TP Hồ Chí Minh: Khốn khổ vì lộ giới hẻm "treo"

Mỏi mòn chờ đợi

Lúc Sở QH - KT trình dự thảo quy định về lộ giới hẻm để UBND TP.HCM ký ban hành thì cũng là lúc người dân ở nhiều quận huyện được phổ biến tiến hành làm hồ sơ nhà đất để được cấp "sổ đỏ" theo Nghị định (NĐ) 181 và sau này là được cấp "giấy hồng" theo NĐ 90. Thế nhưng, vì quy định về lộ giới hẻm tại các khu dân cư hiện hữu vẫn chưa được UBND TP chính thức ký ban hành nên nhiều hộ dân vẫn chần chừ.

Ông Nguyễn Viết Đồng - có nhà nằm trong một con hẻm thuộc đường Hoàng Hoa Thám, P.13, Q.Tân Bình - cho biết: "Chính vì lộ giới hẻm nhà tôi bị QH nâng lên 10m từ năm 1998 đến nay, nếu làm theo QH này thì nhà tôi bị xén mất 4m trên chiều dài 10m nên tôi đang chờ TP xóa QH hẻm mới làm giấy chủ quyền".

Ông Nguyễn Tấn Đạt có nhà tại một con hẻm nằm trên đường Phan Huy Ích - P.12, Q.Gò Vấp. Do hẻm QH rộng 10m nên đất của ông Đạt bị "dính" vào 3m. Khi xin phép xây dựng, ông được cho phép xây dựng trên phần đất ngoài lộ giới, trên phần đất lộ giới hẻm chỉ được xây dựng tạm, bán kiên cố, đồng thời phải cam kết sẽ tháo dỡ phần xây dựng trên lộ giới hẻm khi có quyết định của cấp có thẩm quyền. Ông Đạt nói: "Trên con hẻm này, có ít nhất là hơn 100 hộ dân đã cất nhà kiên cố từ lâu.

QH hẻm này cũng đã có từ năm 1997, suốt 10 năm không thấy mở rộng hẻm, bây giờ lại không cho dân xây dựng thì biết bao giờ mới thực hiện được việc mở rộng hẻm". Ông Trương Tấn Thành ngụ ở khu phố 3, P.Tân Thới Hiệp, Q.12 nằm trên con đường dự phóng TTH-21 cũng lâm vào tình cảnh vô cùng khó khăn khi bị "mất" 9,3m chiều dài đất khuôn viên từ nhiều năm nay nhưng vẫn chưa thấy Nhà nước động tĩnh gì về việc mở rộng con đường này.

Ông Thành than: "Giấy tờ thì cứ gạch chéo, đường thì không mở. Không biết bao giờ mới hết cảnh này?".Theo tìm hiểu của chúng tôi, trên địa bàn quận 12 có khoảng hơn 20 con đường dự định mở từ năm 1998 với số hộ dân bị ảnh hưởng lên đến hàng ngàn hộ nhưng đến nay tất cả những con đường này vẫn đang nằm trên giấy.

Con hẻm này có chiều rộng hiện hữu chưa đầy 3m trong khi lộ giới dự kiến đến 22m - Ảnh: D.Đ.M

Theo ông Lê Hoàng Hà - Trưởng phòng Quản lý đô thị (QLĐT) quận Gò Vấp, việc điều chỉnh QH chi tiết 1/2000 của 16 phường trên địa bàn quận đang được tiến hành. Trong mỗi đồ án QH đều có sự thay đổi lớn về lộ giới các hẻm và đường dự phóng. Chậm nhất đến tháng 9.2007 sẽ có 5 đồ án QH chi tiết gồm các P.12 (trong đó có cả phần QH của các P.8, 9, và 14 mới được tách ra từ P.12), P.1, P.3, P.4, P.11 được phê duyệt. Ông Hà cũng cho biết, trong đợt điều chỉnh QH chi tiết này (quận đã đăng ký với UBND TP là sẽ hoàn tất vào tháng 12.2007), toàn quận sẽ có 119 điểm hoặc tuyến phải điều chỉnh.

Do đó, chắc chắn sẽ có sự thay đổi lớn về QH, trong đó có thay đổi về việc QH các hẻm và đường dự phóng trên địa bàn Gò Vấp. Một cán bộ có trách nhiệm của Sở QH-KT cho biết: "Theo thống kê chưa đầy đủ, tại TP.HCM có ít nhất khoảng 300.000 căn nhà bị ảnh hưởng bởi QH hẻm "treo". Việc sửa đổi một số quy định về quản lý đường hẻm là việc làm vô cùng bức bách và cần thiết, không chỉ đối với người dân mà còn đối với các quận huyện trong việc quản lý QH".

Vì sao bị " treo"?

Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Trọng Hòa, Giám đốc Sở QH - KT cho rằng: "Việc quy định lộ giới hẻm trước đây có quá nhiều bất cập khiến cho người dân than phiền về những bất hợp lý tồn tại quá lâu. Do vậy, cần phải có một quy định mới về quản lý hẻm. Theo quan điểm của tôi, cần phải giải tỏa những bức xúc của người dân sống tại các khu dân cư hiện hữu, ổn định bằng cách quy định lộ giới hẻm hợp lý hơn, bỏ đi những QH hẻm thiếu tính khả thi, tạo điều kiện cho người dân thực hiện các quyền của mình về nhà đất. Còn tại các khu đô thị mới thì có thể quy định các tuyến đường nội bộ rộng tối thiểu là 8 - 10m".

Những bất cập về QH hẻm xuất phát từ đâu? Trưởng phòng QLĐT ở một quận ven cho biết: "Từ năm 1991 đến 1998, hàng loạt đồ án đã ký đều được vẽ từ bản đồ không ảnh vì lúc đó chưa có bản đồ địa chính mới. Do đó, có rất nhiều đường dự phóng được vẽ không chính xác. Có những đường dự phóng vẽ vào cả những khu dân cư có mật độ nhà cửa dày đặc.

Việc QH hẻm lúc đó cũng căn cứ theo Quyết định 3365 của UBND TP, mà quyết định này hiện không còn phù hợp nên TP.HCM có hàng ngàn hẻm bị QH "treo" là phải". Vị trưởng phòng này cũng cho rằng, các văn bản về quy chuẩn xây dựng hiện hành do Bộ Xây dựng ban hành chủ yếu là quy định các tuyến đường (kể cả các tuyến đường nội bộ) tại các khu đô thị mới chứ không hề có quy định nào về đường hẻm tại các khu dân cư hiện hữu, ổn định nên khi xây dựng đồ án QH chi tiết, các quận huyện rất lúng túng.

Con hẻm này có lộ giới dự kiến 10m đã được QH gần 10 năm qua trên đường Lê Văn Linh (quận 4) - Ảnh: D.Đ.M

Căn cứ theo quy định của các khu đô thị mới thì không phù hợp, mà không căn cứ thì không biết theo quy định nào. Đây chính là mấu chốt của "câu chuyện trường kỳ" về QH hẻm "treo" tại TP.HCM. Mặt khác, trong một thời gian khá dài (từ năm 1997 đến 2002), tình hình phân lô hộ lẻ phát triển rầm rộ tại các quận huyện ven TP.HCM. Hầu như tất cả các dự án phân lô hộ lẻ đều không đảm bảo tiêu chuẩn về lộ giới hẻm vì các chủ đầu tư dành đất cho các tuyến giao thông nội bộ với mật độ quá thấp.

Xóa "treo" lộ giới hẻm như thế nào?

Theo lãnh đạo Sở QH-KT, một trong những nội dung khá quan trọng trong dự thảo lần này là "Tại các khu dân cư hiện hữu, chiều rộng lối đi chung cho phép nhỏ hơn 3,5m nhưng không được nhỏ hơn 2m và phải trên cơ sở ý kiến đồng thuận của các hộ dân". Theo một chuyên gia về QH, đây là một quy định "rất thoáng", nhằm tháo gỡ vướng mắc cho hàng ngàn hộ dân hiện đang có nhà ở tại rất nhiều con hẻm nhỏ trên địa bàn TP. Cũng tại dự thảo lần này, Sở QH-KT đã phân định rõ ràng các tiêu chí chiều rộng của hẻm phải tỷ lệ thuận với chiều dài của đường hẻm.

Chẳng hạn, nếu như trước đây xác định hẻm giới tối thiểu là 4m thì nay quy định là 3,5m nhưng chiều rộng ấy phải tương ứng với chiều dài hẻm là dưới 25m. Lãnh đạo Sở QH - KT cho biết: "Việc xác định hẻm giới tối thiểu như vậy là có tham khảo tiêu chuẩn của bên phòng cháy, chữa cháy và tham khảo ý kiến của các sở ngành, quận huyện. Ngoài ra, việc quy định lộ giới hẻm tùy theo độ dài của hẻm vì còn căn cứ vào mật độ xe lưu thông, thường những hẻm có chiều dài lớn thì số lượng xe lưu thông càng nhiều và ngược lại. Việc quy định tầng cao xây dựng cũng phải được căn cứ vào chiều rộng của hẻm (về xây dựng liên quan đến sử dụng không gian đường hẻm, tuân thủ theo điều 7.4 và 7.5 của Quy chuẩn xây dựng Việt Nam ban hành ngày 14.12.1996)".

Trần Thanh Bình