Tôi đã hiểu thế nào là “ăn tết”

03/02/2011 09:43 GMT+7

Tết đầu tiên của tôi ở Việt Nam vào năm 2000 quả thật là sốc - không một nhà hàng yêu thích nào của tôi mở cửa, kể cả nhà hàng mà tôi không thích cũng không mở; tôi lại không thể ăn được bánh chưng. Tôi phân vân tự hỏi sao mà người Việt Nam lại nói “ăn tết”.

Thật may mắn là tôi có khá nhiều bạn bè nên đã không bị đói. Sau cái tết đầu tiên ở Việt Nam đó đã giúp tôi hiểu thêm một chút về tết. Đến tết thứ hai của tôi, tết năm 2001, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời tôi. Mặc dù lúc đầu kế hoạch của tôi luôn là khám phá những vùng đất mới nhưng rồi tôi luôn trở lại Việt Nam. Tại sao vậy?

Duyên nợ

Tết năm 2001 thật khác biệt. Tôi không hề lo bị đói nữa, tết trước tôi đã ăn quá no ở nhà các bạn rồi. Muốn làm một việc gì đó có ý nghĩa trong chuyến đi thăm Việt Nam lần này, tôi quyết định học tiếng Việt. Tết này mọi chuyện xảy ra ngoài dự tính của tôi. Chuyện là cách đó bốn tháng, khi tôi ở Hà Nội, định sẽ lên Sa Pa sắp xếp một số việc với dự án từ thiện trên đó, nhưng đã không thể đi được do trời mưa bão, đường bị phá hỏng. Tôi đã phải ở lại Hà Nội. Trời mưa và mưa cả ngày.

Tết năm đó tôi đã đi thăm tất cả mọi người, những người mà tôi đã làm quen trong bao lần thăm Việt Nam trước đây: bạn bè, người quen, nhân viên khách sạn… Tôi cũng tranh thủ đến thăm cô giáo dạy tiếng Việt vào ngày mồng hai tết, gặp họ hàng và những sinh viên khác của cô. Ngày hôm sau tôi lại hẹn gặp cô nữa. Và cái tết chung đã trở thành duyên nợ của riêng tôi.

Bây giờ chúng tôi đã lấy nhau được gần 10 năm. Ai có thể tưởng tượng được một người luôn tuyên bố sống độc thân như tôi lại lấy vợ. Và lấy ai chứ? Lấy cô giáo của mình! Và dĩ nhiên, kết quả của việc này là kế hoạch khám phá những chân trời mới của tôi sẽ không thể được thực hiện một khi năm hết tết đến là chúng tôi luôn về ăn tết.

Những ngày tết

Erik Almkerk là chuyên gia tin học người Hà Lan, yêu Việt Nam ngay từ lần đầu tiên đến đây. Từ đó, gần như năm nào anh cũng dành kỳ nghỉ duy nhất của năm tại Việt Nam. Anh có thể nói và hát được tiếng Việt, anh yêu giọng hát Ngọc Tân và Thái Bảo, say mê nhạc Trịnh.

Lần tiếp theo tôi về đón tết ở Việt Nam, mặc dù là tết thứ ba nhưng là tết đầu tiên tôi đón tết với gia đình nhà vợ. Một trải nghiệm hoàn toàn khác.

Vâng, lại rất khác!

Mọi thứ bắt đầu với thời gian chuẩn bị đón tết. Tôi thật sự yêu thích khoảng thời gian này. Đó là khoảng thời gian bận rộn. Nhiệm vụ của tôi là lau hết gương trong các phòng, tất cả cửa sổ, tóm lại là tất cả những gì bằng kính. Lần nào cũng như lần nào, đó là nhiệm vụ của tôi và tôi thật sự vui khi thực hiện nhiệm vụ đó.

Mẹ vợ rất tin tưởng tôi, bà không cho phép bất kỳ ai được lau gương trước ngày tết, trừ tôi!

Một khi năm mới bắt đầu lúc đó mới thật là bận rộn. Tiếp khách là điều thật tuyệt nhưng cũng mệt đấy chứ. Và rồi đi thăm quê nội và ngoại. Lần đầu tiên tôi làm quen với điều này khá khó khăn. Ngày nghỉ mà tôi phải dậy từ 5 giờ sáng! Sau một quãng đường dài chúng tôi tới nơi, đó là quê bố vợ tôi: Hải Dương.

Lần đầu tiên tôi được làm quen với rất nhiều họ hàng, và mặc dù rất tự tin với vốn tiếng Việt của mình, ít nhất tôi cũng đã biết hết các đại từ nhân xưng trong tiếng Việt, tôi nghĩ vậy. Tuy nhiên tôi đã thật sự choáng váng khi được giới thiệu với một cô mà tôi phải chào là “bà cô”, một đại từ hoàn toàn mới, đã có đại từ “bà” lại thêm cả đại từ “cô” đi cùng nữa. Lúc đầu mẹ vợ cũng không thể giải thích ngay được cho tôi về mối quan hệ của bà - cô và tôi, rồi cuối cùng tôi cũng hiểu.

Các cô, các bác hỏi tôi người Hà Lan ăn gì. Khi tôi trả lời là ngoài thịt và rau thì món chính mà người Hà Lan ăn là khoai tây luộc, mọi người ngạc nhiên lắm. Mặc dù bản thân tôi không ăn nhiều khoai tây luộc như những người Hà Lan điển hình khác, đơn giản vì tôi không thích món đó, song khi trở về Hà Nội chúng tôi được cho bao nhiêu là khoai tây, đến mấy chục cân, tôi hơi ngại vì nhiều quá nhưng ai cũng bảo không sao đâu, cứ nhận đi. Thấy tôi vẫn ngại, cháu họ tôi an ủi: “Không sao đâu chú, ở quê trồng nhiều khoai lắm, ăn không hết đâu, quà quê mà!”. Sau đó, em vợ tôi đã làm món khoai tây chiên tỏi ngon tuyệt.

Những ngày tiếp theo bận rộn không kém, không có phút nào để nghỉ cả. Cùng với mẹ vợ, vợ, anh rể chị gái, em gái và các cháu, chúng tôi đi thăm tất cả hàng xóm. Hàng xóm ở đây không phải là những người sống sát ngay cạnh nhà mình, mà bao gồm cả các cô bác sống cách mấy con đường, có khi cách đến mấy kilômet. Đi bộ từ nhà này sang nhà khác là điều khá đơn giản, nhưng ở nhà nào cũng được ăn, đặc biệt là chúc rượu thì quả thật là khó khăn với bất kỳ dạ dày của ai.

Dĩ nhiên, một ngày tết chưa kết thúc vào lúc đó, về nhà rồi lại có khách, lại có nhiều người nữa đến thăm! Sau một tuần những chuyến đi chúc tết thưa dần, lúc này có thể nghỉ ngơi một chút thì cũng là lúc chúng tôi phải nói lời tạm biệt và quay lại Hà Lan. Nhưng rồi nghĩ về tết, tôi lại thật sự cảm thấy vui, cảm thấy đã có một khoảng thời gian đẹp nhất trong năm; và rồi tôi nhận ra đó quả là một kỳ nghỉ tuyệt vời mà không gì có thể mua được, không một công ty du lịch nào trên thế giới có thể cung cấp được.

Cách giải thích của tôi về tết

Bất kỳ lần nào về lại Hà Lan sau khi “ăn tết” ở Việt Nam, khi mọi người hỏi tôi tết Việt Nam thế nào, tôi thấy rất khó trả lời. Tôi có quá nhiều kỷ niệm ấn tượng để có thể kể, mặc dù cũng không thích một số thứ (như việc phải thức dậy sớm sau một ngày bận rộn).

Vì không thể kể hết những điều tuyệt vời về tết nên tôi đã nghĩ ra một cách giải thích tắt là: “Tết Việt Nam vui lắm, bạn hãy cộng hết các ngày lễ của Hà Lan: ngày sinh Nữ hoàng, ngày quốc khánh, ngày lễ Phục sinh, ngày Noel, ngày lễ năm mới và nhân với 100, sẽ ra ngày tết Việt Nam”. Tôi nghĩ cách giải thích của mình có thể diễn tả được đúng nhất về ngày tết Việt Nam cho bạn bè và đồng nghiệp ở Hà Lan.

Năm nay tôi sẽ lại được đón tết ở Việt Nam. Lần đón tết nào tôi cũng tăng vài kilogam, bây giờ tôi đã hoàn toàn hiểu ý nghĩa thật sự của từ “ăn tết”.

 

Mẹ vợ tôi là người làm nem rất ngon. Món “nem bà Nga” đã trở thành thương hiệu, ít nhất là ở khu Thanh Xuân Nam. Những chiếc nem mẹ vừa rán xong làm nên một phần quan trọng trong quá trình “ăn tết” của tôi, tôi sẽ được đặc cách ăn thử thường là 10 cái. Chắc các bạn khó mà tin được mẹ tôi trong chuyến thăm Hà Lan vào mùa xuân năm 2010 đã làm và tổ chức thành công Liên hoan Nem Việt Nam tại ủy ban nơi tôi ở. Với số lượng 1.000 cái nem, trong một ngày, “nem bà Nga” đã thuyết phục được những người Hà Lan khó tính nhất.

Theo Erik Almkerk
Tuổi Trẻ Xuân 2011

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.