‘Ẩn ý’ của ông Tập Cận Bình khi trích thơ Chủ tịch Hồ Chí Minh

3 Thanh Niên Online

Việc ông Tập Cận Bình trích đọc hai câu trong 2 bài thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhà thơ Vương Bột của Trung Quốc nhằm nói gì? Tôi mạn phép diễn giải để bạn đọc cùng chia sẻ, ngõ hầu bớt đi những phán đoán về ‘ẩn ý’ của ông Tập.

Ông Tập Cận Bình phát biểu trước Quốc hội Việt Nam sáng 6.11. Ông Tập Cận Bình phát biểu trước Quốc hội Việt Nam sáng 6.11.
Ông Tập Cận Bình phát biểu trước Quốc hội Việt Nam sáng 6.11.
Trong bài phát biểu trước Quốc hội Việt Nam, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đọc hai câu thơ cuối trong bài Tẩu lộ (Đi đường) nằm trong tập thơ Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Trùng sơn đăng đáo cao phong hậu, vạn lý dư đồ cố miện gian" (nghĩa là: Sau khi lên đến đỉnh cao nhất giữa các lớp núi, thì muôn dặm giang sơn thu cả vào trong tầm mắt). Sau đó ông Tập có nói rằng: “Nhà thơ Vương Bột đời Đường của Trung Quốc cũng từng nói: “Đăng Thái Sơn nhi lãm quần nhạc, tắc cương loan chi bản mạt khả tri dã”.
Câu văn được ông Tập nhắc tới có xuất xứ từ bài Bát quái đại diễn luận (luận về sự mở rộng lớn lao của Bát quái). Nguyên văn đầy đủ của câu này là: “Cứ thương hải nhi quan chúng thuỷ, tắc giang hà chi hội quy khả kiến dã. Đăng Thái Sơn nhi lãm quần nhạc, tắc cương loan chi bản mạt khả tri dã” (Theo biển xanh mà xem các nguồn nước, thì sự qui tụ của sông ngòi [về đó] có thể thấy được; lên Thái Sơn để ngắm núi non, thì gốc ngọn của núi gò có thể biết được).
Việc “lên cao nhìn xa” đó chính là nhằm mở ra một tầm nhìn rộng lớn, bao quát; một thế cục quảng đại, một cảnh giới cao xa, và có lẽ đó cũng là chỉ một thông điệp mang tính chất ngoại giao mà ông Tập muốn gửi đi trong bài phát biểu vừa qua mà thôi. Chúng ta không nên phán đoán, hay suy xét một cách khiên cưỡng, áp đặt để đưa vấn đề này đi quá xa.
Xung quanh lời phát biểu này đến nay đã xuất hiện nhiều ý kiến tranh luận trái chiều. Nguyên nhân chính dẫn tới sự tranh luận này, có lẽ đều nhằm tới việc mổ xẻ, phán đoán “ẩn ý” của ông Tập trong bài phát biểu có liên quan đến bối cảnh quan hệ ngoại giao hai nước Trung- Việt.
Một điều ai cũng rõ đó là không phải ngẫu nhiên mà Tập Cận Bình đọc hai câu thơ trên của Hồ Chủ tịch, lại càng không phải ngẫu nhiên khi ông viện dẫn văn chương của Vương Bột để minh chứng cho một sự tương đồng về phương diện ý nghĩa tư tưởng giữa hai nước đồng văn, để rồi từ đó gửi gắm đi một thông điệp.
Vậy sự tương đồng đó là gì, theo cá nhân tôi, đó chính là vấn đề “đăng cao vọng viễn” (lên cao nhìn xa) như chính lời phát biểu ngay tiếp sau của ông Tập. Hình tượng lên núi nhìn xa, để thu trọn tất cả vào trong tầm mắt vốn đã xuất hiện trong rất nhiều các tác phẩm văn học, triết học... khác của cả Trung Quốc, Việt Nam. “Đăng cao vọng viễn” vốn dùng để chỉ cho một tư tưởng siêu việt, một tâm thái cao viễn, một tầm nhìn khoáng đạt, xa rộng, vốn được cổ nhân, đặc biệt là các nhà Nho Trung Quốc và các nước đồng văn, trong đó có Việt Nam xem trọng. Họ luôn coi đó là một nguyên tắc, một lý tưởng cần đạt được. Vì vậy, việc tương đồng ý nghĩa trong văn chương của Vương Bột và Hồ Chủ tịch là điều dễ hiểu.
Trong bối cảnh quan hệ hai nước Việt – Trung hiện nay, thông điệp của Tập Cận Bình gửi đi rất rõ, ông nói rằng: “Mối quan hệ hai nước Trung Việt đã đứng trên bước tiến mới của lịch sử, khiến chúng ta lên cao nhìn xa, chung tay nỗ lực, để mở ra một cục diện mới trong quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện của hai nước Trung -Việt; xây dựng, duy trì sự hoà bình, thịnh vượng chung của châu Á và thế giới, tạo ra những cống hiến to lớn hơn nữa”.
Việc “lên cao nhìn xa” đó chính là nhằm mở ra một tầm nhìn rộng lớn, bao quát; một thế cục quảng đại, một cảnh giới cao xa, và có lẽ đó cũng là chỉ một thông điệp mang tính chất ngoại giao mà ông Tập muốn gửi đi trong bài phát biểu vừa qua mà thôi. Chúng ta không nên phán đoán, hay suy xét một cách khiên cưỡng, áp đặt để đưa vấn đề này đi quá xa.
Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, Thạc sĩ Hán Nôm, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội.

Bình luận 3

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
quyen

quyen

Chỉ có thể hiểu Tập thể hiện rõ ý đồ "Áp đáo tại gia" - đến giữa Hà Nội mà tuyên bố "thu giang sơn về một mối" thôi ông Phương Duy ạ! Vì vậy ông đừng tự ru ngủ dân ta nữa mà hãy nhìn nhận đúng vấn đề mà cùng nhau rèn quân luyện tướng chuẩn bị cho tình huống chống xâm lược đi là vừa!
vunglecanh

vunglecanh

Thưa ông Phương Duy, cục diện mới nào, tình hữu nghị nào, hoà bình nào khi mà vừa rời Việt Nam ông Tập Cận Bình đã tuyên bố biển Đông là của tổ tiên họ từ xa xưa ?
Đặng vĩnh Hiền

Đặng vĩnh Hiền

Đọc báo Thanh Niên có viết loạt bài về sai sót khi cộng điểm vùng ưu tiên theo quy chế thi Đại học, vậy cho mình hỏi con mình ở Bình Định nhưng theo học tại trường THPT tư thục tại TPHCM, nếu tốt nghiệp thì sẽ nhận bằng tốt nghiệp do Sở giáo dục đào tạo TPHCM cấp, như vậy khi thi Đại học vẫn được cộng 1 điểm như quy định cho thí sinh ở Khu vực 2 nông thôn hay không_ vì hộ khẩu vẫn còn ở Huyện trực thuộc tỉnh Bình định_ hay là không được cộng 1 điểm vì đã theo học suốt 3 năm tại thành phố và nhận bằng do Sở GD&ĐT TPHCM cấp, rất mong quý báo thông tin giùm cho rõ bởi khi đọc mình cảm thấy mơ hồ về vấn đề này quá. Rất mong quý báo thông tin trên báo giấy phát hành hàng ngày, bởi mình là bạn đọc trung thành của báo Thanh Niên, ngày nào cũng mua báo mà, chứ mình ít vô mạng đọc báo online lắm.

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Kho xăng dầu của ông Trịnh Sướng ở H.Kế Sách, Sóc Trăng /// Ảnh: Duy Tân

389 ơi là 389!

Ba con số ấy là tên gọi tắt của Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Sóc Trăng (Ban chỉ đạo 389).