TP.HCM sắp có thêm mô hình xe đạp điện công cộng chưa từng có tại Việt Nam

Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản thống nhất chủ trương triển khai dịch vụ xe đạp công cộng phục vụ kết nối chặng đầu và chặng cuối do Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR) đề xuất. 

Theo định hướng, dự án nhằm bổ sung phương thức di chuyển ngắn, linh hoạt, thân thiện môi trường, hỗ trợ người dân kết nối từ khu dân cư, trường học, khu làm việc, khu thương mại đến các đầu mối vận tải hành khách công cộng như metro, xe buýt và bến thủy. Việc triển khai phù hợp với Đề án Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân đã được UBND TP.HCM phê duyệt.

Điểm đáng chú ý, dự án thí điểm đồng thời hai cấu phần đổi mới sáng tạo về mô hình vận tải đô thị. Thứ nhất là mô hình kết nối chặng đầu, chặng cuối với hệ thống vận tải hành khách công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. 

Thứ hai là mô hình vận hành không trạm đỗ (dockless) được kiểm soát bằng công nghệ định vị, quản lý phạm vi hoạt động và hỗ trợ kiểm soát vị trí dừng, đỗ phương tiện - đây là mô hình lần đầu được nghiên cứu triển khai tại Việt Nam, có khả năng ngăn ngừa tình trạng đỗ xe tràn lan và bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị.

Phạm vi thí điểm gồm ba phân khu, đều lấy việc kết nối chặng cuối với tuyến metro số 1 (tuyến Bến Thành - Suối Tiên) làm trục xuyên suốt, song cách tiếp cận tại mỗi khu vực được thiết kế phù hợp với đặc điểm hạ tầng và nhu cầu di chuyển riêng.

Cụ thể, tại Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM và Khu Công nghệ cao TP.HCM, dự án áp dụng mô hình trạm đỗ cố định trong khuôn viên có quản lý tập trung, phục vụ di chuyển nội khu và kết nối ra các ga metro liền kề.

Tại khu vực Phường An Khánh (Thảo Điền, An Phú, Thủ Thiêm), dự án kết hợp hai mô hình: trạm đỗ cố định bố trí tại các ga metro, bến thủy và đầu mối vận tải hành khách công cộng; đồng thời nghiên cứu áp dụng mô hình không trạm đỗ (dockless) có kiểm soát, giới hạn trong khu dân cư - thương mại Thảo Điền - An Phú, nơi có nhu cầu di chuyển ngắn và mật độ kết nối cao.

Cách tiếp cận này được nghiên cứu, triển khai có kiểm soát, phù hợp với định hướng phân cấp, phân quyền và trao quyền thí điểm cho các đô thị đặc thù. Phạm vi, thời gian và phương án vận hành cụ thể được thiết kế bám sát đặc điểm hạ tầng, thói quen di chuyển và yêu cầu trật tự đô thị tại địa bàn, hướng đến hình thành mô hình quản lý phù hợp với thực tiễn Việt Nam, làm cơ sở để TP.HCM xem xét thể chế hóa và mở rộng trong các giai đoạn tiếp theo.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Cơ quan chức năng kỳ vọng dự án sẽ mang lại tác động tích cực ở nhiều cấp độ. Đối với người dân và cộng đồng tại khu vực thí điểm, mô hình bổ sung một phương thức di chuyển ngắn, linh hoạt, chi phí hợp lý, giúp thuận tiện kết nối từ khu dân cư, trường học, khu làm việc, khu thương mại đến các ga metro, bến thủy và đầu mối vận tải hành khách công cộng. Từ đó, từng bước giảm phụ thuộc vào phương tiện cơ giới cá nhân cho các hành trình ngắn, đồng thời góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm áp lực hạ tầng giao thông tại khu vực.

Đây cũng là cơ sở bước đầu để nhà đầu tư mở rộng nhà máy sản xuất các chuỗi cung ứng tại TP.HCM như xe đạp điện, nhà máy chế tạo pin, trung tâm R&D và chế tạo pin, công nghệ lưu trữ năng lượng thế hệ mới…

Về dài hạn, kết quả thí điểm sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn để TP.HCM xem xét cơ chế nhân rộng giải pháp tại các khu vực có nhu cầu di chuyển ngắn và mật độ kết nối cao, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị đang được TP.HCM tích cực mở rộng.