Nghịch cảnh năng suất lao động và bia rượu

5
Thoạt nhìn cứ ngỡ năng suất lao động thấp và chức vô địch uống bia của người Việt là cặp đôi quan hệ nhân quả, nhưng theo tôi không phải vậy.

Nghịch cảnh năng suất lao động và bia rượu - ảnh 1
VN hiện là quốc gia dẫn đầu ASEAN về tiêu thụ bia - Ảnh: Ngọc Thắng

Chắc không ít người từng nghe vài câu chuyện có vẻ là lạ tại một số thị trường lao động bán khai.

Khi các công ty Việt Nam làm đường giao thông bên Lào, ở những nơi hẻo lánh, cứ sau mỗi đợt trả lương, người lao động tuyển tại chỗ đều nghỉ vơi hơn nửa. Lý do là họ cần tìm cách tiêu hết số tiền vừa lãnh, uống rượu chẳng hạn, trước khi cân nhắc có tiếp tục bán sức hay không. Ở Papua New Guinea, chính tôi cũng đã chứng kiến tình trạng tương tự, cách đây hơn 20 năm, trên các công trường khai thác rừng già. Người lao động là các thổ dân da đen mù chữ, nghiện trầu, còn sử dụng đèn dầu và rất mê chất cồn.

Từ chuyện này, tôi có thể hình dung các bạn Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan… cũng sẽ vừa buồn cười vừa thấy…ngán khi nhìn vào năng suất lao động của người Việt Nam, như bài viết “Uống bia nhất bảng, làm việc chót bảng” đăng trên báo Thanh Niên ngày 29.9: “Năng suất lao động của VN theo công bố của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) hiện đang ở mức thấp so với các nước ASEAN - 6 (các nước phát triển hơn trong ASEAN) và ở vị trí chót bảng so với các nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương, chỉ bằng 1/5 lao động Malaysia, 2/5 Thái Lan và 1/15 Singapore”.(1)

Hơn thế, liên kết năng suất lao động thấp và chức vô địch về uống rượu bia trong khu vực, như cách bài báo trên đã làm, nhiều khả năng sẽ đưa câu chuyện ngộ nghĩnh gây cười này lên đẳng cấp quốc tế.

Thoạt nhìn cứ ngỡ năng suất lao động thấp và chức vô địch uống bia của người Việt là cặp đôi quan hệ nhân quả, nhưng theo tôi không phải vậy. Nó thể hiện tập tính sống xuất phát từ nền văn minh nông nghiệp lạc hậu của người người Việt. Tiếc thay, tập tính đó vẫn tồn tại và ràng buộc những người Việt của thời kỳ hiện đại.

1.Uống bia rượu nhiều là chỉ dấu của sự thỏa mãn dễ dãi, ham mê hưởng thụ tức thời, hời hợt và nông cạn.

Một ngày công lao động phổ thông đơn giản như phụ hồ hiện nay ở TP.HCM khoảng 200 ngàn đồng, có thể trang trải hai bữa nhậu vỉa hè cho vài người, xung quanh một nồi lẩu be bé. Không hiếm những trang nam nhi vai u thịt bắp, bỏ ruộng đồng đến nơi đô hội, sắm những chiếc xe ba bánh không được phép lưu hành để đi bán bong bóng, ngô nướng, rau quả… Qua tìm hiểu, tôi được biết họ sợ kỷ luật trong môi trường lao động chuyên nghiệp. Họ không thích gò bó. Họ cảm thấy nhức đầu khi phải suy nghĩ nhiều. Ngày ba bữa, sống chui rúc trong những khu ổ chuột chật chội, tối có chút rượu hoặc chai bia rẻ tiền tán dóc với bạn bè. Với họ thế là đủ, là hạnh phúc, là thiên đường.   

2.Năng suất lao động thấp là do các tập tính văn hóa không còn hợp thời níu kéo và cản trở.

Theo một thông tin trên báo chí, có nhà đầu tư Đài Loan cho rằng năng suất lao động ở Việt Nam có thể nâng cao, với điều kiện có cơ chế quản lý phù hợp, nghiêm minh, đưa lao động vào khuôn khổ, không bừa bãi. Nói gọn lại đó là kỷ luật và chuyên nghiệp. Đa số người lao động Việt Nam xuất thân từ nông dân, hoặc sống trong môi trường văn hóa nông nghiệp, dù đã ở thành thị nhiều năm. Kỷ luật và chuyên nghiệp là sự khiếm khuyết trầm kha.

Tóm lại, năng suất lao động thấp và lạm dụng chất cồn dù không có quan hệ nhân quả rõ rệt với nhau, nhưng đều là trái đắng trên gốc cây văn hóa Việt Nam. Rõ ràng nó là vấn nạn lớn, cản trở con đường tiến lên của đất nước. Rất cần có những nghiên cứu hàn lâm sâu sắc làm xương sống cho các chính sách xã hội phù hợp, nhằm thoát khỏi nghịch cảnh.

Trương Thái Du (*)

(*) Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một nhà văn tự do sống tại Nhơn Trạch - Đồng Nai.

>> Uống bia nhất bảng, làm việc chót bảng
>> Uống bia nhất bảng, làm việc chót bảng - Kỳ 2: Mỗi tỉnh có hơn 6 nhà máy bia
>> Việt Nam tiêu thụ bia đứng thứ 4 châu Á

Bình luận 5

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Đặng Bùi Lêna

Đặng Bùi Lêna

Đọc bài phân tích thôi thấy đúng với thực tại của đa số người lao động Việt Nam hiện nay. Đặc biệt là số lao động xuất thân từ nông dân hoặc là con em của những lao động nghèo ở thành phố. Đa phần họ không thích làm việc trong các nhà máy có kỷ luật cao, hay làm việc tại các công ty có chế độ, giờ giấc làm việc nghiêm túc. Vì vậy, hiện nay số người lao động thất nghiệp khá nhiều, nhưng nếu muốn tuyển được đội ngũ công nhân có tâm huyết gắn bó với công việc là khó. Công ty tôi chuyên về công việc VSCN tại thành phố. Cũng rất cần lao động chuyên nghiệp nhưng sau mỗi đợt tuyển dụng, đào tạo, hướng dẫn để họ có thể đi làm được. Song khi vào làm việc, do đặc thù của ngành nghề, đòi hỏi phải làm việc cẩn thận, chăm chỉ và có kỹ năng cao (lao động phổ thông không cần học vấn cao) nhưng họ đa phần không làm được. Họ không chịu khó được, họ chỉ muốn được đi làm nhưng đến muộn, về sớm và chỉ mong để được chấm công, có lương cao.... Tôi thường xuyên tuyển lao động phổ thông nên tôi thấy Tổ chức lao động Quốc tế đánh giá là đúng đấy. Điều này để thay đổi được nhận thức và thói quen làm việc của người dân thì nhà nước cần đưa vấn đề này vào công tác định hướng đào tạo lao động. Không làm sớm thì e sau này Việt Nam lại là nước "nhập khẩu lao động" đấy.
khang hy

khang hy

uống giỏi làm dở ? bạn biết từ đâu ra hông? từ môi trường và xã hội của VN bây giờ, muốn làm ăn được thì phải quan hệ ăn nhậu, vui cũng nhậu, buồn cũng nhậu, không vui không buồn cũng nhậu, người này nhậu rủ rê người khác nhậu, học sinh, sinh viên nhậu, công nhân nhậu, giám đốc nhậu, cán bộ nhậu....... nhậu riết rồi hình thành thoái quen, mỗi khi có công việc gì cũng phải nhậu. nhậu đã thành môi trường và giống như một nét "văn hoá" rồi, cái này không phải ngày một ngày hai mà nó tích luỹ qua từng năm, từng thập kỷ, phần lớn người ăn nhậu nhiều xuất thân từ các cơ quan..... rồi dần dần lan rộng ra. rồi tạo thành một môi trường ăn nhậu.
Nguyễn Văn Thanh

Nguyễn Văn Thanh

Theo tôi 2 ý kiến của tác giả Thái Du cũng đúng một phần, ngoài ra còn có các tác động khác của môi trường sống trong gia đình, và cả từ xã hội. Ví dụ, cơ chế làm việc trong xã hội ở Việt Nam nổi tiếng là nhờ vào các mối "quan hệ" (quen biết chạy chọt, nhờ vả, ...), vì vậy có người còn khuyến khích con cháu, bạn bè, đồng nghiệp, .... nên biết ăn nhậu để giao du mở rộng quan hệ xã hội, có vậy mới dễ thành đạt!!? Có lẽ điều này cũng có cái lý đúng trong xã hội Việt Nam hiện nay.
Trần Minh

Trần Minh

Những điều bài viết đa phần rơi vào giới trẻ chứ không phải họ xuất thân từ nông dân đâu.\r
Thứ nhất cán bộ công chức có trình độ hẳn hoi mà cũng rượu chè, đi trễ về sớm...\r
Thứ hai ở công ty tôi có anh nông dân hợp đồng làm tạp vụ bên ngoài nhà máy như chăm vườn hoa cây cảnh, bấm ngọn tỉa cành quét, don.... anh ta làm việc có trách nhiệm thường mỗi ngày hơn 8 tiếng như vậy làm sao nói nông dân vô kỷ luật.\r
Tôi nhận thấy công nhân làm trong nhà máy xí nghiệp đã có gia đình vợ con thì rất chăm chỉ và có kỹ luật còn thanh niên một thân một mình thì....ôi thôi.
Tam Nhu Du

Tam Nhu Du

Tôi thường xuyên khuyên bạn bè là nên bớt uống rượu, bất kể rượu gì, thay vô chỉ nên uống bia cầm chừng cho thoát cơn nghiện rượu. Nay tăng giá, tăng thuế bia có nghĩa là người ta sẽ quay trở lại với rượu. Thiệt còn nguy hiểm hơn.\r
Có đề xuất nào mang tính thông minh không nhỉ?

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Các bị cáo VN Pharma trong phiên tòa ngày 25.9 /// Ảnh: Ngọc Dương

Vụ án VN Pharma hay những kẻ bất nhân!

Theo dõi thông tin về vụ việc nhập thuốc ung thư giả của VN Pharma và kết quả của phiên tòa sơ thẩm kết thúc ngày 1.10 về những lổ hổng trong quy trình nhập khẩu thuốc chữa bệnh, không khỏi thốt lên một câu như vậy!
 
Cơ quan tố tụng đã truy tố 12 bị can trong vụ bán thuốc ung thư giả /// Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Không tồn tại trên thực tế!

Đối chiếu với những vụ việc gian lận thương mại, trốn thuế, tần suất giải thể hoặc biến mất một cách bất thường 'không tồn tại trên thực tế' của nhiều doanh nghiệp, sẽ thấy rất nhiều lỗ hổng trong quản lý.
Hỗn chiến tại phố Tây - Bùi Viện vào rạng sáng 31.8 /// Ảnh cắt từ clip

Bất an ở phố đi bộ Bùi Viện

Hình ảnh một nhóm thanh niên 'nam thanh nữ tú' trong chầu nhậu lao vào ẩu đả, đánh chém nhau ở phố đi bộ Bùi Viện khiến nhiều người cảm giác thật bất an.