Liên doanh GISH được thành lập và hoạt động theo giấy phép của Ủy ban Nhà nước về hợp tác và đầu tư cấp ngày 6.7.1994 với tổng vốn đầu tư trên 50 triệu USD. Cơ cấu liên doanh hiện nay gồm có 2 bên: Bên Việt Nam là Tổng công ty Xây dựng Sài Gòn (SGC) góp 30% vốn điều lệ. Bên nước ngoài có hai công ty là United Concord International Ltd - Hồng Kông (UCI) của tiến sĩ (TS) Nguyễn Văn Hảo góp 19% vốn và Radiant Investment Limited - Malaysia (RIL) của ông Jaya J.B.Tan góp 51% vốn. Dự án bắt đầu từ năm 1993, khởi thủy từ sáng kiến của TS Hảo nhờ được Nhà nước Việt Nam giao cho mặt bằng tại địa điểm thuận lợi, là một khu đất rộng 6.500m2 tại số 101 Hai Bà Trưng, Q.1, TP.HCM.
Ngoài vốn điều lệ, dự án cần một khoản vay 40 triệu USD mà đối tác nước ngoài là ông Jaya J.B.Tan từ đầu đã cam kết sẽ bảo đảm vay được từ ngân hàng nước ngoài. Do ông Jaya J.B.Tan thất bại không thực hiện được cam kết này, dự án bị đình trệ gần 10 năm trời. Cho đến năm 2002, TS Hảo đã thuyết phục được một tổ hợp liên ngân hàng Việt Nam cho vay 31 triệu USD nên dự án đã được cứu vãn, đến năm 2005 thì hoàn thành đưa vào hoạt động. Hiện nay, Park Hyatt Sài Gòn là khách sạn quốc tế 5 sao có uy tín, hoạt động rất hiệu quả.
Đáng tiếc, như trong loạt bài trước đây Báo Thanh Niên đã đề cập, sự xung đột quyền lợi giữa các đối tác bên nước ngoài đã làm cho liên doanh rơi vào một nguy cơ trầm trọng. Khởi đầu, theo thỏa thuận nguyên thủy, với tư cách chủ dự án, TS Nguyễn Văn Hảo được ông Jaya J.B.Tan cam kết bao vốn góp điều lệ. Gần đây, do ông Jaya J.B.Tan yêu cầu TS Hảo ký những văn bản biến khoản bao vốn góp thành một khoản vay nợ nên Công ty UCI đã tiến hành khởi kiện để đòi lại một khoản UCI ứng trước để góp vốn điều lệ; đồng thời đòi lại 2% cổ phần nghĩa cử mà UCI đã chuyển giao cho ông Jaya J.B.Tan, nhằm mục địch giúp ông Jaya J.B.Tan có đủ điều kiện để vay vốn nước ngoài, nhưng ông Jaya J.B.Tan đã không hoàn thành được nghĩa vụ này. Đáp trả, Công ty RIL của ông Jaya J.B.Tan đã ra một loạt nghị quyết văn bản thay cho phiên họp truất phế chức vụ Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc liên doanh GISH của TS Nguyễn Văn Hảo. UCI tiếp tục khởi kiện đòi hủy bỏ các nghị quyết. Cả 2 vụ kiện do TAND TP.HCM thụ lý. Vụ thứ hai về tính pháp lý của các nghị quyết được xử trước với kết quả phiên sơ thẩm TAND TP.HCM đã xử cho Công ty RIL thắng kiện; đến phiên phúc thẩm, bằng một bản án công minh, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM xử cải sửa bản án sơ thẩm và tuyên hủy bỏ các nghị quyết. Hiện nay, vụ kiện thứ nhất liên quan đến quyền lợi vốn góp đang trong quá trình TAND TP.HCM chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
Ngay sau khi Báo Thanh Niên đăng loạt bài Dự án khách sạn Park Hyatt Sài Gòn - Hòn ngọc trong sóng gió, Công ty RIL đã có một cuộc họp báo tổ chức tại khách sạn Duxton - TP.HCM ngày 10.7.2007. Tại đây, ông Jaya J.B.Tan và ông Ngô Thanh Tùng - đại diện của RIL trong liên doanh đã phát biểu với báo chí cho rằng TS Hảo chỉ là người môi giới và là kẻ "ăn cháo đá bát" (theo các báo Người Lao Động, VNExpress, 24h.com.vn, Saigon Times Daily...). Những phát biểu chính thức với báo giới như vậy đã xúc phạm nặng nề đối với cá nhân TS Nguyễn Văn Hảo và không phản ảnh đúng sự thật về nguồn gốc và quá trình hình thành dự án này.
Chúng tôi đã tìm lại những nhân chứng từng trực tiếp tham gia vào những sự kiện mang tính lịch sử đối với dự án. Trước hết là ông Nguyễn Văn Huấn (Ba Huấn) - nguyên Phó chủ tịch UBND TP.HCM, hiện đã nghỉ hưu. Ông Ba Huấn đã kể với chúng tôi toàn bộ câu chuyện: "Tôi được điều về làm thư ký cho anh Sáu Dân (nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt), được anh Sáu giao nhiệm vụ giữ liên lạc với anh Hảo; sau này là giữ liên lạc giữa anh Hảo với chính phủ mình. Công việc cụ thể có khi anh Hai Hùng (cố Thủ tướng Phạm Hùng) giao, có khi do anh Sáu Dân giao. Nhiệm vụ ít ai biết, kể cả ở TP.HCM. Anh Hảo đã có nhiều đóng góp ý kiến về đường lối kinh tế mở, nhưng lúc bấy giờ những ý kiến đóng góp của anh khó bề được chấp nhận. Thời điểm lúc đó mà nói đến phát triển kinh tế tư nhân thì cả tôi cũng không "tiêu hóa" được. Thế là anh Hảo ra đi. Nhà nước cho phép anh đi. Sự ra đi của anh Hảo cũng rất khó vì anh là người như sống giữa 2 làn đạn. Khoảng năm 92-93, tôi được lệnh Hà Nội đón anh Hảo trở về. Lãnh đạo của ta thống nhất nhờ anh Hảo giúp một tay trong việc vận động Mỹ xóa bỏ cấm vận đối với Việt Nam, vì anh là người có quan hệ rộng trong giới trí thức Mỹ. Anh bị một Việt kiều vu cáo nhận tiền của Hà Nội để lobby. Đây là một tai nạn cho anh, nhưng anh là một người rất tự trọng, một mình gánh chịu thiệt thòi, tai bay vạ gió ở nước ngoài. Thật sự thì Hà Nội mình làm gì có tiền mà cho anh Hảo, đến vé máy bay để anh về, Trung ương còn nhờ TP.HCM chi trả giúp, bản thân anh Hảo cũng rất khó khăn.
Anh Sáu Dân từ Hà Nội gửi cho tôi một lá thư, nội dung là lo cho chị Hảo một nơi làm ăn để anh rảnh tay lo việc chung. Lá thư đó tôi giữ cho đến ngày khai trương khách sạn Park Hyatt Sài Gòn mới đưa ra và giao cho chị Hảo, chứ tôi không giao cho anh Hảo.
Địa điểm khách sạn Park Hyatt Sài Gòn bây giờ trước đây là trụ sở của Sở Công nghiệp do tôi làm giám đốc. Thời điểm đó, đã có ý kiến giao mảnh đất đó cho Saigon Tourist nhưng tôi đã quyết định giao cho anh Hảo (lúc này tôi đã là Phó chủ tịch UBND TP.HCM). Sở dĩ phải giao cho anh Hảo cơ sở làm ăn bề thế như thế để xứng với tầm vóc của anh. Anh ấy đã có những việc làm có công rất lớn với đất nước kia mà...".
Trả lời câu hỏi: Nhà nước ta đã biết rõ ông Hảo đang khó khăn, không có tiền tại sao vẫn giao mặt bằng để lập dự án? Ông Nguyễn Văn Huấn nói: "Ý kiến cho rằng anh Hảo không có vốn, chỉ có trong tay dự án thôi, là không thấu đáo. Dự án mà anh Hảo có được là do bản thân tôi thực hiện một chủ trương của Nhà nước. Tất nhiên giao mặt bằng phải đúng quy định của pháp luật, vì vậy mới cử Công ty Xây lắp công nghiệp nắm giữ 30% cho phía Việt Nam, nhưng chính yếu vẫn là giao cho anh Hảo. Anh Hảo chính là chủ dự án. Mặc dù biết anh Hảo không có tiền nhưng tôi tin anh làm được dự án theo cách mà anh đã làm. Theo thông lệ quốc tế trong kinh doanh, nhà đầu tư tài chính thường phải đóng cổ phần cho chủ dự án và cả tiền rủi ro, tỷ lệ tùy mức độ hấp dẫn và triển vọng của dự án. Không ai dễ dàng cho người khác tham gia dự án mà không có điều kiện gì. Ở đây, anh Hảo cam kết trả dần vốn góp bằng lợi tức của khách sạn được chia sau này, như vậy là quá nhân đạo, quá tốt rồi. Tóm lại, mặt bằng dự án là giao cho anh Hảo; đó là một chủ trương của Trung ương để bày tỏ một thiện chí, một nghĩa cử đối với anh Hảo. Đây là một sự thật mà chúng ta phải tôn trọng".
Ngoài ông Ba Huấn, chúng tôi cũng đã trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với các cán bộ lãnh đạo Công ty Xây lắp công nghiệp - đối tác đại diện bên Việt Nam buổi đầu liên doanh GISH mới hình thành, cũng như lãnh đạo ngân hàng cho vay, tất cả đã xác định tư cách, vai trò, vị trí chủ chốt của TS Hảo đối với dự án khách sạn Park Hyatt Sài Gòn đúng như lời của ông Ba Huấn đã nói.
Dự án khách sạn Park Hyatt Saigon mà Nhà nước VN hết sức tạo điều kiện cho TS Hảo thực hiện giờ đây không được suôn sẻ. Các vụ kiện mà tòa án đã xét xử và đang thụ lý làm cho liên doanh GISH phải ở trong cơn sóng gió của xung đột quyền lợi. Để tranh chấp quyền lực, từ phía các đối tác nước ngoài là RIL cho đến SGC - đại diện cho phía VN hiện nay trong liên doanh đã liên tiếp tung ra những luận điểm thiếu căn cứ: Tạo dựng mối nghi ngờ âm ỉ về các khoản thanh quyết toán công trình xây dựng khách sạn; bóp méo lịch sử hình thành dự án để biến TS Hảo từ vai trò là chủ dự án trở thành một kẻ môi giới, cò mồi "ăn cháo đá bát" tầm thường... Chúng tôi đã và sẽ lên tiếng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của TS Hảo về mặt luật pháp. Mặt khác, chúng tôi nêu lên những sự thật thể hiện nguồn gốc và quá trình hình thành dự án khách sạn Park Hyatt Saigon. Qua đó thấy rõ mặt bằng dự án là do Nhà nước giao cho TS Hảo, ông là linh hồn của dự án, là người nắm giữ vị trí chủ chốt và đã đứng ra cứu vãn dự án trong những lúc hiểm nghèo. Nếu ai bất chấp sự thật này là họ đã chà đạp lẽ phải, xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của TS Hảo; đồng thời xuyên tạc một chủ trương có liên quan đến những sự kiện lịch sử của đất nước; thể hiện một nghĩa cử tốt đẹp mà Nhà nước VN đã dành cho TS Hảo trong những tháng ngày đất nước còn lắm khó khăn, gian khổ.
Nguyễn Công Thắng
Bình luận (0)