Trị tận gốc viêm da mùa nắng nóng

Tại các phòng khám da liễu và y học cổ truyền những ngày nắng nóng vừa qua, lượng bệnh nhân đến khám tăng mạnh. Dưới góc nhìn của Y học toàn diện (Holistic Medicine) - sự giao thoa giữa Tây y và Đông y, các chứng viêm da mùa hè không chỉ là tổn thương tại chỗ mà còn là sự mất cân bằng hệ thống từ tế bào, miễn dịch cho đến tạng phủ.

"HÀNG RÀO" DA TỔN THƯƠNG

Theo Th.S-BS Nguyễn Nguyên Xuân, Bệnh viện Y học cổ truyền Đà Nẵng, nhiệt độ cao làm giãn mạch, tăng tiết mồ hôi và bã nhờn gây bít tắc lỗ chân lông, dẫn đến phản ứng viêm cấp tính. Sự cọ xát cơ học trên bề mặt cũng phá hủy hàng rào lipid bảo vệ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Anh N.V.H (40 tuổi, làm nghề giao hàng tại Đà Nẵng) đến khám da liễu với vùng cổ và ngực nổi sần đỏ, ngứa ngáy. Anh H. cho biết: "Tôi chạy xe ngoài đường cả ngày, mặc nhiều lớp áo nên cứ ra mồ hôi là chỗ viêm càng nặng. Trước đây tôi toàn tự bôi corticoid và dùng thuốc kháng viêm, nhưng dừng là bị lại. Mùa hè thực sự là cực hình". Còn chị L.T.V.A (29 tuổi, giáo viên tại Đà Nẵng) cứ vào mùa nắng nóng thì các nốt mụn như trứng cá lại nổi dày đặc khắp mặt, ngực, lưng khiến chị rất mất tự tin.

ẢNH: AN QUÂN

BS Nguyễn Nguyên Xuân phân tích: "Theo y học cổ truyền, viêm da phần lớn do chứng thấp nhiệt uẩn kết. Cơ thể tích tụ nhiệt độc, gặp thấp tà (độ ẩm từ mồ hôi) ứ đọng tại biểu bì do lỗ chân lông bít tắc, gây kích ứng và lở loét. Việc bệnh lý tái phát liên tục cũng cho thấy phần "gốc" bên trong gồm chức năng giải độc của can (gan), vận hóa của tỳ (tiêu hóa) và hàng rào bảo vệ của phế (phổi) đang suy yếu, không chuyển hóa được độc tố".

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, việc bệnh nhân lạm dụng corticoid trước đó càng làm mỏng "hàng rào bảo vệ" và suy giảm miễn dịch tại chỗ, khiến bệnh bùng phát dữ dội hơn khi ngưng thuốc.

CẮT NHANH TRIỆU CHỨNG, DẬP TẮT PHẢN ỨNG VIÊM

Để điều trị dứt điểm, Y học toàn diện đưa ra phác đồ phối hợp giữa Đông và Tây y, tác động vào cả triệu chứng lẫn căn nguyên. Theo đó, Tây y can thiệp bằng cách sử dụng Zinc Oxide để làm khô vùng da tổn thương, giảm ma sát. Nếu có nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm nặng, bác sĩ sẽ chỉ định ngắn ngày thuốc kháng sinh, kháng nấm hoặc corticoid phù hợp.

Về Đông y, người bệnh sẽ được chỉ định ngâm thuốc thanh nhiệt, uống thuốc thải độc và dưỡng khí huyết bằng cách tăng cường chức năng của các tạng can, phế, tỳ. Trong đó, can tăng cường đào thải độc tố; phế chủ bì mao (nuôi dưỡng da lông) giúp tuyên phát tân dịch, duy trì độ ẩm cho da; tỳ chủ vận hóa, giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng để tổn thương mau phục hồi.

"Tuyệt đối không tự ý mua kem bôi chứa corticoid liều cao vì dễ làm mỏng hàng rào da, gây teo da và suy giảm miễn dịch tại chỗ", BS Xuân khuyến cáo.

Để thanh lọc cơ thể, y học cổ truyền ưu tiên các bài thuốc chứa liên kiều, bồ công anh, kim ngân hoa, ké đầu ngựa, thổ phục linh nhằm hỗ trợ can, tỳ đào thải độc tố, thanh lọc huyết nhiệt. Khi cơ thể hết "nóng trong", da sẽ tự giảm phản ứng viêm. Đặc biệt, cần kết hợp các vị tang bạch bì, tỳ bà diệp hỗ trợ tạng phế.

Các chuyên gia da liễu cũng lưu ý việc dưỡng ẩm, uống đủ nước tùy thể trạng, mặc quần áo chất liệu cotton, linen rộng rãi. Chế độ ăn cần cắt giảm đường, sữa động vật, thịt đỏ, đồ cay nóng, chiên rán để tránh kích thích tuyến bã nhờn. Tăng cường thực phẩm giàu omega-3, vitamin C và các loại nước mát như rau má, nước đậu đen sao, trà hoa cúc…

Cần ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng vì stress sẽ kích hoạt cortisol gây bùng phát viêm da. Có thể kết hợp các bài tập dưỡng sinh, thiền thở tốt cho tạng phế để cải thiện sức khỏe từ bên trong.