Tránh dài dòng khi làm bài thi môn Văn

22/12/2008 22:24 GMT+7

Giáo viên Hà Phương Minh - trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM nhận xét và nói về kinh nghiệm ôn tập môn Văn xung quanh đề thi minh họa. Theo bà, học sinh cần chú ý cách diễn đạt thật gãy gọn, tránh dài dòng khi làm bài thi môn Văn.

Đề thi tốt nghiệp THPT

Câu I

Nên tóm tắt tác phẩm ngắn gọn, theo các tình tiết chính, ví dụ như gợi ý sau:

- Người kể chuyện, chuyển ngôi kể cho nhân vật An-đrây.

- Cuộc sống của An-đrây trước khi ra mặt trận.

- Cuộc sống và nỗi đau của An-đrây trong những năm chiến tranh.

- Sau chiến tranh, vượt lên nỗi bất hạnh, An-đrây gặp và nhận bé Va-ni-a làm con.

Câu II

- Đây là bài văn nghị luận xã hội ngắn, các em nên rèn cách viết mạch lạc, khúc chiết, đúng và trúng ý. Lập luận chặt chẽ. Lời văn giản dị, chân thành, có thể chính nhiệt hứng trong học tập sẽ giúp các em viết được như thế. Muốn vậy cần chú ý xác định cho đúng vấn đề mà đề yêu cầu nghị luận (mục đích, ý nghĩa lớn lao của việc học tập), từ đó xây dựng hệ thống luận điểm sao cho phù hợp (học để biết là yêu cầu tiếp thu kiến thức; Học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình là yêu cầu thực hành, vận dụng kiến thức, từng bước hoàn thiện nhân cách; suy nghĩ và hành động của bản thân về nhiệm vụ học tập văn hóa, tu dưỡng đạo đức, có trách nhiệm với bản thân, với cộng đồng...).

- Bên cạnh những lý lẽ sâu sắc, cần có những dẫn chứng sinh động.

Câu III a

- Đây là bài văn nghị luận văn học phân tích một đoạn thơ trữ tình. Trước hết, các em cần nắm vững kỹ năng làm bài:

+ Giới thiệu tác giả Nguyễn Khoa Điềm, giới thiệu hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩa của chương thơ Đất Nước, giới thiệu ý nghĩa đoạn trích.

+ Phân tích nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ (Nội dung: cảm nhận về đất nước của nhà thơ, đất nước gần gũi thân yêu gắn với những người thân trong gia đình như bà, cha, mẹ; gắn với phong tục tập quán như ăn trầu, bới tóc và những truyền thống tốt đẹp của nhân dân như yêu nước trồng tre đánh giặc và cần cù lao động một nắng hai sương xay giã giần sàng; gắn với những hình ảnh thân thương của làng quê cây tre, cái kèo, cái cột, hạt gạo; đó chính là đất nước của nhân dân. Nghệ thuật: thể thơ tự do linh hoạt, lời thơ giàu chất liệu văn hóa dân gian, nhịp điệu thơ phong phú, kết hợp chất trữ tình và chính luận, suy tưởng và cảm xúc...).

+ Đánh giá nét đặc sắc và ý nghĩa của đoạn thơ: cảm xúc tinh tế, cách cảm nhận độc đáo (có thể so sánh với các bài thơ khác cùng viết về đề tài đất nước), thể hiện rõ tư tưởng chính của toàn chương thơ: Đất Nước của nhân dân...

- Bài văn tốt thì vừa phải có ý, tức là xác định được nội dung viết; đồng thời phải có chất văn, tức là diễn đạt phải lưu loát, có hình ảnh và cảm xúc chân thành.

Câu III b

- Trước hết, các em cần nắm vững kỹ năng làm bài:

+ Giới thiệu tác giả Thanh Thảo, giới thiệu hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩa của bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca, giới thiệu ý nghĩa đoạn trích.

+ Phân tích nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ (Nội dung: vẻ đẹp bi tráng của hình tượng Lor-ca, người nghệ sĩ tài hoa với tiếng đàn, tiếng hát yêu đời yêu tự do, người chiến sĩ chống phát xít kiên cường của Tây Ban Nha; một số phận đau thương bị điệu về bãi bắn, áo choàng bê bết đỏ; cái chết của ông gợi đến cái đẹp bị bạo lực tàn ác hủy diệt, tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy... Nghệ thuật: biện pháp đối lập, nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ đầy ấn tượng, mang phong cách thơ tượng trưng, siêu thực, gần gũi với phong cách thơ của Lor-ca; thơ giàu nhạc điệu; cảm xúc mãnh liệt tinh tế...).

+ Đánh giá: đoạn thơ thể hiện sự đồng cảm, tiếc thương, cảm phục sâu sắc của tác giả đối với Lor-ca, người nghệ sĩ tài hoa có số phận bi tráng của Tây Ban Nha.

- Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca, là sự đồng cảm sâu sắc giữa một nhà thơ Việt Nam và một nhà thơ Tây Ban Nha, khi phân tích chính các em cũng cần nuôi dưỡng trong mình những cảm xúc chân thành, đồng điệu để ý văn không nông cạn, hời hợt, sáo mòn.

Đề thi tuyển sinh ĐH-CĐ (khối C)

Câu I

Các em cần chú ý cách trình bày thật gãy gọn, tránh dài dòng, theo các ý cơ bản sau:

- Thơ Tố Hữu tiêu biểu cho khuynh hướng thơ trữ tình chính trị;

- Thơ Tố Hữu đậm chất sử thi (sách Nâng cao: thêm cảm hứng lãng mạn);

- Thơ Tố Hữu có giọng tâm tình, ngọt ngào;

- Thơ Tố Hữu đậm đà tính dân tộc.

Tuy nhiên để đạt điểm tối đa, các em cần có sự lý giải ngắn gọn về các đặc điểm này.

Câu II

- Cần chú ý xác định cho đúng vấn đề mà đề yêu cầu nghị luận (ý kiến của Gớt: thực tiễn là thước đo chân lý, kết quả hoạt động trong thực tế của bản thân là căn cứ để mỗi người tự nhận thức và hoàn thiện mình), từ đó xây dựng hệ thống luận điểm sao cho phù hợp, sâu sắc, thuyết phục (nhận thức được chính mình là hiểu đúng năng lực, trình độ, bản lĩnh của bản thân. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi người trong cuộc sống; giúp con người nhận thức đúng đắn về bản thân, từ đó có thêm động cơ phấn đấu để hoàn thiện mình).

- Cần có những dẫn chứng sinh động (không phải chỉ là những dẫn chứng khách quan, mà còn cần dẫn chứng rút ra từ chính hoạt động của bản thân). Vấn đề mà đề bài đặt ra, nếu chỉ lý giải cho rõ sẽ rất khô khan, khó thuyết phục. Các em nên có những cách lập luận khác nhau: kết hợp phân tích với so sánh, khẳng định với bác bỏ, nghị luận với biểu cảm, hoặc lập luận theo lối đòn bẩy, hoặc diễn đạt hóm hỉnh, hài hước...

Câu III a

Trước hết, các em cần:

+ Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh, giới thiệu hoàn cảnh sáng tác và ý nghĩa của bài thơ Sóng, giới thiệu sắc thái tâm trạng của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ.

+ Phân tích: Nội dung: Những chiêm nghiệm, suy tư của người phụ nữ đang yêu về cuộc sống, về sự hữu hạn của thời gian và đời người; Niềm tin vào sức mạnh của tình yêu chung thủy; khát khao về một tình yêu bền vững. Nghệ thuật: thể thơ năm chữ giàu nhịp điệu, ngôn ngữ thơ trong sáng biểu cảm, hình ảnh thơ giàu sức gợi...

+ Cảm nhận: đoạn thơ góp phần cùng toàn bài Sóng, thể hiện phong cách thơ Xuân Quỳnh (hồn hậu, chân thành, đằm thắm và da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường; đó cũng là vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu rất đáng trân trọng...).

Câu III.b

Chú ý các ý chính sau:

+ Kiểu truyện dường như không có cốt truyện nhưng tràn đầy không khí và tâm trạng, thời gian ngắn, không gian hẹp, ít sự kiện và biến cố.

+ Truyện lôi cuốn bởi khả năng khám phá và thể hiện những biến thái phong phú và tinh tế trong cảnh vật và tâm hồn con người bằng nghệ thuật tả cảnh, tả tâm trạng đặc sắc (kể và tả theo cách nhìn, cách cảm của nhân vật Liên còn là một đứa trẻ nhưng tâm hồn nhạy cảm).

+ Ngôn ngữ giàu chất thơ, lời văn nhẹ nhàng, sâu lắng, thấm thía.

- Khái quát: sự kết hợp hài hòa giữa bút pháp hiện thực và lãng mạn, trữ tình tạo nên nét đặc sắc riêng của phong cách nghệ thuật Thạch Lam.

Hà Phương Minh

* Môn Địa lý: Phải biết phân tích các nguồn lực
* Để thi tốt môn Vật lý
* Để thi tốt môn Hóa và Sinh
* Để thi môn toán đạt điểm cao
* Kinh nghiệm ôn thi để đạt điểm cao

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.