Những hệ lụy nguy hiểm từ kinh doanh đa cấp

9 Thanh Niên Online

Kinh doanh đa cấp là một phương thức phân phối sản phẩm hàng hóa linh hoạt của nhân loại, nhưng không phải nó phù hợp cho mọi nền kinh tế. Đặc biệt là với những nước đang phát triển như Việt Nam. 

Sản phẩm của nhiều công ty đa cấp đã len lỏi khắp các vùng nông thôn gây hậu quả nặng nề cho nông nghiệp, nông thôn - Ảnh: Chí Nhân Sản phẩm của nhiều công ty đa cấp đã len lỏi khắp các vùng nông thôn gây hậu quả nặng nề cho nông nghiệp, nông thôn - Ảnh: Chí Nhân
Sản phẩm của nhiều công ty đa cấp đã len lỏi khắp các vùng nông thôn gây hậu quả nặng nề cho nông nghiệp, nông thôn - Ảnh: Chí Nhân
Kinh doanh đa cấp chỉ phù hợp ở những nền kinh tế đã phát triển, có hành lang pháp lý rõ ràng đầy đủ, ý thức thượng tôn pháp luật của người dân cao. Còn ở các nước đang phát triển hay chưa phát triển, nó sẽ gây hại rất lớn cho nền kinh tế và cho xã hội. Đặc biệt như ở Việt Nam, kinh doanh đa cấp ngày càng tỏ ra nguy hiểm.
Mô hình kinh doanh đa cấp phổ biến ở Việt Nam hiện nay là lấy sản phẩm làm phương tiện, lấy phân phối làm mục tiêu. Nghĩa là, chất lượng sản phẩm là điều không đáng quan tâm, mà quan trọng là phân phối cho được nhiều để thu lợi. Điều này đi ngược với phương thức kinh doanh đa cấp đúng nghĩa, là người ta dùng nó để tiết kiệm chi phí quảng cáo, chi phí đại lý, chi phí vận chuyển, chi phí kho bãi… để trả thưởng cho nhà phân phối một phần và phần còn lại đầu tư nâng cấp chất lượng sản phẩm. Còn ở Việt Nam, người ta bất chấp chất lượng sản phẩm như thế nào.
Mô hình kinh doanh đa cấp phổ biến ở Việt Nam hiện nay là lấy sản phẩm làm phương tiện, lấy phân phối làm mục tiêu. Nghĩa là, chất lượng sản phẩm là điều không đáng quan tâm, mà quan trọng là phân phối cho được nhiều để thu lợi. Điều này đi ngược với phương thức kinh doanh đa cấp đúng nghĩa...
Do việc coi sản phẩm chỉ là phương tiện nhằm thu lợi, nên các loại hàng hóa kém chất lượng hoặc hàng hóa không thực sự cần thiết bị ấn vào tay người tiêu dùng thông qua hình thức ép mua để tham gia mạng lưới kinh doanh. Ở góc độ này, nếu là hàng hóa tiêu dùng bình thường thì tác hại chỉ dừng lại ở mức độ người tiêu dùng mất tiền oan, nhưng tình hình không chỉ như vậy. Một số khu vực nhạy cảm trong nền kinh tế đã bị các ông chủ kinh doanh đa cấp dòm ngó mà đáng sợ nhất là các sản phẩm phục vụ cho nông nghiệp như phân bón, sản phẩm nông nghiệp… Với cách làm này, phân bón, một số sản phẩm phục vụ nông nghiệp kém chất lượng sẽ theo mạng lưới đa cấp sẽ tràn lan trong một số khu vực sản xuất nông nghiệp trong tương lai.
Về góc độ tài chính, kinh doanh đa cấp đang hút một lượng vốn nhàn rỗi khổng lồ trong dân để “nướng” vào việc mua những sản phẩm hàng hóa vô bổ. Nghiêm trọng hơn, trong một số công ty đa cấp, tiền tệ đang dần trở thành đối tượng để kinh doanh, do giá trị của sản phẩm chỉ là tượng trưng so với giá bán. Thí dụ như “gói đấm bóp mát xa” của 1 công ty đa cấp lên đến 12 triệu đồng, và có người mua một lúc đến 200 gói, trị giá đến 2,4 tỷ. Đây thực là kinh doanh tiền tệ trá hình.
Một số công ty đa cấp cho người len lỏi vào các sàn giao dịch địa ốc dụ dỗ người mua nhà đất đầu tư tiền vào kinh doanh đa cấp. Hiện nay có những công ty có gói kinh doanh trị giá gần chục tỷ đồng, là một dấu hiệu đáng sợ cho thị trường vốn.
 Những hệ lụy nguy hiểm từ kinh doanh đa cấp - ảnh 1Nhiều người bị mắc bẫy với chiêu giác hơi và bán gói trị liệu, một kiểu huy động vốn trá hình của công ty bán hàng đa cấp - Ảnh: Lương Ngọc
Ngoài những tác hại chính nói trên, còn rất nhiều tác hại khác của kinh doanh đa cấp, ví dụ như nó làm kiệt quệ sức dân trong tầng lớp dân nghèo, góp phần đẩy mạnh sự bần cùng hóa trong một bộ phận người dân.
Về mặt xã hội, nó tạo ra sự bất hòa mất đoàn kết trong những người thân thích, anh em bà con dòng họ, do người ta dụ dỗ nhau, lừa dối nhau để bán hàng đa cấp. Kiểu kinh doanh này cũng góp phần khơi dậy sự độc ác trong mỗi con người. Vì khi đã lỡ đem tiền đưa vào kinh doanh, trước nguy cơ mất vốn, người ta sẵn sàng nhắm mắt dụ dỗ tiếp những người thân của mình trở thành nạn nhân.
Và như vậy, một nền kinh tế đứng trước nguy cơ bị khủng hoảng đã đành, mà một xã hội cũng sẽ bị quay cuồng, đảo lộn những giá trị đạo đức. Con người tìm cách lừa lọc nhau nhiều hơn. Tình làng nghĩa xóm, tình cảm anh em thân tộc bị sứt mẻ.
Vì những lẽ đó, tôi thiết tha kêu gọi các nhà lập pháp Việt Nam cần nhanh chóng hạn chế, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn kinh doanh đa cấp ra khỏi nền kinh tế Việt Nam.
Không phải cái gì thế giới làm thì Việt Nam cũng phải làm. Mỗi nền kinh tế có một đặc thù riêng, chỉ chúng ta mới biết nên làm cái gì.
*Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một đạo diễn, luật gia tại TP.HCM.

Bình luận 9

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Tuấn Anh

Tuấn Anh

Dù Tác Giả chưa đi vào chi tiết đấy đủ các tác hại của Kinh Doanh Đa Cấp, nhưng cũng đủ để thấy kiểu kinh doanh này hoàn toàn dưa trên tính chất lừa lọc để kiếm lợi. Có thể kể: lừa về chất lượng sản phẩm dẫn đến lừa về giá bán, những người bị lừa tham gia vào đường dây khi phát hiện bị lừa mua những sản phẩm cực mắc sẽ tìm cách (và được hướng dẫn cụ thể) để tránh thiệt hại là tiếp tục đi lừa lại người khác (thướng là người thân cùa họ) tham gia như họ từng bị dụ. Kết quả là cả một dây chuyền "lừa" được tổ chức công khai và ngày càng lan rộng.
La

La

Lừa về đầu tư sinh lời "khủng" nữa chứ.
Nguyễn Hoàng

Nguyễn Hoàng

Kính đề nghị CP hãy cấm hình thức kinh doanh đa cấp tại Việt Nam. Vì ở Việt Nam, hình thức này bị biến tướng thành lừa đảo. Do dân trí thấp và lòng tham nên nhiều người dân đã trở thành nạn nhân của các công ty đa cấp, thậm chí tan đàn xẻ nghé hoặc mất nhà - đổ nợ. Như công ty Thiên Ngọc Minh Uy, sau bao vụ tố cáo, lừa đảo hàng trảm tỷ của hàng chục nghìn người tham gia, bây giờ họ vẫn ung dung mở thêm nhiều công ty (con) mới để lừa người dân. Tôi chẳng thấy bất kỳ lợi ích gì cho nền kinh tế và cho người dân từ các công ty đa cấp này cả.
tín đức

tín đức

Bài viết rất chính xác! Thời gian qua, vợ chồng tôi rất bực bội với một số người ở hai công ty nọ ở Vĩnh Long. Mới đầu, họ rủ tôi uống café, sau đó, mời đi dự hội thảo do họ tổ chức. Tiếp theo, họ rủ cho bằng được vợ chồng tôi đi tới cơ sở của họ để kiểm tra sức khỏe. (Nói là "kiểm tra sức khỏe" chứ thực chất chỉ là massage thân thể). Rồi họ bắt đầu báo rằng chúng tôi đang có đủ thứ bệnh và dụ chúng tôi đóng tiền cho họ để họ trị bệnh cho chúng tôi theo cách trị mà không cần dùng thuốc(!). May mắn là chúng tôi đã cảnh giác ngay từ đầu nên đã không bị mắc bẫy của họ. Thế mà họ cứ gọi điện thoại một ngày mấy bận để dụ chúng tôi. Cuối cùng, chúng tôi phải xin họ đừng bao giờ quấy rầy chúng tôi nữa thì mới yên!
trọng tín-tphcm

trọng tín-tphcm

bài viết phân tích tốt và đề nghị cần thiết
hue

hue

Theo tôi nhà nước nên kiên quyết dẹp ngay , hay đâu chỉ thấy toàn lừa đảo , không phải cái gì tốt ở nước ngoài cũng tốt ở VN đâu.....
Ha Kim Quang

Ha Kim Quang

Kinh doanh nào cũng "lấy sản phẩm làm phương tiện, lấy phân phối làm mục tiêu" vì nếu thiếu một trong hai thứ đó thì kinh doanh kiểu gì. Ở các nước phát triển cũng vậy cứ gì ở VN. Đừng đổ thừa cho dân trí của người dân hay kinh doanh đa cấp lừa đảo mà cái chính là quản lý của các cơ quan chức năng quá yếu kém. Trong các công ty đa cấp cũng có các công ty làm ăn rất tốt, sản phẩm có uy tín hàng chục năm trời. Cần phải phát huy các công ty làm ăn đúng đắn và loại bỏ các công ty lừa đảo.
Minh Tuan

Minh Tuan

Tôi nghĩ bạn hiểu nhầm ý tác giả. Theo tôi, ý tác giả đề cập là kinh doanh truyền thống đặt nặng chất lượng của sản phẩm (sản phẩm phải tốt, chất lượng, có thương hiệu, uy tín thì để lấy lòng tin của khách hàng và nếu có lòng tin của khách hàng thì dù có đắt cũng có người mua như: Hàng Nhật, iPhone,...). Ngược lại, kinh doanh đa cấp lại xoáy vào yếu tố lòng tham, khơi dậy tư tưởng tham giàu, ngồi mát ăn bát vàng để tạo hệ thống phân phối mà nhánh trên lợi dụng nhánh dưới để thu lợi. Sản phẩm được tiêu thụ không phải cái chính do chất lượng mà bị thúc đẩy bởi yếu tố doanh số, điểm thưởng hoa hồng dẫn đến người tham gia mua hàng tích trữ để lên cấp chứ không nhằm tiêu dùng hoặc bán buôn, bán lẻ.
Xem thêm bình luận

Bài viết tác giả khác

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Ảnh của gia đình bác sĩ Phó Đức Mẫn /// Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ngày xưa Đà Lạt có một bài văn như thế!

Tình cờ đọc được một status thú vị trên Facebook, nói về việc người Pháp đã góp phần bảo vệ rừng cho Việt Nam như thế nào. Rừng, cụ thể nêu ra trong bài viết này, là ở Đà Lạt (Lâm Đồng) mộng mơ.
 
Các nghệ sĩ tham gia Lan và Điệp bản dựng mới ///  Ảnh: H.K

Cải lương cũng cần được làm mới

Không ít khán giả cho rằng việc xuất hiện của ca sĩ vào vở tuồng cổ có thể phá vỡ mạch cảm xúc. Tuy nhiên, cách làm mới mẻ này cũng đã kéo một lượng khán giả trẻ đến với ánh đèn sân khấu cải lương.
NSƯT Minh Vương là 1 trong 3 nghệ sĩ được xét đặc cách trao danh hiệu cao quý Nghệ sĩ nhân dân /// Ảnh: TL

Đừng để nghệ sĩ phải đi xin danh hiệu!

Với những nghệ sĩ xứng đáng được phong tặng danh hiệu thì các tổ chức có thẩm quyền có thể đề xuất chứ không nên yêu cầu phải kê khai thành tích hay làm thủ tục bởi cách làm ấy khiến nhiều người nản lòng.
 
Ánh Dương (bìa phải) trong Về nhà đi con có những câu nói được nhiều yêu thích vì gần gũi với đời thường /// Ảnh chụp màn hình

Thanh xuân như một ly trà

Thanh xuân như một ly trà, câu nói của Ánh Dương trong Về nhà đi con bỗng nhiên thành “hot trend” trên khắp mạng xã hội, người ta mang câu nói của Dương áp dụng vào mọi ngữ cảnh, từ chuyện học hành, ăn chơi, mua bán online…