tán người dân đến nơi trú ẩn.

Toan tính của Mỹ khi cùng Israel tấn công Iran - Ảnh 2.

Lược đồ quân sự Israel và Mỹ tấn công Iran

Nguồn: Tổng hợp

Cuộc chiến về đâu?

Đến tối qua, vẫn chưa có đầy đủ các thông tin chi tiết về cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào Iran để giới phân tích có thể đánh giá chính xác về mức độ. Mặc dù vậy, Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ không muốn có một cuộc chiến kéo dài với Iran. Mới đây, truyền thông Mỹ tiết lộ nhiều quan chức quân sự nước này cũng không ủng hộ một cuộc chiến tranh kéo dài với Iran.

Liên quan mục tiêu của vị chủ nhân Nhà Trắng là thay đổi chế độ ở Tehran, thì nhiều khả năng Mỹ sẽ không tiến hành một cuộc đổ bộ quân sự vào Iran để kiểm soát. Đây là hành động đầy rủi ro mà các nước trong khu vực khó có thể cho phép Mỹ mượn lãnh thổ để triển khai bộ binh tấn công Iran. Nếu đổ bộ bằng đường biển thì Mỹ cần một lực lượng quy mô lớn mà đến hôm qua thì nước này chưa sẵn sàng triển khai. Đồng thời, chọn lựa này ẩn chứa rất nhiều rủi ro. Mặt khác, Israel gần như không thể triển khai bộ binh để đổ bộ vào Iran.

Qua các thực tế trên, để đạt mục tiêu thay đổi chế độ mà Tổng thống Trump nêu ra, Mỹ nhiều khả năng lên kế hoạch "nội ứng ngoại hợp" bằng cách phối hợp với các lực lượng đối lập ở Iran để tiến hành nổi dậy. Đây là một lựa chọn có vẻ phù hợp với tình hình hiện tại khi Iran đang đối mặt nhiều khó khăn về kinh tế, các lực lượng quân sự thân hữu với Tehran trong khu vực như Hamas (tại Dải Gaza), Hezbollah (ở Li Băng), Houthi (ở Yemen) thì đều đang rất suy yếu. Mặc dù vậy, các lực lượng đối lập ở Iran hiện chưa được đánh giá cao về nguồn lực. Vậy nên phải cần thêm thời gian để đánh giá tương lai cuộc xung đột này.

Trong khi đó, nếu cuộc xung đột kéo dài thì tuyến hàng hải quan trọng qua khu vực, đặc biệt là tuyến vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz, có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây tác động tiêu cực không nhỏ cho kinh tế toàn cầu.

Đại sứ quán VN tại Israel khuyến cáo khẩn

Đại sứ quán VN tại Israel sáng 28.2 đã phát đi thông báo khẩn gửi cộng đồng người VN đang sinh sống, học tập và làm việc ở sở tại, đề nghị nghiêm túc thực hiện một số nội dung sau:

Tuân thủ đầy đủ các quy định và hướng dẫn về biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn của chính quyền sở tại; thường xuyên cập nhật thông tin qua các hội, nhóm người VN tại Israel để nắm bắt tình hình và trao đổi khi cần thiết. Hạn chế tối đa việc di chuyển giữa các thành phố trong giai đoạn nhạy cảm.

Duy trì liên hệ thường xuyên với đại sứ quán. Trong trường hợp khẩn cấp hoặc cần hỗ trợ bảo hộ công dân, đề nghị liên hệ qua đường dây nóng: +972 555 025 616 và +972 508 783 373.

Đậu Tiến Đạt

Cộng đồng quốc tế phản ứng trước diễn biến leo thang tại Trung Đông

Theo AFP, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, người đã nỗ lực làm trung gian cho cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington vừa kết thúc hôm 26.2, thể hiện sự thất vọng trước các đợt tấn công của Israel và Mỹ vào Iran. "Các cuộc đàm phán tích cực và nghiêm túc lại một lần nữa bị xem nhẹ. Diễn biến này không mang lại lợi ích cho Mỹ hay hòa bình thế giới. Tôi kêu gọi Mỹ đừng sa lầy thêm nữa. Đây không phải cuộc chiến của các vị", ông Albusaidi viết trên mạng xã hội X.

Các nước vùng Vịnh đã lên án mạnh mẽ việc Iran tập kích trả đũa vào các căn cứ Mỹ đặt tại nhiều nước, đồng thời cảnh báo Tehran về những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra. Giới chức Iraq đã lên án các vụ tấn công vào Iran, cảnh báo các bên không lôi kéo Baghdad vào cuộc xung đột. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga cho rằng Mỹ và Israel đã đưa ra hành động mạo hiểm, có nguy cơ đẩy Trung Đông đến bờ vực khủng hoảng kinh tế, nhân đạo và không loại trừ khả năng khủng hoảng phóng xạ. Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi kiềm chế tối đa và tôn trọng luật pháp quốc tế sau các vụ tấn công của Israel, Mỹ và Iran.

Cùng ngày 28.2, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao VN Phạm Thu Hằng nhấn mạnh VN quan ngại sâu sắc về tình hình xung đột leo thang phức tạp tại khu vực Trung Đông, đe dọa nghiêm trọng tính mạng và an toàn của người dân, hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.

Bảo Hoàng

Khám phá thêm chủ đề

Iran israel Mỹ
Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.