TP.HCM tính thuê nhân sự bên ngoài làm tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước

UBND TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của HĐND TP.HCM quy định việc thuê, tuyển dụng và bổ nhiệm người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và người quản lý doanh nghiệp nhà nước nhằm cụ thể hóa luật Phát triển đô thị. Dự thảo hướng tới thay đổi cách tiếp cận trong tuyển chọn nhân sự lãnh đạo, từ mô hình chủ yếu dựa vào quy hoạch, tiêu chuẩn và quy trình bổ nhiệm sang chú trọng năng lực quản trị, sản phẩm và hiệu quả đầu ra.

Cơ quan soạn thảo đánh giá các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước của TP.HCM có quy mô lớn, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như y tế chuyên sâu, giáo dục đại học, nghiên cứu, hạ tầng đô thị, logistics, tài chính, xây dựng, du lịch. Trong khi đó, cách bổ nhiệm cán bộ theo ngạch bậc, thâm niên và nguồn quy hoạch có thể hạn chế khả năng tiếp cận nhân sự giỏi từ khu vực tư nhân hoặc chuyên gia quốc tế.

Đối với doanh nghiệp nhà nước, Chính phủ đã có cơ chế thí điểm thuê tổng giám đốc, giám đốc tại Nghị định 181/2026 nhưng việc triển khai còn hạn chế do những vướng mắc về chế độ đãi ngộ, trách nhiệm đối với vốn, tài sản nhà nước và cơ chế bảo vệ người dám nghĩ, dám làm.

Vì vậy, dự thảo của TP.HCM thiết kế cơ chế rộng hơn, áp dụng đối với chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, thành viên hội đồng thành viên, tổng giám đốc, giám đốc doanh nghiệp nhà nước, đồng thời cơ chế thuê được mở sang người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập.

Nhân sự được thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm phải có kinh nghiệm, sản phẩm nổi trội và uy tín trong lĩnh vực hoạt động của đơn vị, doanh nghiệp; không nhất thiết phải đáp ứng tất cả tiêu chuẩn, điều kiện của chức vụ, chức danh và không phải thực hiện quy trình bổ nhiệm theo quy định chung.

Đây là điểm khác biệt đáng kể so với cách bổ nhiệm truyền thống, khi tiêu chuẩn chức danh và quy trình cán bộ là những điều kiện quan trọng trong lựa chọn nhân sự.

Để đảm bảo chặt chẽ, TP.HCM lưu ý việc thuê, tuyển dụng và bổ nhiệm phải được thực hiện trên cơ sở đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. TP.HCM ưu tiên thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm người đứng đầu trong các ngành khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những lĩnh vực mà nguồn nhân lực tại chỗ chưa đáp ứng, không áp dụng với lĩnh vực quốc phòng, an ninh quốc gia.

Một mục tiêu quan trọng là giải quyết hạn chế về tiền lương, thưởng trong khu vực nhà nước. Cơ quan soạn thảo nhận định chế độ đãi ngộ theo thang, bậc hiện nay chưa đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp tư nhân lớn, trong khi TP.HCM cần thu hút CEO, chuyên gia hàng đầu.

Về chính sách đãi ngộ, TP.HCM muốn áp dụng cơ chế tiền lương linh hoạt, gắn trực tiếp với doanh thu, lợi nhuận hoặc kết quả đầu ra cụ thể. Dự thảo nghị quyết cũng đặt nguyên tắc quản lý theo kết quả đầu ra, gắn quyền hạn và chế độ đãi ngộ vượt trội với trách nhiệm cá nhân thông qua cam kết các chỉ số KPI.

Theo cơ quan soạn thảo, mục tiêu cuối cùng của chính sách là tạo cơ sở để các đơn vị sự nghiệp công lập nâng cao mức độ tự chủ, còn doanh nghiệp nhà nước hiện đại hóa quản trị, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước. Qua đó, TP.HCM kỳ vọng thu hút được những nhà quản trị có năng lực thực sự từ thị trường, thay vì chỉ giới hạn trong nguồn nhân sự sẵn có của khu vực nhà nước.